Кіріспе
Савой капустасы (Brassica oleracea var. sabauda L. немесе Brassica oleracea Savoy Cabbage Group) – Brassica oleracea өсімдік түрінің бір түрі. Савой капустасы – қысқы көкөніс және капустаның көптеген түрлерінің бірі. Оның жалғазы жасыл, бүршіктелген жапырақтары бар, ауыздағыда шағын серпімділікпен кеуекті болады. Белгілі сорттарына 'Savoy King' (АҚШ-та), 'Tundra' (жасыл, тығыз, дөңгелек түйінімен) және 'Winter King' (қарғалы, қыртысты жапырақтарымен) жатады. Сапалы капустаның белгілері – өлшеміне қарағанда ауыр, жапырақтары зақымсыз, жарқын және жаңа көрінетін болуы. Солтүстік жарты шардың көптеген аймақтарында капустаның ең жақсы жиналу маусымы қарашадан сәуірге дейін. Жаңа, толық капустаны типіне және сортына қарай тоңазытқышта бірден алты аптаға дейін сақтауға болады. Қатты жасыл, ақ немесе қызыл капусталар ең ұзақ сақталады, ал бок чой сияқты жұмсақ савой және қытай сорттарын жылдам тұтыну керек. Сақтау кезінде сыртқы жапырақтарын жумай, бұзылмауы үшін сақтаған жөн, себебі ылғал шіру процесін жеделдетеді. Савойды өсіру қиын, өйткені ол көбелектердің күшіне, қазға және клубты тамыр ауруына осал. Ол тікелей күн сәулесінде жақсы өседі және қысқа төзімді, суыққа, аяздауға және қарға шыдай алады.
Savoy cabbage (Brassica oleracea var. sabauda L. or Brassica oleracea Savoy Cabbage Group) is a variety of the plant species Brassica oleracea. Savoy cabbage is a winter vegetable and one of several cabbage varieties. It has crinkled, emerald green leaves,
which are crunchy with a slightly elastic consistency on the palate. Known cultivars include 'Savoy King' (in the US), 'Tundra' (green with a firm, round heart) and 'Winter King' (with dark crumpled leaves). Signs of desirable quality include cabbage that is heavy for its size with leaves that are unblemished and have a bright, fresh look. Peak season for most cabbages in the Northern Hemisphere runs from November through April. Fresh whole cabbage will keep in the refrigerator for one to six weeks depending on type and variety. Hard green, white or red cabbages will keep the longest while the looser Savoy and Chinese varieties such as bok choy need to be consumed more quickly. It is necessary to keep the outer leaves intact without washing when storing since moisture hastens decay. Savoy can be difficult to grow as it is vulnerable to caterpillars, pigeons, and club root disease. It does best in full sun, and is winter hardy, able to tolerate the cold, frost, and snow.
Тамақ
Шикі савой капустасы 91% су, 6% көмірсу, 2% белоктан тұрады және майдың мөлшері өте аз (кесте). 100 граммдық анықтамалық мөлшерде 27 калория береді және К витаминінің (66% DV), С витаминінің (37% DV) және фолий қышқылының (20% DV) мол көзі болып табылады (күнделікті қажетті мөлшердің 20% немесе одан да көп), сондай-ақ В6 витаминінің орташа мөлшері бар (15% DV). Басқа микроэлементтер маңызды мөлшерде кездеспейді (кесте).