Кіріспе

Герман Вирт (сондай-ақ Герман Вирт Ройпер Бош немесе Герман Феликс Вирт (немесе Германн деп те жазылады); 6 мамыр 1885 жылы Утрехтте дүниеге келген – 16 ақпан 1981 жылы Кусельде қайтыс болған) – голланд-неміс тарихшысы, нацист және ежелгі діндер мен символдарды зерттеуші ғалым. Ол СС ұйымы «Аненербе»-нің құрылуына бірлесіп бастама көтерді, бірақ кейін Генрих Гиммлер тарапынан ығыстырылды.

Өмірбаян

1885 жылы 6 мамырда Утрехт қаласында туған Вирт, Утрехт және Лейпцигте фламандтық-голланд филологиясын, әдебиетті, тарихты және музыкатануды оқыды. 1911 жылы Базель университетінде голланд халық әнінің құлдырауы туралы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды. 1909 жылдан 1914 жылға дейін Берлин университетінде голланд тілінен сабақ берді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды, Вирт неміс әскеріне ерікті болып қатысты, онда ол неміс оккупациясы астындағы Бельгиядағы фламанд сепаратистерін бақылауға тағайындалды. 1916 жылы ол орденмен марапатталып, әскерден босатылды, содан кейін император Вильгельм II оны профессор (Titularprofessor) қызметіне тағайындады. 1932 жылдың қазанынан бастап ол Мекленбург-Швериннің НСДАП мемлекеттік үкіметінің қолдауымен Росток университетінде профессорлық қызметпен байланысты Bad Doberan қаласында «Urgeschichte» зерттеу институтын (Forschungsinstitut für Urgeschichte) құруға тырысты. Вирт басқарған институт кәсіби ортада және танымал НСДАП зиялылары арасында қатты дау тудырды. Қаржының жетіспеуі және Вирттің жоғары өмір сүру салтының салдарынан институт бір жыл ішінде жабылды. 1928 жылы құрылған Герман Вирт қоғамы да қиындыққа тап болды. Вирт бастапқы монотеизмнің этникалық скандинавтық тегі тұрғысынан христиан дінін қайта қарастыруға тырысқандардың бірі болды. 1934 жылы Вирт өзінің жинағын орналастыру және көрсету үшін Deutsches Ahnenerbe e. V. деп аталатын ұйым құруды жоспарлады. Розелиус оны қолдағанмен, Verein құрылмаған сияқты. Бірақ фон Леерс Виртті Генрих Гиммлер мен Рихард Вальтер Дарреге жолығыстырды, олар Вирттің идеяларына қызығушылық танытты. Вирт зерттеулерін жалғастырды, оны Гиммлер бірнеше рет қаржыландырды; екеуі де байланыста болды. Вирт СС офицері болып қалды, бірақ Гиммлердің қолдауына қарамастан, Марбург университетінде жаңа жұмыс табу қиын болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

1945 жылы АҚШ әскері тұтқындаған Вирт екі жыл бойы ұсталып, тексерілді. Нидерландыда өзін қабылдамағанын сезінген ол Швецияға көшіп, 1954 жылы Марбургке оралды, онда жеке ғалым ретінде өмір сүрді. Нацистік принциптерді қорғауын жалғастырса да, Вирттің "Urkulturen" (алғашқы мәдениеттер) туралы тұжырымдары дамып келе жатқан баламалы ағымдарда жақсы қабылданды және 1970 жылдары Солтүстік Американың аборигендер тобынан қолдау тапты. 1970 жылдардың соңында Рейнланд-Пфальц штатының саясаткерлері, оның ішінде штат үкіметі мен Кузельден келген делегаттар Вирттің этнографиялық жинағын Лихтенберг замкісінің ондық астығында көрмеге қою үшін музей құру жобасын қолдады. Оның "Ahnenerbe" тарихы туралы жазбалар жарияланғаннан кейін жоба тоқтатылды. Чилидің белгілі неонацисі Мигель Серрано 1979 жылдың қыркүйегінде Виртпен сұхбаттасты. Серраноның сөзіне қарағанда, Вирт өзінің ең маңызды еңбегі – "Palestinabuch" жақында ұрланғанына шағымданды. Расында, 1933-1969 жылдар аралығында Вирт "Ура Линда хроникасына" қарсы антисемиттік мәтін үстінде жұмыс істеген деген болжам бар. Содан бері Серрано мен орыс философы Александр Дугиннің жарияланымдарының арқасында жоғалған үлкен қолжазба идеясы экстремистік оңшыл ағымдарда культқа айналды. Вирт 1981 жылы Кузельде қайтыс болды.

Философия

Вирт өркениетті археологиялық жағдайлар мен тарихи жазбаларда сипатталғандай, қарапайым өмір салты ғана жоя алатын қарғыс деп мәлімдеді. Ол романтикалық ұлтшылдық және германомания үшін сынға ұшырады. Ол сондай-ақ, өз заманының неміс ғалымдары, мысалы, Болко фон Рихтгофен, Герхард Глоге, Артур Хюбнер және, "жалған" деп дәлелденген мәліметтерді қабылдаудан бас тартқаны үшін сынға алынды. Вирт еуропалық өркениеттің бастауын Солтүстік Атлантикада орналасқан, Солтүстік Америка мен Еуропаны байланыстырған мифологиялық Атлантида аралына жатқызды. Оның тұрғындары таза арийлер болған деп есептелді, олар еуропалықтардың ғана емес, сонымен қатар Солтүстік Американың және Еуропадан тыс кең "Ескі әлемнің" мәдениеттеріне де әсер еткен. Вирттің сөзіне қарағанда, бұл атлантистер бір құдайға табынып, оның кейпі жыл мезгілдеріне қарай өзгеріп, оның ұлы – құтқарушыға құрмет көрсеткен. Олардың дінінде діни қызметкерлердің, әсіресе әйелдердің рөлі маңызды болды. Вирт яһуди және христиан діндерін осы түпкілікті діннің бұрмалануы деп санады. Ол өзін символдарды зерттеуші деп есептеді және германдықтар Атлантиданың осы тұрғындарының тікелей ұрпақтары деп ойлады. Сондықтан герман мәдениетін зерттеу – ежелгілердің түпкілікті мәдениетін қайта құрудың бір жолы болды. Бұл зерттеулердің барлығы саяси және діни мақсатта жүргізілді. Вирттің идеялары Бремендегі Бётчерштрасседегі Хаус Атлантистің дизайнына әсер етті. Бұл туралы Гитлер 1936 жылғы Рейхспартеитагта сөйлеген сөзінде айтқан, онда ол "Böttcher Straßen Kultur" -ді айыптады. Бұл мәліметтер Вирттің "Оэра Линданың хроникасы" ("Die Ura Linda Chronik", 1933) еңбегінен алынған. 1996 жылы Добровольский "Жыд иегіне" қарсы бейбітшіліксіз "ұлттық азаттық күресінің" символы ретінде күнге табыну белгісі саналатын сегіз сәулелі "Коловрат" атты өзгертілген свастиканы жариялады. Бұл свастика ресейлік неопагандықтардың басты символына айналды.