Кіріспе

Еуропалық оқыту қоры (ЕҰҚ) – Еуропалық одаққа мүше емес елдердегі адамдардың біліктілігі мен жұмысқа орналасу мүмкіндіктерін жақсартуға бағытталған Еуропалық одақтың агенттігі. ЕҰҚ өзі адамдарды оқытумен немесе біліктілігін растаумен айналыспайды. Ол Еуропалық одаққа мүше емес елдер мен мекемелерге біліктілікті дамытуға көмектеседі. Агенттік Мароккодан Қазақстанға дейін және Беларусьтен Иорданияға дейін [төмендегі тізімге сілтеме] елдердегі үкіметтерге, әлеуметтік серіктестерге және оқу орталықтарына кәсіптік білім беру және оқыту (КБО) саясаты, бағдарламалары және тәжірибесі бойынша кеңес пен қолдау көрсетеді. ЕҰҚ Италияның Торино қаласында орналасқан. Ол негізінен Еуропалық одақ бюджетінен қаржыландырылады, оның жылдық бөлігі (2023 жылы) шамамен 22,6 миллион еуроны құрайды. ЕҰҚ кеңселерінде шамамен 130 қызметкер жұмыс істейді. Олар Еуропалық одақтың көптеген мүше мемлекеттері мен Еуропалық одаққа мүше емес кейбір серіктес елдерді ұсынуда.

Тарих

1989 жылы темір перде мен Берлин қабырғасы құлағаннан кейін ETF-тің жобасы бірден жасалды. Оның құрылу жоспары бастапқыда 1990 жылдары Орталық және Шығыс Еуропаның қарбалас өткел кезеңінде халықты дамытуды қолдауға бағытталған екіталайлы еуропалық жоспардың бір бөлігі болды. TEMPUS бағдарламасы жоғары білім беруді дамытуға, ал Еуропалық оқыту қоры техникалық және кәсіптік білім беруді дамытуға қолдау көрсетуі тиіс болды. Екі бағдарламаға да PHARE бағдарламасы қорынан қаржы бөлінді. Tempus бағдарламасы Польша мен Венгрияда дерлік бірден іске қосылды, бірақ ETF-тің іске қосылуы Еуропалық Одақты азаматтарына жақындату мақсатымен жүзеге асырылып жатқан орталықтандыру процесіне кешікті. ETF 1995 жылға дейін Торинода құрыла алмады. Сол кезде Кеңес Одағы 14 тәуелсіз мемлекетке тарап, Еуропалық экономикалық қауымдастық Еуропалық Одаққа айналды, және Польша, Венгрия, Румыния, Болгария, Чехия және Словакиямен серіктестік туралы келісімдерге қол қойылды. Сондықтан ETF жұмысының басым бөлігі Еуропалық Одаққа қосылу талаптарын орындау үшін үміткер елдердің тізімін дайындауға бағытталды. 1998 жылдың қыркүйегінде Еуропалық комиссия ETF-ті Еуропалық әлеуметтік қордың арнайы дайындық бағдарламасын (ЕӘҚ АДБ) басқаруға шақырды. Бұл жоба 60 миллион еуро көлеміндегі PHARE қолдау пакетінің бір бөлігі болды, ол Орталық және Шығыс Еуропадағы болашақ Еуропалық Одақ мүше мемлекеттеріне Еуропалық Одақтың құқықтық ортасын қамтамасыз ету үшін қажетті институттарды дамытуға және Еуропалық Одақтың құрылымдық қорларына қол жеткізуге көмектесуге арналған. Жылдар өте келе ETF жұмысының бағыты техникалық көмек көрсетуден саясатты кеңес беруге ауысты. ETF-тің географиялық аумағы Югославияның тарауынан пайда болған Балқан елдерімен, сондай-ақ Солтүстік Африкамен, Таяу Шығыспен және Орталық Азиядағы бұрынғы Кеңес мемлекеттерімен кеңейтілді.

Торино процесі

15 жылдық желілік қызметінің нәтижесінде 2010 жылы Торино процесі басталды. Бұл процесс елдердің дағдыларды дамыту үшін білім берудегі прогресін екі жыл сайын бөлісіп баяндау жүйесі болып табылады. Торино процесінде бәсекелестік пен өзара оқыну элементтері бар – ETF мұны саясатты үйрену деп атайды – және ол құрылғаннан бері өзін көрсетіп келеді.

ЭФҚ-ның жасыл дағдылар бойынша жұмысы

Соңғы жылдары ETF жұмысының маңызды бағыттарының бірі – жасыл экономикаға көшуге қажетті дағдылар. 2021 жылы ETF жыл сайынғы «Жасыл дағдылар» сыйлығын3 іске қосты, оның мақсаты – білім беру және оқу-өндірістік дайындық реформасын қолдайтын идеялар мен шабыт беру. Сыйлықтар жасыл экономикаға көшуді қолдайтын, әлемнің түкпір-түкпірінен алынған, сынақтан өткен әдістердің мысалдарымен қатар, дағдыларды дамытуға инновациялық көзқарастарды ұсынады. «Жасыл дағдылар» сыйлығының алғашқы кезеңіне 39 елден 134 өтінім келіп түсті. Жеңімпазды анықтау үшін онлайн дауыс беруге 23 000-нан астам адам қатысты.

Электрондық дәуірдегі дағдыларды дамыту үшін ЕҚҚ-ның қолдауы

Тағы бір басты бағыт – цифрлық әлемге дайындық. ETF, SELFIE4 сияқты ЕО үлгілерін пайдаланады, ол мектептерге цифрлық оқу деңгейін бағалауға көмектесу үшін бейімделіп қолданылатын тегін құрал. Оқытушылар мен тренерлердің үздіксіз кәсіби дамуы арқылы цифрлық құзыреттерін жетілдіру осы процестің тағы бір маңызды бөлігі болып табылады. ETF серіктес елдердегі саясаткерлермен бірлесіп, цифрлық дағдыларды арттыру үшін үйлесімді саясат аясын қамтамасыз етеді. Торино процесі сияқты мониторинг шаралары елдерге ең көп дамуға мұқтаж салаларға инвестиция жасауға көмектеседі.

Украинаға ETF-тен қолдау

Ресейдің Украинаға басып кіргенінен бері, ETF Киевте және басқа да қалалардағы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан, кең байланыстарын соғыс салдарынан туған біліктерге қатысты қиындықтарды шешуге жұмылдырды. 2024 жылдың ақпан айындағы басып кіруден кейін бірнеше апта ішінде ETF Украиналық ақпараттық орталығын құрды. Көбінесе психикалық жарақат алған босқындарға Еуропа елдерінде бағыт табуға көмектесу мақсатындағы бұл орталыққа 16 мыңнан астам адам кеңес алып, пайдалы сілтемелермен танысты. Орталықта тіл үйренуге арналған сілтемелер, білім беру мен оқуға қатысты кеңестер, сондай-ақ украиналық дипломдар мен тәжірибені ЕО-да мойындау немесе растау тәсілдері ұсынылады. Бұл орталық украиналық азаматтармен қатар, ЕО-ға мүше мемлекеттердің жұмыс берушілері, шенеуніктері және украиналықтарға қалай көмектесе алатыны туралы ақпарат іздеушілердің барлығына ашық. Сондай-ақ, білім беру, оқу және жұмыспен қамту саласында украиналықтармен қарым-қатынас жасайтын кезде не күтуге болатыны туралы да ақпарат алуға болады.