Кіріспе

Парашют түрі

Пилоттық парашют – негізгі немесе қосалқы парашютті ашуға қолданылатын шағын көмекші парашют. Пилоттық парашют парашют орналасқан қапқа бағдарламалық байланыс арқылы жалғанады. Пилоттық парашют – қазіргі заманғы парашют спорты мен BASE секіру жабдықтарының аса маңызды бөлігі. Пилоттық парашюттар NASA-ның Orion сияқты ғарыш кемелерінің құрамдас бөлігі ретінде де қолданылады.

Көктемдік

Серіппелі пилоттық шұңқыр тартылғыш арқанмен бірге қолданылады. Пайдаланушы тартылғышты тартқанда, контейнер ашылады, соның нәтижесінде ішіндегі серіппеге жиналған пилоттық шұңқыр сыртқа шығады. Серіппелі пилоттық шұңқырлар негізінен қосалқы парашюттерді ашу үшін қолданылады. Олар көбінесе парашютпен секіруді үйренушілердің парашют жабдықтарында негізгі парашютты ашу үшін де пайдаланылады. Сонымен қатар, олар автомобильдерде немесе B52 бомбалаушысы сияқты ұшақтардағы бағыттағыш парашюттерде де жиі қолданылады.

Алып шығу

Алып шығару және лақтыру пилоттық шұңғырларының құрылымы бірдей; айырмашылық тұтқаға және жеңілдеткішке қосылуында, сондай-ақ олардың жиналу әдісінде. Алып шығару жүйесінде пилоттық шұңғыр контейнердің ішіне жиналады. Іске қосу тұтқасы арқанға бекітіледі, ал арқан өз кезегінде құлыпқа бекітіледі. Арқан сонымен қатар пилоттық шұңғырдың жеңілдеткішке қосылатын жеріне де бекітіледі. Пайдаланушы тұтқаны тартқанда, құлып тартылып, контейнер ашылады. Тартуды жалғастыра отырып, пайдаланушы пилоттық шұңғырды контейнерден шығарып, ауа ағынына жібереді, сол кезде пилоттық шұңғыр ісіп, негізгі парашютті контейнерден шығарады.

Алып тастау

Шығарып тастау пилоттық парашюті – бүгінгі таңда ең көп қолданылатын түрі. Пилоттық парашют контейнердің төменгі жағындағы қалтаға (көбінесе BOC деп қысқартылады) жиналады. Тұтқасы пилоттық парашюттің ең жоғарғы нүктесіне бекітіледі. Пайдаланушы тұтқаны ұстап, пилоттық парашютті ауа ағынына лақтырғанда, байланыстырғыш кеңейеді, құлыптау штифтін тартып алып, контейнерді ашады. Ал пилоттық парашют ауа ағынында әрі қарай қозғалғанда, контейнерден негізгі парашюттің ішіндегі жұмысқа қосу қапшығын шығарады. Шығарып алу және лақтырып тастау пилоттық парашюттерін Билл Бут ойлап тапқан.

Есірткілер

Тандемдік жүйелерде қолданылатын дрогтар негізінен үлкен шығару пилоттық шұңқырлар, бірақ олардың тұтқасы контейнерге босату жүйесімен бекітіледі. Пайдаланушы дрогты лақтырғанда, ол ісіп, тұтқасы созылады. Ашылған дрог тандем жұбының еркін құлау жылдамдығын баяулатады. Пайдаланушы парашютті ашқысы келгенде, ол арқанды тартады, тұтқаны босатып, дрогтың негізгі контейнерді ашуына мүмкіндік береді.

Қалқымалы

Кішірек, жоғары өнімділік шатырлар пайда болғаннан бері, шатырдың артынан пилоттық шатырды сүйреуден туындайтын қарсылық күші маңызды мәселеге айналды. Бұл қарсылықты азайту үшін, шығарып тастап, лақтырып жіберу типтес кейбір пилоттық шатыр конструкциялары жиырылатын болып жасалған. Парашют ашылғаннан кейін, пилоттық шатырдың ортасымен өтетін тоқтату сымы жүктеледі. Бұл тоқтату сымы пилоттық шатырдың жоғарғы нүктесін төмен тартып, оны жиырып, шатырға тигізетін қарсылық күшін күрт азайтады. Кейбір конструкциялар тоқтату сымын серіппелі шнурмен ауыстырады, ол пилоттық шатыр жылдам қозғалғанда созылады, оның ісінуіне мүмкіндік береді. Пилоттың жылдамдығы төмендеген кезде (мысалы, шатырды ашқаннан кейін), серіппелі шнур қысқарып, пилоттық шатырды жиырады. Бұл пилотты сүйреп әкету қаупін болдырмаса да, жұмыс істеу үшін едәуір жылдамдық қажет ететін кемшілігі бар. Бұл BASE секірісі немесе ауа шарынан секіру, немесе төмен жылдамдықпен ашылуды қажет ететін кез келген секірісте кешіктірілген ашылуға себеп болуы мүмкін. Бұл типті шатырлардың күшін жоғалтуымен, жылдам қозғалатын шатырдың артында қайта ісінуі мүмкін, бұл жиырылатын пилоттық шатырдың тиімділігін жоққа шығарады.

Желдендірілген

BASE секіру жабдықтарына арналған пилоттық шұңғырлар әдетте парашюттік пилоттық шұңғырлардан үлкен болады және көбінесе бетінде ауа тежегіштері болады. Дөңгелек парашюттерді жасау бойынша жасалған зерттеулер көрсеткендей, тежегіштер парашюттің тұрақтылығын арттырып, дірілдеуін азайтады. BASE секірушілер көбінесе жоғарғы бөлігінде немесе сақина тәрізді тежегіштері бар пилоттық шұңғырларды қолданады.