Кіріспе
Гонконгтағы жезөкшеліктің заңдылығы мен практикасына шолу. Гонконгта жезөкшелік өзі заңды, бірақ ұйымдасқан жезөкшелік заңсыз, себебі жезөкшелік орындарын ашуға, басқа адамды жезөкшелікке итермелеуге немесе сатып алуға, басқалардың жезөкшелігінен күнкөріс табуға, сондай-ақ қоғамдық жерде қызмет көрсетуге қарсы заңдар бар. Гонконгтағы секс-жұмыскерлер үшін, әсіресе туристер үшін ең көрінетін орындар – массаж орталықтары және «жапон стиліндегі түнгі клубтар». Дегенмен, коммерциялық секс-жұмыскерлер индустриясының көп бөлігі кішкентай, көбінесе бір бөлмелі пәтерлерде жұмыс істейтін әйелдерден тұрады, олар әдетте «бір әйелдің борделі» деп аталады, бұл Ұлыбританиядағы «Соходан өтуге» балама. Олар клиенттерді интернет және жергілікті жарнамалар арқылы іздейді. Көптеген танымал газеттерде мұндай жарнамалар, бордельдер туралы нұсқаулықтармен бірге, тілсіз жарыс бағдарламаларының ішінде жарияланады. Сары неоновые жарнамалық тақталар жыныстық қызметтерді жарнамалау үшін соншалықты кеңінен қолданылды, тіпті «сары» (黃) түсі жезөкшелікпен байланысты болды.
Prostitution in Hong Kong is itself legal, but organised prostitution is illegal, as there are laws against keeping a vice establishment, causing or procuring another to be a prostitute, living on the prostitution of others, or public solicitation. The most visible public venues for sex workers in Hong Kong, especially for tourists, are massage parlours and the so called "Japanese style night clubs". However, most of the commercial sex worker industry consists of women working in small, usually one room apartments, usually referred to as "one woman brothels", the equivalent of the "Soho walk up" in the United Kingdom. They advertise for clients through the Internet and local classifieds. Most popular mainstream newspapers will carry such classifieds with brothel guides as an insert within racing form guides. Yellow neon advertising boxes were used to advertise sexual services to such an extent that "yellow" (黃) became synonymous with prostitution.
Тарих
ЖҚС-нің таралуын болдырмау үшін 1857 жылы билік "Гонконг Ережесі № 12" енгізді. Бұл реттеме бойынша барлық борделдер тіркелуге және қызметкерлердің денсаулығын жүйелі түрде тексеруден өтуіне талап қойылды. 1865 және 1866 жылдарғы халық санағында 81 және 134 "қытай борделінің иесі" тіркелді. 1874 жылғы "Колониялық хирургтың жылдық есебінде" 123 лицензияланған қытай борделі бар екені, оларда 1358 жыныс жұмыскері қызмет ететіні көрсетілген. 1879 жылдан 1932 жылға дейін проституция заңмен рұқсат етіліп, реттелді, сондықтан жыныс жұмыскерлері лицензия алу үшін тіркелуге, салық төлеуге және жүйелі медициналық тексеруден өтуге міндетті болды. Саи Ин Пун, Ван Чай, Монг Кок және Яу Ма Тэй аудандарында проституция өркендеді. 1930 жылы 840 000 халқы бар Гонконгта 200 заңды бордель және 7000-нан астам лицензияланған жыныс жұмыскері болды. Бірақ 1932 жылы Гонконг үкіметі проституцияға тыйым салды және үш жылдан кейін лицензияланған проституция тоқтатылды. Осыдан бастап проституцияға қатаң шектеулер қойылып, оған байланысты көптеген қызметтерге тыйым салынды, мысалы, жыныстық қатынасқа шақыру және "адамгершілікке қайшы табыс табу" (бордельде жұмыс істеу) арқылы өмір сүру. Бұл сонымен қатар басқа елдерден жыныс жұмыскерлерін тартты. Олардың көпшілігі Оңтүстік-Шығыс Азиядан, тіпті Еуропа мен АҚШ-тан келді. Ұйымдастырылған проституция заңсыз болғанымен, бұл индустрия әрқашан экономикалық жағдайы нашар әйелдерді жұмысқа тарту үшін триадалардың ықпалында болды, олар өз еркімен бұл кәсіпке барар емес еді. 1980 жылға дейін Гонконгтағы жер асты сексуалдық мекемелердің көпшілігін бандиттер басқарды. Алайда, 1990 жылдары Гонконгта проституцияның формасында үлкен өзгеріс болды. Қытайдан келген "солтүстік қыздары" Гонконгқа қысқа мерзімді туристік визамен заңсыз жұмыс істеді, ал жергілікті ерікті жыныс жұмыскерлерінің саны да күрт өсті. Нәтижесінде бандиттер мәжбүрлеу арқылы пайда табу мүмкіндігінен айырылды және олардың бақылауы әлсіреді.
Алғашқы қызыл жарық аудандары
Линдхерст террасасы және оның төңірегінде Хонконгте 19 ғасырдың ортасында құрылған ең алғашқы бұрынғы үйлердің бірі орналасқан. Көшенің кантон тіліндегі атауы, 擺花 (pai fa), сөзбе-сөз "гүл шоғы" дегенді білдіреді, мүмкін, 19 ғасырдың ортасында осы аймақта көптеген дүкендер болғандықтан, жақын жердегі бұрынғы үйлердің клиенттеріне гүлдер сатылған. Линдхерст террасасының аты осы контексте Джеймс Джойстің 1939 жылы жарық көрген «Финнеганс Уэйк» романында айтылады. Батыс елдерінен келген бұрынғы үйлер сонда шоғырланған, ал қытайлық бұрынғы үйлер Тай Пинг Шан ауданында, По Хинг Фонгқа жақын жерде орналасқан. Қытай жазушысы Ван Тао 1860 жылы Тай Пинг Шан көшесінде "жарқыраған есіктер мен терезелері, әсем перделермен" толы бұрынғы үйлердің көп екенін жазды. Бұрынғы үйлер біртіндеп Поссессион көшесіне көшіріліп, 1903 жылы Шек Тонг Цуиге орналастырылды.
Танкалық жезөкшелер
Оңтүстік Қытайдың жағалауындағы танка халқы, этностық азшылық, Британ империясының теңізшілері үшін жезөкшелердің көзіне айналды. Гонконгтағы танкалар "қауымнан шығарылғандар" деп есептелді және төменгі топқа жатқызылды. Қытайлық жеңіл жүрісті әйелдер батыстықтарға қызмет етуден қорқып, оларды жат сезінетін, ал танка жеңіл жүрісті әйелдері батыстық ерлермен еркін араласты. Танкалар еуропалықтарға азық-түлікпен және жезөкшелермен көмектесті. Гонконгтағы төменгі таптағы еуропалықтар танка жезөкшелерімен оңай қарым-қатынас орнатты. Танка әйелдері арасындағы жезөкшелік кәсібі, олардың батыстықтармен жыныстық қатынаста болуы және танкалардың нәсілдік тұрғыдан кемсіз саналуы салдарынан қытайлардың оларды жек көруіне себеп болды. Танка жезөкшелері "төменгі сыныптан" саналды, ақшаға ашкөз, мақтанқор және клиенттеріне жаман қарауы мүмкін еді. Олар клиенттерін ұрып-соғуға немесе оларды қорлап, есімдерімен атауға бейім екендігімен танымал болды. Дегенмен, олардың бөлмелері күтілген және таза болған деседі. 1800 жылдар шамасында жазылған бір әңгімеде танка жезөкшелерінің бөлмелерін безендірген батыс заттары сипатталған. Кантондық қытайлардың арасында барлық танка әйелдері жезөкше деген стереотип кең тараған, бұл республикалық дәуірде үкіметтің барлық танка әйелдерін есепке алғанда жезөкшелердің санын қателікті түрде арттыруына әкелді. Танка әйелдерінің жезөкшелік қызметі сауда қаласының қалыпты өмірінің бір бөлігі деп есептелді. Танка әйелдері кантондық қоғамнан мүлдем шеттетілді және Гонконгта шетелдіктерге жезөкшелік көрсеткендері үшін "тұзды су қыздары" (咸水妹 ham shui mui кантон тілінде) деп аталды. Шетелдіктерге жезөкшелікпен айналысатын танка әйелдері, сондай-ақ, Австралия немесе Америка сияқты шетелдегі қытай қауымдастықтарына жезөкшелік үшін немесе қытай немесе шетелдіктің күйеуі ретінде жұмыс істеу үшін танка қыздарының "балабақшасын" ұстады. 1882 жылы Гонконгтағы құлдық туралы мәліметтерді қамтитын "Гонконгтағы қытай құлдығының болуы туралы хаттар: Ең Көкпарлықтың бұйрығымен Парламенттің екі палатасына ұсынылған" атты есеп ағылшын Парламентіне ұсынылды, онда көптеген танка қыздары батыстықтарға жезөкше немесе сүйікті болып қызмет ететін.
Жапондық жезөкшелер
Көпшілігі Кюсюдегі кедей ауылдардан келген "Карайуки-сан" аталған жапондық әйелдер 1879 жылдан бастап Гонконгқа келе бастады және 1880-ші және 1890-шы жылдары аумақтағы жапондықтардың басым бөлігін құрады. 1901 жылы Гонконгта 13 лицензияланған жапондық бұзықхана және 132 әйел болды, ал 1908 жылы бұл көрсеткіш 172-ге жетті. Алғашқыда Орталық ауданында орналасқан жапондық бұзықханалар кейін Ван Чайға көшірілді.
Түрлері мен орындары
Көшедегі жезөкшелер: Оларды кейде Яу Ма Тэй, Шам Шуй По, Цуэн Ван, Юэн Лонг және Туэн Мун көшелерінде көруге болады. Әдетте, қорқытушылар немесе қылмыстық топтар қатыспайды, жезөкше көшеде клиенттер іздеп жүреді. Келісімге келгеннен кейін, олар махаббат қонақ үйіне барады. 1998 жылғы Азия қаржы дағдарысына дейін көшедегі жезөкшелер "жинақталған қызметтер" ұсынса, содан кейін бағасы жартысына төмендеді. Кейбір қыздар қонақүйлердің вестибюльдерінде жүреді, тіпті консьерждің ескертуімен жалғыз ер адамдардың бөлмелерінің есігін қағып алады. Арзан қонақ үйлерде консьерж клиенттерге серік қажет пе деп сұрай алады. Американдық және басқа еуропалық жезөкшелер әдетте қымбатқа бағаланады және көбінесе Орталықтың іскерлік ауданында орналасқан. Бір әйелдің борделі: (一樓一鳳 jat1 lau4 jat1 fung2 Yīlóu yīfèng): Гонконг заңына сәйкес, екі немесе одан көп жезөкшелердің бір ғимаратта жұмыс істеуіне тыйым салынған. Сондықтан, Гонконгтағы заңдастырылған жезөкшеліктің ең көп таралған түрі – "бір әйелдің борделі", онда әйел өз пәтерінде клиенттерді қабылдайды. Мұндай қызметтің ескі орталықтарының қымбаттығы Жаңа аумақтардағы Юэн Лонг және Шен Шуй сияқты қалаларды бір әйелдің бордель саудасының орталықтарына айналдырды. Алайда, бұл заң жезөкшелік қызметінің тығыздығына көп әсер етпейді, Гонконгтағы тұрғын үйлердің ерекшелігіне байланысты кейбір ғимараттардың немесе тіпті тұтас пәтер үйлерінің бірнеше қабаттары бір әйелдің борделінен тұруы мүмкін, кейбіреулерінде заң талаптары пәтерлерді бірнеше жеке тұрғын үйге бөлу арқылы сақталады. Сауналар мен массаж орталықтары: Бұл орталықтар ресми түрде сауна болып тіркелген, бірақ басшылық массаж жасаушылар ұсынатын қосымша қызметтерге көз жұмады. Әдетте ұсынылатын "меню" вагинальды жыныстық қатынасқа дейін жетпейді, қолмен жыныстық қатынас ("қол жұмысы"), көкірек ("сүт жұмысы" немесе "орыс") және оральды жыныстық қатынас ("BJ") келіссөздерден кейін қол жетімді қызметтердің қатарында болады. Түнгі клубтардағы қызметкерлер: Гонконгта "түнгі клуб" термині хостес-клубтарды атау үшін эвфемизм ретінде қолданылатындықтан, қазіргі уақытта жиі қолданылмайды. Хостес-қыздар клиенттерге қымбат сусындар сатып алу үшін негізгі жалақы және комиссия алады, ал клиенттер клубқа қыздармен бірге шығу құқығы үшін "бар айыбын" төлейді және қыздардың "уақытын" сатып алады, ал соңында не болатыны клиент пен хостес арасындағы келісімге байланысты. Ұқсас формат жеке бөлмелері бар кейбір караоке орталықтарында да кездеседі. Интернет-кафе ретінде жұмыс істейтіндер де болды, бірақ олардың барлығы 2004 жылы жабылды. Жеке жұмыс істейтіндер: Интернеттің дамуы "компенсациялық танысу" немесе "эскорт" сияқты аматор жезөкшелерге өз қызметтерін хабарламалар мен форумдарда ұсынуға мүмкіндік берді. 2009 жылы CNN телеарнасы әлеуметтік қызметкерлер Гонконгтағы жасөспірім қыздар арасында "компенсациялық танысулар" өсіп жатқанын, осымен айналысатын қыздардың саны екі жылда екі есеге көбейгенін, осымен айналысатын қыздардың әлеуметтік-экономикалық жағдайы әртүрлі екенін және Гонконгтың заңгерлері бұл практиканы жезөкшеліктің бір түрі деп санайтынын хабарлады. CNN студенттер, көбінесе жасөспірімдер, ұялы телефондар мен киім сияқты тұтыну тауарларын сатып алу үшін жыныстық қатынасқа баратынын хабарлады. Гонконгтағы әлеуметтік қызметкер Чиу Так Чоидің айтуынша, ақшаға танысып жүрген қыздардың көпшілігі өздерін жезөкше деп санамайды.
Таиланд және Филиппин
Бұл секс-жұмыскерлер әсіресе Ван Чай ауданында жақсы көрінеді, олар негізінен батыс бизнесмендері мен туристерге қызмет көрсетеді. Осы салада жұмыс істейтін секс-жұмыскерлердің көп бөлігі тай (соның ішінде транссексуалдар) және филиппиндықтар. Көптегендері Ван Чайдағы барлар мен дискотекаларда тәуелсіз жұмыс істейді. Гонконгта секс-жұмыскерлермен тығыз байланыста жұмыс істейтін бірнеше ҮЕҰ бар; олардың қатарында Ziteng және Aids Concern бар. Ziteng заңға өзгерістер енгізуді, әсіресе бірден көп проституткасы бар бордельдерге қойылған тыйымды жоюды талап етеді, себебі бұл секс-жұмыскерлердің өзін қорғау үшін бірігуіне кедергі келтіреді. Көптеген көшпенді секс-жұмыскерлер қысқа мерзімді туристік визамен келіп, Гонконгтан кеткенге дейін заңсыз жолмен мүмкіндігінше көп ақша табуға тырысады, кейбіреулері жиі қайта оралады. Сонымен қатар, "жасырын" ұйымдар (тай мейрамханалары мен эскорт-барлар сияқты) шетелдік (көбінесе тай) және материктік қыздарға Гонконгта ойын-сауық визасымен заңды түрде жұмыс табуға көмектеседі, бірақ шындығында олар Ван Чайдағы го-го барларда немесе Гонконгтың басқа да хостес-клубтарында жұмыс істейді.
Ресей және Шығыс Еуропа
Гонконгқа Шығыс Еуропа мен Ресейден де жыныс сатумен айналысатын әйелдер келді. Көбінесе үй қызметкері ретінде жасалған жалған шарттар Гонконгта адам саудасына көмектеседі, онда көптеген Шығыс Еуропалық әйелдер де жыныс сату мақсатында саудаланып жатыр.
Қытай материгі
Гонконгта тай және филиппин секс-қызметкерлерінің көрінуі жиі болғанымен, Гонконгқа келетін секс-қызметкерлердің басым бөлігі Қытайдан келеді. Қытайлық қыздар әдетте 10 000–20 000 юаньмен үш айлық виза алады. Ал жиі келіп тұратындар немесе бұрын депортацияланғандар виза талаптарының қатаң болуына тап болып, көбінесе жеті күндік виза алады. Қысқа мерзімді болу және жол шығындары, Гонконгта пәтер жалға алу, жарнамалау сияқты қымбат тұратын шығындар секс-қызметкерлерін жеті күндік сапарларында таңертеңнен кешке дейін шаршауға дейін жұмыс істеуге мәжбүр етеді. Ақша табудың жылдам қажеттілігі оларды тәуекелге баруға итермелейді. Екіталай рұқсаттың енгізілуі және материктік тұрғындардың Гонконгқа келуіне қойылған шектеулердің жеңілдетілуі материктен жұмыс күшінің ағынын одан әрі күшейтті, тіпті бұл жұмыс виза талаптарын бұзумен қатар жүреді. Көптеген қыздар өздерінің суреттерін, байланыс нөмірлерін және қызмет бағасын жариялайтын сайттарда өзін таныстырады. Ең жас және ең тартымдылары үш немесе төрт жұлдызды қонақүйлерде клиенттерге қызмет көрсетеді, бірақ олардың өзі тұратын жерлері осы деңгейде болмайды, көбінесе қонақүйлер шоғырланған жерлерге жаяу немесе қысқа сапармен жетеді, оларды жергілікті жерде "күйеу жігіттер" (馬伕) деп аталатын делдалдар алып келеді. Егде және тартымсыз қыздар бір әйелге арналған бордельдерде "феникс" (鳳) атымен жұмыс істейді, бұл термин қытай тіліндегі "жезөкше" сөзінің "тауық" (雞) сөзімен дыбыстас болуынан туындаған. Бағалар туристерге арналған қонақүйлердегі қыздарға қарағанда төмен, бағаның айырмашылығы орналасқан жерге байланысты, яғни Натан Роуд бойында жұмыс істейтіндер Жаңа территориялардың қалаларындағылардан жоғары.
Құқықтық мәселелер
Гонконгта жезөкшелік заңды, бірақ оны көпшілік көзден жасыруға бағытталған түрлі шектеулерге жатады. Бұл шектеулер жезөкшелікке байланысты көптеген қызметтерге тыйым салу түрінде көрінеді, соның ішінде жыныстық қызметтерге шақыру және жарнамалау, жалбасақ ретінде жұмыс істеу, жезөкшелік үйлерін ашу және ұйымдасқан жезөкшелік. Мысалы, Гонконгтың заң кодексі 200-тараудың 147-бабына сәйкес, қоғамдық жерде "әдепсіз мақсатта қызмет көрсетуге шақырған" кез келген адам 10 000 гонконг доллары (1 280 АҚШ доллары) көлемінде айыппұл төлеуге және алты айға бас бостандығынан айырылуға жазаланады. Шым Шуи По сияқты көшеде жүрген әйел, тіпті еркекке күлімсіреп қараса да тұтқындалуы мүмкін. Жыныстық қызметтерді жарнамалауға, оның ішінде тақталар, шамдар мен плакаттарға тыйым салынған, мұндай құқық бұзушылық үшін 12 айға бас бостандығынан айырылуға болады. 2005 жылы өткен сот ісінде sex141.com – екі бағдарламашы құрған, жезөкшелерге онлайн жарнама жасауға арналған интернет-сайттың – екі басшысы "өздерінің веб-сайтында жарияланған жарнамалардан түскен жезөкшелік табысынан өмір сүру үшін сөз байласу" қылмысы бойынша сотталды. Олардың әрқайсысына 100 000 доллар (12 800 АҚШ доллары) айыппұл салынды және сегіз айға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. Time Out журналы оны Гонконгтағы ең танымал сайттардың 36-сы деп тіркеді. 2011 жылдың қараша айына қарай сайт әрекет етуде және Гонконгтағы ең көп талданған сайттардың 47-сі болып саналады. Сайт 2013 жылдың желтоқсан айының басында билік тарапынан жабылды, себебі оны басқаратын ұйым заңсыз қызметпен айналысады деген күдік бар. 131 және 137-баптар, жалбасақтарға бағытталған, "басқа адамды жезөкшелікке итермелеу" және "басқа біреудің жезөкшелігінен түскен табысынан өмір сүру" үшін ең жоғары жаза ретінде жеті жылға бас бостандығынан айыруды қарастырады. Гонконг заңына сәйкес, бірнеше әйелге жыныстық қызметтерді ұйымдастыру да заңсыз; мұндай құқық бұзушылар 20 000 гонконг доллары айыппұл төлейді және жеті жылға бас бостандығынан айырылады.
Бордельдерге тыйым салуды болдырмау стратегиясы
Бордельдер заңсыз, бірақ жекеше проституция заңды. Сондықтан, Гонконгтағы көптеген проституткалар "бір клиентке бір қыз" ретінде жұмыс істейді. Заңсыз бордель ашуды болдырмау үшін, триадалар белгілі бір пәтерлердегі пәтерлерді сатып алады – көбінесе ескі үйлерді, оларды бөліп, заң талаптарын сақтау үшін, сондай өлшемдегі пәтерлерге қарағанда бірнеше есе қымбатқа "жалдап" береді. Қыздар өз қызметтерін интернетте немесе жергілікті басылымдарда жарнамалайды. Тағы бір жол – караоке орталығын ашып, қыздарды тек ойын-сауық немесе серіктес ретінде ұсыну; содан кейін қыздар клиенттерді сол ғимараттағы сағаттық қонақ үйге алып барып, бөлме ақысын жеке төлейді. Тұрмыстық, жеке проституция (көбінесе филиппиндіктер, индонезиялықтар, тайлықтар және кейде Латын Америкасы мен бұрынғы Кеңес Одағынан келген әйелдер) дискотекаларда немесе қонақ үйлердегі барларда, әсіресе Цим Ша Цуй және Ван Чай аудандарында (соңғысы "Сузи Вонгтың әлемі" фильмімен танымал) кездеседі. Полиция кейде триада басқаратын проституция орындарына шабуыл жасайды, бірақ көбінесе тек көші-қон заңын бұзғандар ғана тұтқындалады. АҚШ Мемлекеттік департаментінің Адам саудасына қарсы күрес басқармасы Гонконгты "2-ші деңгейдегі қадағалау тізіміне" жатқызды.