Кіріспе

Қоғамдық орында жынысқылыққа шақыру

Көшедегі жынысқылық – бұл жынысқылықтың бір түрі, онда жынысқылықпен айналысатын адам қоғамдық орында, көбінесе көшеде, көше төңіректерінде күтіп отырып немесе көше бойымен жүріп клиенттерге қызмет көрсетеді, сондай-ақ саябақтар, орындықтар сияқты басқа да қоғамдық орындарда да клиенттерге шақырулар жасайды. Көшедегі жынысқылықпен айналысатын адам көбінесе ұсынысқы киім киеді. Жыныстық акт клиенттің көлігінде, жақын маңдағы оңаша жерде, жынысқылықпен айналысатын адамның үйінде немесе жалдаған мотель бөлмесінде орындалуы мүмкін.

Заңдық

Көшедегі жезөкшелік көбінесе заңсыз, тіпті жезөкшеліктің басқа түрлеріне рұқсат берілген юрисдикцияларда да. Кейбір юрисдикцияларда жезөкшеліктің өзі заңды, мысалы, Ұлыбританияда көшедегі жезөкшелік заңсыз. Кейбір юрисдикциялар сонымен қатар клиенттерді іздеуді, яғни жезөкшелердің қызметін алу ниетімен баяу жүруді де тыйым салады. Австралияда, Жаңа Оңтүстік Уэльсте көшеде қызметке шақыру заңды, бірақ кейбір аймақтарда (мысалы, мектептер маңында) рұқсат етілмейді. Австралияның басқа штаттары мен аумақтары көшедегі шақыруды тыйымдайды, бірақ кейбір юрисдикциялар лицензиялы жезөкшелерге рұқсат береді. Жаңа Зеландияда көшедегі жезөкшелік заңды. Германияда да рұқсат етілген, бірақ қалалар оны белгілі бір аймақтарда немесе белгілі бір уақытта шектей алады (ережелер әр жерде әртүрлі). АҚШ-та көшедегі жезөкшелік 50 штаттың барлығында заңсыз; 49 штаттың барлығында жезөкшеліктің барлық түрлері заңсыз. Невада лицензиялы жезөкшелерге рұқсат береді, бірақ тек кейбір ауылдық аймақтарда ғана, ірі қалаларда емес (барлық штат бойынша тек сегіз округте белсенді жезөкшелер бар және осы жезөкшелерден тыс жерде жезөкшелік заңсыз). Нидерландының төрт қаласында көшедегі жезөкшелік үшін арнайы аймақ (tippelzone) белгіленген. Көптеген аймақтарда жезөкшелерге лицензия алу қажет.

Тәуекелдер мен зерттеулер

Көшедегі секс-жұмыскерлер физикалық және сексуалдық шабуылдарға, сондай-ақ клиенттер мен делдалдардың тонауына өте осал. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Бангладештің зерттеуінде көшедегі секс-жұмыскерлердің 50-60 пайызы униформа киген еркектермен, ал 40-50 пайызы жергілікті клиенттермен зорланғанын хабарлады. Алайда, Фарлидің зерттеулерінің методологиясы мен бейтараптығын Рональд Вейцер сияқты басқа ғалымдар сынға алды. Вейцер сондай-ақ Фарлидің нәтижелеріне радикалды феминистік идеологияның күшті әсер еткенін айтты. 2008 жылы АҚШ-тың Чикаго қаласындағы көшедегі секс-жұмыскерлерді зерттеуде экономистер Стивен Д. Левитт пен Судир Аллади Венкатеш, делдалсыз жұмыс істейтін әйелдер сағатына орташа есеппен 25 доллар табатынын, ал делдалмен жұмыс істейтіндер 50% көбірек табатынын анықтады. Бұл олардың басқа жұмыстарына қарағанда шамамен төрт есе көп табыс. Секс-жұмыскерлер әр 450 кездесуде бір рет тұтқындалады, ал әрбір 10-шы тұтқындау түрмеге қамауға әкеледі. 2004 жылы Ұлыбританияда жүргізілген зерттеуде көшедегі секс-жұмыскерлердің 95%-ы проблемалық есірткіге тәуелді екені, оның ішінде 78%-ы героин және көбінесе кокаинге тәуелді екені анықталды.

COVID-19-ның әсері

COVID-19 пандемиясы кезінде кейбір елдерде тікелей байланыс кәсіптері (оның ішінде жезөкшелік сияқты) уақытша тоқтатылды. Бұл кейбір аймақтарда жезөкшеліктің қысқаруына себеп болды.