Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Араб тіліндегі атақтар – ресми атақ немесе құрметті атау. және екеуі де "тағайындау, таңдау, сот" деген үш әріпті түбірден (Ḥ K M) шыққан араб тіліндегі атаулар.
Arabic titles
the formal title or honorific
and are two Arabic titles derived from the same triliteral root Ḥ K M "appoint, choose, judge".
Қолданылуы
Ежелгі Абиссинияда немесе Эфиопияда Хаким көбінесе білімді адамды, әдетте дәрігерді білдіретін. Сондықтан Хаким Беж – дәрігердің үйі немесе ауруханасы болған. Бангладеш, Үндістан және Пәкістанда Хаким немесе Хаким – дәрі-дәрмекпен емдеуші, әсіресе Унани медицинасының маманы. Түркияда "хеким" дәрігерді білдіреді, ал "хаким" өте дана немесе философ мағынасында қолданылады. (Төменде айтылғандай, "хаким" сөзі судья мағынасында да қолданылады.)
In old Abyssinia or Ethiopia, Hakim usually meant a learned person, usually a physician. Hence a Hakim Bejt was a doctor's house or hospital. In Bangladesh, India and Pakistan, Hakim or Hakeem denotes a herbal medicine practitioner, specially of Unani medicine. In Turkey, hekim denotes a physician, while hakim can be used for a very wise person or philosopher. (See also the use of the homonymous word hakim for a judge, mentioned below.)
Хаким (حاكم)
Хаким (басқаша транскрипция Хакем) – билеуші, әкім немесе судья. Көптеген лауазым аттары сияқты, бұл сөз көптеген адамдардың есімдерінің құрамына да кіреді.
Hākim (alternative transcription Hakem) means a ruler, governor or judge. As with many titles, it also occurs as a part of the names of many individuals.
Басқа жерлер
Иранның Систан және Белучистан провинциясының Макран аймағында хаком – дәстүрлі балучи үкіметіндегі сардарлар мен хандарды білдіреді. Индонезия, Малайзия және Түркияда хаким судьяны білдіреді. Непалда Бада Хаким патшалық аймағының басшысы болған. Бұхара әмірлігінде хакім губернатор лауазымын білдірген. Нигерияда Сокото халифаты рәсімдік түрде хакимай (жекеше – "хакими") басқарылады, бұл Сокото сұлтанына және аймақтың әмірлеріне есеп беретін басшылар. Өзбекстанда хоким термині аймақтың губернаторы немесе мэрі үшін қолданылады. Қазақстанда әкім термині елдегі өңірлердің жергілікті әкімдерін немесе губернаторларын сипаттау үшін қолданылады.
In the Makran region of Sistan and Baluchestan Province in Iran, hakom refers to sardars and khans in the traditional Baluchi government. In Indonesia, Malaysia and Turkey, hakim denotes a judge. In Nepal, a Bada Hakim was in charge of a district of the realm. In the Emirate of Bukhara, hakem was the title of a governor. In Nigeria, the Sokoto Caliphate is ceremonially governed by hakimai (sing. "hakimi"), chiefs that are answerable to the Sultan of Sokoto and the Emirs of the realm. In Uzbekistan, the term hokim is used to describe a governor or mayor of a region. In Kazakhstan, the term äkim is used to describe local level mayors or governors of regions within the country.
Бұдан басқа
Көптеген атақтардағыдай, бұл сөз көптеген жеке есімдерде де кездеседі, бірақ оның ақсүйектік немесе саяси маңызы жоқ.
As with many titles, the word also occurs in many personal names, without any noble or political significance.