Тиллия Олсен: Американдық жазушының өмірі мен шығармалары
Tillie Olsen
Тилли Олсен (1912-2007) – американдық жазушы, 1930-жылдар саяси күресіне қатысқан феминист. "Yonnondio" романы, өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тилли Лернер Олсен (14 қаңтар 1912 – 1 қаңтар 2007) – 1930 жылдардағы саяси дау-дамағұлдармен және американдық феминистердің алғашқы буынымен байланысты болған американдық жазушы.
American writer (1912 – 2007)
Tillie Lerner Olsen (January 14, 1912 – January 1, 2007) was an American writer who was associated with the political turmoil of the 1930s and the first generation of American feminists.
Өмірбаян
Олсен Небраска штатының Ваху қаласында орыс еврей иммигранттары Самуэль мен Ида Лернердің отбасында дүниеге келді. Ол кішкентай кезінде отбасы Омахаға көшіп келді. 1932 жылы Олсен өзінің алғашқы романын жазуға кірісті, ал сол жылы Карла дүниеге келді, ол төрт қызының ағасы болды. Ол «Partisan Review» журналында жарияланды. Кейін ол Сан-Францискоға көшіп барды, 1936 жылы ол Джек Олсенмен танысып, бірге тұрды, ол ұйымдастырушы және докер болды. 1937 жылы ол екінші баласын, болашақ күйеуі Джек Олсенмен болған алғашқы баласын дүниеге әкелді. Олар 1944 жылы, Джек Екінші дүниежүзілік соғысқа аттанған алдында үйленді. Сан-Франциско оның 85 жасқа дейін үйі болды, содан кейін ол Калифорнияның Беркли қаласына көшіп, ең кіші қызының үйінің артындағы коттеджге орналасты. Тилли 50 жылдан кейін 1994 жылы «Newsweek» журналы үшін «Қорқыныш пен үміт көрінісі» деген мақала жазып, бұл формаға қайта оралды. Олсен өзінің алғашқы кітабын 1961 жылға дейін жариялаған жоқ, ол төрт қысқа әңгімеден тұратын жинақ болды, олардың көпшілігі бір отбасының мүшелері болып табылатын кейіпкерлермен байланысты. Үш әңгіме аналардың көзқарасынан айтылған. «Мен мұнда үтіктеп тұрмын» - жинақтағы ең алғашқы және ең қысқа әңгіме, ол қызының өміріне қайғырып, өзінің аналық сезімін қалыптастырған жағдайларды сұраққа салатын әйел туралы. «О, иә» - жас қызының қара нәсілді қызбен достығы кіші мектептің қысымымен шектелген және ақырында тоқтатылған ақ әйелдің тарихы. «Эй, теңізші, қай кеме?» - қартайған теңізшінің Сан-Францискодағы отбасымен («Маған жұмбақ айт» романындағы басты кейіпкердің туыстары) достығы оның алкоголизм салдарынан шиеленісіп бара жатқанын баяндайды. (Кітаптың кейінгі басылымдарында «Эй, теңізші, қай кеме?» жинақтағы екінші әңгіме ретінде келтіріледі). Атауындағы әңгіме шын мәнінде повесть, ол әйелінің ауруы мен өліміне қарсы тұрып, өздерін тапқан әлемге мән беруге тырысатын егде жастағы еврей иммигрант жұбының оқиғасын айтады. «Маған жұмбақ айт» жинағындағы төрт әңгіменің барлығы әдеби журналдарда алғаш рет жарияланған жылы «Американың үздік қысқа әңгімелері» жинағына енді. Атау әңгімесі 1961 жылы Американың үздік қысқа әңгімесі үшін О. Генри сыйлығымен марапатталды. 1968 жылы Олсен «Жазушылар мен редакторлар соғыс салығына қарсы» уәдесіне қол қойып, Вьетнам соғысына қарсылық ретінде салық төлеуден бас тартуға уәде берді. Олсеннің 1978 жылы жарық көрген «Сыртқы әлем» атты ғылыми еңбегі авторлардың үнсіздік кезеңдерін, оның ішінде жазушылардың шығармашылық дағдарысын, жарияланбаған туындыларын және жұмысшы сыныбының жазушыларының, әсіресе әйелдердің өнерлеріне назар аудару үшін уақыт табудағы қиындықтарын талдады. Ол байқағандай, 20-ғасырдың соңына дейін Батыс әдебиетіндегі барлық ұлы әйел жазушылардың балалары болмады немесе оларды тәрбиелеу үшін толық уақытты үй шаруасымен айналысатын әйелдер болды. Кітаптың екінші бөлігі аз танымал жазушы Ребекка Хардинг Дэвистің шығармаларын зерттеуге арналған. Олсен кітапты Сан-Франциско қалалық кітапханасында зерттеді және жазды. Олсеннің кітаптары жарық көргеннен кейін ол Амхерст колледжі, Стэнфорд университеті, МТИ және Кенион колледжі сияқты көптеген колледждерде оқытушы және жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол тоғыз құрметті диплом, Ұлттық өнер қорының стипендиясы және Гуггенхайм стипендиясын алды. Олсенге тағы берілген наградалардың арасында 1975 жылы Американдық академия мен Америка өнер және әдебиет институтының американдық әдебиетке ерекше үлесі үшін сыйлығы және 1994 жылы қысқа әңгіме үшін Риа сыйлығы болды. Тилли 1996 жылы Конгресс кітапханасында өз жұмысын жазуға шақырылды.
Olsen was born to Russian Jewish immigrant parents Samuel and Ida Lerner in Wahoo, Nebraska; the family moved to Omaha while she was a young child. In 1932, Olsen began to write her first novel Yonnondio, the same year she gave birth to Karla, the first of four daughters. and Partisan Review. She later moved to San Francisco, California, where in 1936 she met and lived with Jack Olsen, who was an organizer and a longshoreman. In 1937, she gave birth to her second child, her first child with her future husband Jack Olsen, whom she married in 1944, on the eve of his departure for service in World War II. San Francisco remained her home until her 85th year when she moved to Berkeley, California, to a cottage behind the home of her youngest daughter. Tillie returned to this form more 50 years later when she wrote "A Vision of Fear and Hope" for Newsweek, in 1994. Olsen did not publish her first book until 1961, Tell Me a Riddle, a collection of four short stories, mostly linked by the characters who are members of one family. Three of the stories were from the point of view of mothers. "I Stand Here Ironing" is the first and shortest story in the collection, about a woman who is grieving about her daughter's life and questioning the circumstances that shaped her own mothering. "O Yes" is the story of a white woman whose young daughter's friendship with a black girl is narrowed and ultimately ended by the pressures of junior high school. "Hey Sailor, What Ship? ", is told by an aging merchant marine sailor whose friendship with a San Francisco family (relatives of the main character in "Tell Me a Riddle") is becoming increasingly strained due to his alcoholism. (In later editions of the book, "Hey Sailor, What Ship?" appears as the second story in the collection). The title story is really a novella, and tells the story of an elderly Jewish immigrant couple facing the wife's illness and death and trying to make sense out of the world in which they find themselves. All four stories in Tell Me a Riddle were featured in Best American Short Stories, in the year each was first published in a literary magazine. The title story was awarded the O. Henry Award in 1961 for best American short story. In 1968, Olsen signed the "Writers and Editors War Tax Protest" pledge, vowing to refuse to pay taxes in protest against the Vietnam War. Olsen's non fiction volume, titled Silences, published in 1978, presented an analysis of authors' silent periods, including writer's blocks, unpublished work, and the problems that working class writers, and women in particular, have in finding the time to concentrate on their art. One of her observations was that prior to the late 20th century, all the great women writers in Western literature either had no children or had full time housekeepers to raise the children. The second part of the book was a study of the work of little known writer Rebecca Harding Davis. Olsen researched and wrote the book in the San Francisco Public Library. Once her books were published, Olsen became a teacher and writer in residence at numerous colleges, such as Amherst College, Stanford University, MIT, and Kenyon College. She was the recipient of nine honorary degrees, National Endowment for the Arts fellowships, and a Guggenheim Fellowship. Also among the honors bestowed upon Olsen was the Distinguished Contributions to American Literature Award from the American Academy and the Institutes of American Arts and Letters, in 1975, and the Rea Award for the Short Story, in 1994, for a lifetime of outstanding achievement in the field of short story writing. Tillie was invited to record her work at the Library of Congress in 1996.
Мұра
Ол аз жариялағанмен, Олсен әйелдер мен кедейлердің өмірін бейнелеу арқылы зор ықпал етті. Ол әйелдердің неге аз жарияланатынын (және жарияланғанда ерлерге қарағанда неге аз назар аударылатынын) көрсетті. Оның еңбектері феминистік саяси және әлеуметтік қозғалыс күш алған жылдары танылды. Бұл әйел жазушыларға жаңа мүмкіндіктер ашты. Олсеннің американдық феминистік көркем әдебиетке тигізген әсері кейбір сыншыларды оның туындыларына жасалған қарапайым феминистік интерпретацияларға наразы қылды. Көптеген сыншылар Олсеннің коммунистік өмірі оның ой-санасына әсер еткенін айтады. Олсеннің көркем әдебиет саласындағы жетістіктері мен оның шығармаларына үздіксіз назар аударылуы көбінесе оның ерекше тілдік шеберлігіне, поэзияға жақын, ықшам және айқын стильдегі әңгімелеу өнеріне, сондай-ақ мазмұнына байланысты. "Нью-Йорк Таймс Бук Ривью" басылымында Олсеннің өмірін талдаған Маргарет Атвуд оның салыстырмалы түрде аз шығармашылығын оның әйел және ана рөліндегі толыққанды өмірімен байланыстырды, бұл "көптеген әйел жазушылар басынан өткен қиын сынақ" деді. Атвуд оның "Үнсіздік" атты кітабы "1962 жылы алғаш жазылған, өзінің ұзақ уақыт бойы жағдайға байланысты үнсіздігі туралы әңгімемен басталады" деп жазды. "Ол жазбаудың өте қарапайым себебі бар: күніне 24 сағат. 20 жыл бойы оның уақыты, күші және осы екеуін сатып алуға жететін қаржаты болмады". "Тили Олсен: Жүрегімен іс істеуші" (Tillie Olsen: A Heart in Action) – 2007 жылы Энн Херши режиссерлік еткен және продюсерлікке қатысқан Олсеннің өмірі мен әдеби мұрасы туралы деректі фильм.
Though she published little, Olsen was very influential for her treatment of the lives of women and the poor. She drew attention to why women have been less likely to be published authors (and why they receive less attention than male authors when they do publish). Her work received recognition in the years of much feminist political and social activity. It contributed to new possibilities for women writers. Olsen's influence on American feminist fiction has caused some critics to be frustrated at simplistic feminist interpretations of her work. In particular, several critics have pointed to Olsen's Communist past as contributing to her thought. Olsen's fiction awards, and the ongoing attention to her work, is often focused upon her unique use of language and story form, a form close to poetry in compression and clarity, as well as upon the content. Reviewing Olsen's life in The New York Times Book Review, Margaret Atwood attributed Olsen's relatively small output to her full life as a wife and mother, a "grueling obstacle course" experienced by many women writers. Her book Silences "begins with an account, first drafted in 1962, of her own long, circumstantially enforced silence," Atwood wrote. "She did not write for a very simple reason: A day has 24 hours. For 20 years she had no time, no energy and none of the money that would have bought both." Tillie Olsen: A Heart in Action is a 2007 documentary film directed and produced by Ann Hershey on the life and literary influence of Olsen.
Негізгі жұмыстар
"Маған жұмбақ айтшы", Липпинкотт, 1961 жыл. Қайта басылған, Ратгерс университетінің баспасы, 1995 жыл. "Йоннондио: Отыз жылдықтардан", Делакорт, 1974 жыл. Қайта басылған, Дельта, 1989 жыл. "Сайлаушылық", Делакорт, 1978 жыл. Қайта басылған, Делл, 1989 жыл. Қайта басылған, "Феминистік баспасөз", 2003 жыл. "Маған жұмбақ айтшы", Requa I және басқа да еңбектер, Небраска университетінің баспасы, 2013 жыл.
Tell Me a Riddle, Lippincott, 1961. Reprinted, Rutgers University Press, 1995
Yonnondio: From the Thirties, Delacorte, 1974. Reprinted, Delta, 1989. Silences, Delacorte, 1978. Reprinted, Dell, 1989. Reprinted, The Feminist Press, 2003. Tell Me a Riddle, Requa I and Other Works, University of Nebraska Press, 2013.
Ғылыми-зерттеу ресурстары
Тилли Олсеннің қолжазбалары, 1930-1990 (кітапханалық белгішесі M0667; шамамен 62 сызықтық фут) Стэнфорд университеті кітапханаларының Арнайы жинақтар және университет мұрағаттары бөлімінде сақталады.
Tillie Olsen Papers, 1930 1990(call number M0667; ca. 62 linear ft.) are housed in the Department of Special Collections and University Archives at Stanford University Libraries