Музыкалық терапияда импровизация және емдік процестер
Improvisation in music therapy
Музыкалық терапияда импровизация – клиент пен терапевт арасындағы өзара қарым-қатынас. Музыка жасау, ән салу немесе аспаптармен спонтанды түрде шығармашылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыка терапиясында импровизация – клиент пен терапевттің бір-бірімен қарым-қатынас құратын процесі ретінде анықталады. Клиент ән шырқағанда немесе аспаптарда ойнағанда музыка жасайды, музыкалық импровизация арқылы мелодия, ырғақ, ән немесе аспаптық туындыны спонтанды түрде құрады. Клиникалық импровизацияда клиент пен терапевт (немесе клиенттер мен басқа клиенттер) музыка арқылы өзара байланыс жасайды. Импровизация жеке, дуэт түрінде немесе топта жүзеге асырылуы мүмкін. Клиент өзінің қабілеттеріне қарай кез келген музыкалық немесе музыкалық емес құралдарды қолдана алады. Музыкалық құралдарға дауыс, дене дыбысы, соққылы аспаптар, ішекті, үрмелі және пернетақталы аспаптар кіреді. Музыкалық емес құралдар суреттер, тақырыптар мен әңгімелерден тұруы мүмкін.
In music therapy improvisation is defined as a process where the client and therapist relate to each other. The client makes up music, musical improvisation, while singing or playing, extemporaneously creating a melody, rhythm, song, or instrumental piece. In clinical improvisation, client and therapist (or client and other clients) relate to one another through the music. Improvisation may occur individually, in a duet, or in a group. The client may use any musical or nonmusical medium within their capabilities. Musical media includes voice, body sound, percussion, and string, wind, and keyboard instruments. Nonmusical media can consist of images, titles, and stories.
Импровизация музыка терапиясына қалай кіреді
Музыка терапиясы – жүйелі процесс, ол кездейсоқ оқиғалар тізбегі емес. Жүйелі дегеніміз, музыка терапиясы "мақсатты, ұйымдастырылған, әдістемелік, білімге негізделген және реттелген" (Bruscia 1998). Оның ең маңызды ерекшеліктерінің бірі – әдістемелік процестері. Әдістемелік дегеніміз, музыка терапиясы әрқашан ретпен жүргізіледі. Ол үш негізгі қадамды қамтиды: бағалау, емдеу және нәтижені бағалау. Емдеу – музыка терапиясы процесінің бір бөлігі, онда терапевт клиентті түрлі музыкалық тәжірибелерге тартады, белгілі бір әдістер мен жағдайға қарай қолданылатын тәсілдерді пайдаланады. Емдеуді жоспарлау кезінде музыка терапевті клиент үшін ең тиімді музыка түрлерін және музыкалық тәжірибелерді таңдауы керек. Клиенттерге қолданылатын төрт негізгі музыкалық тәжірибе түрі немесе әдістері бар: тыңдау, қайта орындау, шығарма жазу және импровизация.
Music therapy is a systematic process; it is not a series of random events. Systematic means that music therapy is "purposeful, organized, methodical, knowledge based, and regulated" (Bruscia 1998). One of the most important features is its methodical processes. Methodical means that music therapy always proceeds in an orderly fashion. It involves three basic steps: assessment, treatment, and evaluation. Treatment is the part of a music therapy process in which the therapist engages the client in various musical experiences, employing specific methods and in the moment techniques. When planning treatment, the music therapist has to select the types of music and music experiences that will be most relevant to the client. There are four basic types of music experiences, or methods, in which a client may be engaged: listening, re creating, composition, and improvisation.
Музыка терапиясындағы импровизацияның ерекшеліктері
Клиникалық импровизация – клиенттің спонтанды түрде дыбыстар мен музыканы жасауы арқылы жүзеге асырылатын, музыкалық араласудың тудыратын және шығармашылық процесі. Ол клиентке өзін-өзі және басқалармен қарым-қатынастағы жақтарын тиісті тәсілмен зерттеуге көмектеседі. Импровизация жаңа және жеке музыкалық формаларды да жасайды. Терапиялық ортада музыкалық импровизацияны қолдану тәуелсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Импровизацияны өзара әрекеттестікпен пайдалану мәселелерді шешуді жеңілдетеді, себебі ол алдын ала анықталғаннан гөрі икемді. Клиентті импровизациялық тәжірибеге қатыстыру әлеуметтік дағдыларды және қарым-қатынасты дамытуға көмектеседі.
Clinical Improvisation is a generative and creative process of musical intervention involving the client's spontaneous creation of sounds and music. It helps the client to explore aspects of self, in relation to others, in an appropriate way. Improvisation also generates new and individualized musical forms. Using musical improvisation in a therapeutic setting can increase independence. The interactive use of improvisation facilitates problem solving, because it is flexible rather than predetermined. Getting the client involved in an improvisational experience can develop social skills and interaction.
Негізгі терапиялық әдістер
Брусия (1987) және Вигрэм (2004) өздерінің кітаптарында түрлі импровизациялық техникаларды ұсынды. Олардың ішінде бірнеше маңызды терапиялық техникалар бар. Еліктеу – бұл музыкалық терапевт клиенттің жауабын көшіріп немесе қайталап, эмпатияны көрсететін негізгі техника, жауап білдірілгеннен кейін. Музыкалық терапевт кез келген дыбысқа, ырғаққа, интервалға, тіпті бет-әлпетке назар аударады. Рефлексия – музыкалық терапевт клиент білдірген көңіл күйін немесе сезімдерін көрсететін техника. Ритмдік негіздеу – клиенттің импровизациясын қолдау үшін тұрақты ырғақ немесе темп орнату арқылы жүзеге асырылады. Ритмдік остинатоны қолдану – ритмдік негіздеудің мысалы. Диалог – музыкалық терапевт пен клиенттің импровизация арқылы байланыс құратын процесі. Соңында, сүйемелдеу – музыкалық терапевт клиенттің импровизациясын ырғақ, мелодия және аккордтық тізбектерден тұратын сүйемелдеу арқылы қолдайтын техника.
Bruscia (1987) and Wigram (2004) introduced a variety of improvisational techniques in their books. Among these, there are a few major therapeutic techniques. Imitating is a basic technique of empathy in which the music therapist copies or repeats a client's response, after the response has been displayed. The music therapist focuses on any sound, rhythm, interval or even facial expression. Reflecting is a technique in which the music therapist expresses the same moods or feelings which have been presented by the client. Rhythmic grounding is implemented by establishing a steady beat or rhythm, supporting the client's improvisation. The use of a rhythmic ostinato is an example of rhythmic grounding. Dialoguing is a process in which the music therapist and the client communicate through their improvisations. Lastly, accompanying is a technique in which the music therapist supports the client's improvisation by giving an accompaniment that consists of rhythm, melody, and chord progressions.
Емдеу әдістерін біріктіру
Музыкалық терапия сеанстарында әртүрлілік болуы қажет. Импровизация бір немесе екі ғана әдіс-тәсілмен емес, одан да көптеген әдіс-тәсілдерді пайдалана отырып жүргізілуі керек. Импровизация барысында икемділікті сақтау да өте маңызды. Мысалы, музыкалық терапевт еліктеу, сүйемелдеу, диалог және ырғақты негіздеу сияқты бірнеше тәсілдерді қолдану арқылы сеанстың икемді ағысын сақтай алады.
It is important to have variety in music therapy sessions. Improvisation should be conducted using more than just one or two methods and techniques. It is also critical to maintain flexibility during the improvisation. For example, the music therapist can preserve a flexible session flow by incorporating several methods, such as imitating, accompanying, dialoguing, and rhythmic grounding.
Импровизациялық әдістерді қолданудың пайдасы
Музыкалық терапияда импровизацияны қолдану неврологиялық мәселелері бар адамдарға нақты пайда әкеледі. Бұл пайдалар, қорқыныш пен стресті азайтудан бастап, жас ересектер мен балалардағы коммуникация және мінез-құлық проблемаларын жақсартуға дейін жетеді. Бұл музыкалық терапияның импровизация арқылы санасты және санасыз миды байланыстырып, әлеуметтік және шығармашылық өзара әрекеттесуді дамыту идеясына байланысты. Көптеген мамандар бұл әдістің пациенттермен терең байланысуға және олардың ішкі мүмкіндіктерін ашуға көмектесетін пайдалы құрал екеніне сенеді. Импровизация – адамның психологиясын жаңаша сынап көрудің әрі денсаулықты нығайтуға ұзақ мерзімді жағымды әсер ететін қызықты жолы.
Using Improvisation in musical therapy actually has specific benefits for those with neurological problems. These benefits can span from reducing anxiety and stress to improving communication and behavioral attention problems in younger adults/children. This is due to the proposed idea that musical therapy with improvisation links the unconscious and the conscious brain, promoting social and creative interaction. Many believe that it is a useful tool used to connected on a deeper level with patients in order to bring out these characteristics and benefits within themselves. Improvisation is a fun way to challenge the psyche of individuals and it shows to have very good results in promoting healthy benefits later on down the road.