Топтық психотерапия түрлері

Кіріспе

Психотерапиялық емдеу түрі. Топтық психотерапия немесе топтық терапия – психотерапияның бір түрі, онда бір немесе бірнеше терапевт клиенттердің шағын тобын бірге, топ ретінде емдейді. Бұл термин топтық форматта жүзеге асырылатын кез келген психотерапия түріне қатысты болуы мүмкін, соның ішінде арт-терапия, когнитивтік-мінездік терапия немесе жеке қарым-қатынастар терапиясы, бірақ көбінесе психодинамикалық топтық терапияға қолданылады, онда топтық орта және топтық процестер топ ішіндегі жеке қарым-қатынастарды дамыту, зерттеу және талдау арқылы өзгерістердің механизмі ретінде нақты пайдаланылады. Топтық терапияның кең көлемді ұғымына топта жүзеге асырылатын кез келген көмек процесі кіруі мүмкін, соның ішінде қолдау топтары, дағдыларды үйрету топтары (мысалы, ашуды басқару, саналылық, релаксациялық жаттығулар немесе әлеуметтік дағдыларды үйрету) және психобілім беру топтары. Психиатр Чарльз Монтгомери психодинамикалық топтар, іс-қимыл топтары, қолдау топтары, мәселелерді шешу және психобілім беру топтары арасындағы айырмашылықтарды талқылаған. Басқа, арнайы топтық терапия түрлеріне сөзсіз экспрессивті терапиялар, мысалы, арт-терапия, би терапиясы немесе музыка терапиясы кіреді.

Тарих

Америка Құрама Штаттарында топтық психотерапияның негізін қалаушылар Джозеф Х. Пратт, Тригант Берроу және Пол Шилдер болды. Олардың үшеуі де 20 ғасырдың бірінші жартысында Шығыс жағалауда белсенді жұмыс істеді. 1932 жылы Джейкоб Л. Морено өзінің топтық психотерапия жөніндегі жұмысын Америка психиатриялық қауымдастығына ұсынды және осы тақырыпта монографияның авторы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін топтық психотерапияны Морено, Самуэль Славсон, Хайман Спотниц, Ирвин Ялом және Лу Ормонт дамытты. Яломның топтық терапияға деген көзқарасы АҚШ-та ғана емес, бүкіл әлемде үлкен ықпал етті. Топтық терапияның алғашқы дамуы Т тобы немесе оқыту тобы (кейде сезімталдыққа оқыту тобы, адам қатынастарын оқыту тобы немесе кездесу тобы деп те аталады), топтық психотерапияның бір түрі, онда қатысушылар (әдетте сегіз бен 15 адам арасында) бір-бірімен қарым-қатынас жасау арқылы өздері туралы (және жалпы шағын топтық процестер туралы) біледі. Олар кері байланыс, проблеманы шешу және рөлдік ойын арқылы өздерін, басқаларды және топтарды түсінеді. Бұл әдісті 1940-шы жылдардың ортасында Курт Левин, Карл Роджерс және оның әріптестері 1947 жылы Мейн штатының Бетел қаласында Ұлттық оқу зертханалары (НТЛ институты деп те аталады) құрылған Ұлттық оқу зертханаларында адам мінез-құлқы туралы білім алу әдісі ретінде ілгерілетті. Морено психодрама деп аталатын топтық терапияның ерекше және жоғары құрылымды түрін әзірледі (бірақ психодрамаға енгізілген жазбада бұл топтық терапияның түрі емес деп айтылған). Жүйелік ойлаудың интеграциясына негізделген топтық психотерапия теориясы мен әдісінің тағы бір жақында жасалған дамуы - Ивон Агазарянның жүйелік орталықтандырылған терапиясы (SCT), ол жүйелік динамика қағидалары бойынша жұмыс істейтін топтарды көреді. Оның "функционалдық топтастыру" әдісі топтық қарым-қатынасты ұйымдастыру әдісін енгізеді, сондықтан ол айырмашылықтарға кері әсер етуі мүмкін. SCT сонымен қатар топтың даму кезеңдерін және әр кезеңмен байланысты қорғаныстарды тану қажеттігін баса айтады, бұл топтың динамикасына барынша мән беру және әсер ету үшін. Ұлыбританияда топтық психотерапия бастапқыда өз бетінше дамыды, пионерлер С. Х. Фолкс пен Уилфред Бион екінші дүниежүзілік соғыста ұрыс шаршауын емдеу әдісі ретінде топтық терапияны қолданды. Фолкс пен Бион психоаналитиктер болды және психоанализді топтық терапияға енгізді, өйткені топ мүшелері мен терапевт арасында ғана емес, топ мүшелері арасында да трансферт пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, санасыздың психоаналитикалық тұжырымдамасы топтық санасызды танумен кеңейтілді, онда топ мүшелерінің санасыз процестері топтық сессияларда иррационалдық процестер түрінде көрінуі мүмкін. Фолкс топтық талдау және топтық талдау институты деп аталатын модельді әзірледі, ал Бион Тависток клиникасында топтық терапияны дамытуға ықпал етті. Бионның әдісі әлеуметтік терапиямен салыстыруға болады, ол алғаш рет 1970 жылдардың соңында Құрама Штаттарда Лоис Холцман мен Фред Ньюман әзірлеген, бұл топтық терапия, онда практиктер жеке тұлғаларға емес, топқа байланысты, дамудың негізгі бірлігі ретінде қарастырады. Топтың міндеті - проблеманы шешуге немесе жеке тұлғаларды "түзеткізуге" емес, "топты құру". Аргентинада тәуелсіз топтық талдау мектебі Швейцарияда туған аргентиналық психоаналитик Энрике Пишон Ривьердің жұмысы мен іліміне негізделген. Бұл ойшыл топқа бағытталған көзқарасты ұстанды, ол Фолкстің жұмысына тікелей әсер етпесе де, онымен толық үйлесімді болды.

The founders of group psychotherapy in the United States were Joseph H. Pratt, Trigant Burrow and Paul Schilder. All three of them were active and working at the East Coast in the first half of the 20th century. In 1932 Jacob L. Moreno presented his work on group psychotherapy to the American Psychiatric Association, and co authored a monograph on the subject. After World War II, group psychotherapy was further developed by Moreno, Samuel Slavson, Hyman Spotnitz, Irvin Yalom, and Lou Ormont. Yalom's approach to group therapy has been very influential not only in the USA but across the world. An early development in group therapy was the T group or training group (sometimes also referred to as sensitivity training group, human relations training group or encounter group), a form of group psychotherapy where participants (typically, between eight and 15 people) learn about themselves (and about small group processes in general) through their interaction with each other. They use feedback, problem solving, and role play to gain insights into themselves, others, and groups. It was pioneered in the mid 1940s by Kurt Lewin and Carl Rogers and his colleagues as a method of learning about human behavior in what became the National Training Laboratories (also known as the NTL Institute) that was created by the Office of Naval Research and the National Education Association in Bethel, Maine, in 1947. Moreno developed a specific and highly structured form of group therapy known as psychodrama (although the entry on psychodrama claims it is not a form of group therapy). Another recent development in the theory and method of group psychotherapy based on an integration of systems thinking is Yvonne Agazarian's systems centered therapy (SCT), which sees groups functioning within the principles of system dynamics. Her method of "functional subgrouping" introduces a method of organizing group communication so it is less likely to react counterproductively to differences. SCT also emphasizes the need to recognize the phases of group development and the defenses related to each phase in order to best make sense and influence group dynamics. In the United Kingdom group psychotherapy initially developed independently, with pioneers S. H. Foulkes and Wilfred Bion using group therapy as an approach to treating combat fatigue in the Second World War. Foulkes and Bion were psychoanalysts and incorporated psychoanalysis into group therapy by recognising that transference can arise not only between group members and the therapist but also among group members. Furthermore, the psychoanalytic concept of the unconscious was extended with a recognition of a group unconscious, in which the unconscious processes of group members could be acted out in the form of irrational processes in group sessions. Foulkes developed the model known as group analysis and the Institute of Group Analysis, while Bion was influential in the development of group therapy at the Tavistock Clinic. Bion's approach is comparable to social therapy, first developed in the United States in the late 1970s by Lois Holzman and Fred Newman, which is a group therapy in which practitioners relate to the group, not its individuals, as the fundamental unit of development. The task of the group is to "build the group" rather than focus on problem solving or "fixing" individuals. In Argentina an independent school of group analysis stemmed from the work and teachings of Swiss born Argentine psychoanalyst Enrique Pichon Rivière. This thinker conceived of a group centered approach which, although not directly influenced by Foulkes' work, was fully compatible with it.

Баптаулары

Топтық терапия психиатриялық стационарлық бөлімшесінің немесе амбулаториялық психиатриялық жартылай стационарлық емдеудің (күндізгі ауруханалық емдеу деп те аталады) терапиялық ортасының бір бөлігі болуы мүмкін. Классикалық «сөйлесу» терапиясынан өзге, мекемелік ортадағы топтық терапияға драматерапия, психодрама, өнертерапиясы, сондай-ақ музыкатерапиясы және би/қимыл терапиясы сияқты экспрессивті топтық терапиялар мен сөздік емес терапия түрлері де кіруі мүмкін. Топтық психотерапия – терапиялық қауымдастықтағы орталық терапияның маңызды құралы. Бүкіл орта немесе мильё терапияның құралы ретінде қарастырылады, барлық өзара әрекеттесулер мен іс-шаралар терапиялық потенциалы бар деп есептеледі және зерттеуге, түсіндіруге жатады, сондай-ақ күнделікті немесе апталық қауымдастық жиналыстарында талқыланады. Дегенмен, топтық психотерапиялық ортаның мәдениеті мен сыртқы биліктің басқарушылық нормалары арасындағы өзара әрекеттесулер «ұйымдық турбуленттілік» тудыруы мүмкін, бұл топтың қауіпсіз, бірақ күшті «қалыптастыру кеңістігін» сақтау қабілетін елеулі түрде әлсіретуі мүмкін. Оксфорд университетінің ғалымдары төрт жыл бойы ұлттық демократиялық терапиялық қауымдастықтың ұйым ішіндегі динамикасын зерттеді; олардың зерттеуі бойынша, биліктің сыртқы бақылауы қауымдастықтың терапиялық моделін жойды, дағдарыс тудырды және қауымдастықтың жабылуына әкелген шешілмейтін жанжалға соқты. Психоздық жасөспірімдер мен есірткіге тәуелділіктен арылып жатқандарға топтық терапияның тиімділігі туралы мәліметтер бар. Проективті психотерапия бұрынғы топ үшін «тұрақты қате түсінік» және соңғысы үшін жасырылған және басып тасталған эмоциялар немесе ойлар үшін қауіпсіз ортақ нүкте табу үшін роман немесе кино сияқты сыртқы мәтінді пайдаланады. Пациенттер тобы роман оқиды немесе бірлесіп фильм көреді. Содан кейін олар сюжет, кейіпкерлердің және автордың мотивациясы туралы бірлесіп талқылайды. Фильмдер жағдайында дыбыс жолағы, түсірілім және фон да талқыланып, зерделенеді. Терапевттің жетекшілігімен қорғаныс механизмдері белгілер мен семиотикалық процестерді қолдану арқылы айналып өтіледі. Назар мәтінге, жеке мәселелерге емес, аударылады. Бұл ғылыми-фантастикалық роман «Қызыл орктың ашуы» арқылы танымал болды. Қазіргі кезде топтық терапия жеке практикада жиі қолданылады. Топтық талдау Еуропада, әсіресе Ұлыбританияда кеңінен таралды, онда ол топтық психотерапияның ең көп таралған түріне айналды. Австралия, бұрынғы Кеңес Одағы және Африка континентінен де қызығушылық артып келеді.

Group therapy can form part of the therapeutic milieu of a psychiatric in patient unit or ambulatory psychiatric partial hospitalization (also known as day hospital treatment). In addition to classical "talking" therapy, group therapy in an institutional setting can also include group based expressive therapies such as drama therapy, psychodrama, art therapy, and non verbal types of therapy such as music therapy and dance/movement therapy. Group psychotherapy is a key component of milieu therapy in a therapeutic community. The total environment or milieu is regarded as the medium of therapy, all interactions and activities regarded as potentially therapeutic and are subject to exploration and interpretation, and are explored in daily or weekly community meetings. However, interactions between the culture of group psychotherapeutic settings and the more managerial norms of external authorities may create 'organizational turbulence' which can critically undermine a group's ability to maintain a safe yet challenging 'formative space'. Academics at the University of Oxford studied the inter organizational dynamics of a national democratic therapeutic community over a period of four years; they found external steering by authorities eroded the community's therapeutic model, produced a crisis, and led to an intractable conflict which resulted in the community's closure. A form of group therapy has been reported to be effective in psychotic adolescents and recovering addicts. Projective psychotherapy uses an outside text such as a novel or motion picture to provide a "stable delusion" for the former cohort and a safe focus for repressed and suppressed emotions or thoughts in the latter. Patient groups read a novel or collectively view a film. They then participate collectively in the discussion of plot, character motivation and author motivation. In the case of films, sound track, cinematography and background are also discussed and processed. Under the guidance of the therapist, defense mechanisms are bypassed by the use of signifiers and semiotic processes. The focus remains on the text rather than on personal issues. It was popularized in the science fiction novel, Red Orc's Rage. Group therapy is now often utilized in private practice settings. Group analysis has become widespread in Europe, and especially the United Kingdom, where it has become the most common form of group psychotherapy. Interest from Australia, the former Soviet Union and the African continent is also growing.

Тиімділік зерттеулері

2008 жылғы мета-талдау жеке терапияның бастапқыда топтық терапияға қарағанда сәл тиімдірек екенін көрсетті, бірақ бұл айырмашылық 6 айдан кейін жоғалып кетеді. Депрессияға қарсы топтық психотерапияның тиімділігіне нақты дәлелдер бар: 48 зерттеудің мета-талдауы жалпы әсердің 1,03 деңгейін көрсетті, бұл клиникалық тұрғыдан маңызды. Сол сияқты, ересектерде жыныстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге арналған топтық психотерапияның бес зерттеуінің мета-талдауы орташадан күшті әсер көрсетті, сондай-ақ соғыс ардагерлеріндегі созылмалы жарақаттық стресске қарсы тиімділігіне де жақсы дәлелдер бар. Шекаралық тұлғалық бұзылысы бар пациенттерде жақсы нәтижелерге қатысты дәлелдер аз, кейбір зерттеулерде тек шағын немесе орташа әсер байқалды. Авторлар бұл нашар нәтижелерге кейбір пациенттерге топтық терапиямен қатар қосымша қолдау қажет болуы себеп болуы мүмкін деп атап өтеді. Бұл ментализацияға негізделген емдеудің табысты нәтижелерімен расталады, бұл модель динамикалық топтық психотерапияны жеке психотерапиямен және жағдайды басқарумен үйлестіреді. Көптеген нәтижелерді зерттеулер диагностикалық жағынан біртекті топтармен және уақыт бойынша шектелген терапияны қолдану арқылы жүргізіледі. Дегенмен, ұзақ мерзімді, қарқынды өзара әрекеттесуге негізделген топтық психотерапия әртүрлі және диагностикалық жағынан гетерогенді топ мүшелерін және терапияның шексіз уақыт шкаласын қарастырады. Осы топтық терапия түрінің де жақсы нәтижелері көрсетілген.

Компьютерлік көмекке негізделген топтық терапия

Компьютерлік қолдау және компьютерлік араласуларға қатысты зерттеулер 1990 жылдардың ортасынан бері едәуір көбейді. Қазіргі тағылымдардың толық шолуы үшін: Компьютерлік психотерапия қараңыз. Бірнеше мүмкіндіктерді зерттеулер компьютерлік, қосымшалық және медиа қолдаудың топтық араласуларға тигізетін әсерін қарастырды. Зерттелген араласулардың көпшілігі қысқа түсіндірмелерді іске асырды, олар көбінесе когнитивтік-мінездік терапияның (КМТ) принциптеріне негізделген. Зерттеулердің басым бөлігі мыналарға бағытталды:

Қайғылықтық бұзылыстар (мысалы, әлеуметтік фобия, жалпыланған қайғылықтық бұзылыс)
Депрессия (мысалы, жеңіл-орташа депрессия)
Басқа бұзылыстар (мысалы, жинақылық)

Топтық терапияға қатысты дәлелдер өте шектеулі болғанымен, жеке терапиядағы алдын ала зерттеулер емдеудің тиімділігі мен нәтижелілігін арттыру мүмкіндігін көрсетеді. Бұдан бөлек, қосымша немесе компьютерлік бақылауды пайдалану бірнеше рет зерттелді. Қазіргі форматтың артықшылықтары сеанстар арасындағы білімді жеткізуді және пациент-терапевт байланысын жақсарту, сондай-ақ емдеудің ашықтығы мен қарқындылығын арттыруды қамтиды. Онлайн тапсырмаларды орындамау немесе сеанс ішіндегі топтық өзара әрекеттесудің шектелуі салдарынан жағымсыз әсерлер туындауы мүмкін. Соңғысы, бірақ ең маңыздысы, топтық құбылыстар онлайн тапсырмалармен айналысуға деген мотивацияға әсер етуі мүмкін.