Кіріспе

Фунтсог Намгьял (сиккимше:; Wylie: phun tshog rnam rgyal) (1604–1670) – қазіргі Үндістанның штаты Сиккимнің алғашқы Чогьялы (монархы). Ол 1642 жылы 38 жасында тәж кигізілді. Фунтсог – Шығыс Тибеттегі Кам аймағындағы Миньяк әулетінің 13 ғасырдағы ханзадасы Хье Бумсаның бесінші буын ұрпағы. Аңыз бойынша, 9 ғасырдағы буддалық әулие Гуру Ринпоче, шығыстан Фунтсогтың Сиккимнің келесі Чогьялы болатынын болжаған. 1642 жылы солтүстік, батыс және оңтүстік аймақтардан келген үш лама таңдалған адамды іздеуге шықты. Олар қазіргі Гангток маңында сүт қайнатып жатқан бір адамды кездестірді. Ол оларға тамақ сыйлап, жатақ берді. Оның істеріне қатты әсерленген ламалар, оның таңдалған адам екенін түсініп, дереу оны патша етіп жариялады. Тәж кигізу рәсімі Юксомға жақын Норбугангте, қарағайлы төбедегі тас тақтада өтті, және оған қасиетті құмырадан су шашылып киелі рух берілді. Фунтсог ламалармен бірге жергілікті лепча халқын буддизмге өткізіп, өз патшалығын Тибеттегі Чумби аңғарына дейін, оңтүстіктегі қазіргі Дарджилингтің бір бөлігіне және Непалдың шығыс бөлігіне дейін кеңейтті. Фунтсог «Лхо Мон Цонг Сум» идеясын қалыптастырды – Бутия, Лепча және Лимбу халықтарының бірлігі, ол Сикким ұлттық ерекшелігінің негізін құрайды. 1663 жылы үш қауымның өкілдері Чогьялмен кездесіп, жазбаша шарт арқылы осы бірлікті ресмиледіріп, ұлттық деңгейде олардың мүдделерін қорғайтын «Ло Мен Чонг» кеңесін құрды. Осы құжат Лимбу аймағына дербестік беруге негіз болды. Фунтсог астанасын Ятунгтен Юксамға көшіріп, алғашқы орталық басқару жүйесін құрды. Патшалық он екі дзонгқа немесе ауданға бөлінді, оларды Лепча дзонгпоны (губернаторы) басқарды, ол он екі министрден тұратын кеңеске жетекшілік етті. Оның билігі тұсында буддизм Сиккимде мемлекеттік дін ретінде бекітілді. 1670 жылы оның орнына ұлы Тенсунг Намгьял келді.