1817 жылғы Сикким мен Британдық Ост-Индия компаниясы арасындағы келісімшарт
Treaty of Titalia
1817 жылғы Сикким мен Британдық Ост-Индия компаниясы арасындағы шарт. Сиккимнің қауіпсіздігі, жерлер қайтарылуы, сауда және Тибетке өту құқығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1817 жылы Сикким мен Шығыс Үндістан компаниясы арасындағы келісім
1817 treaty between Sikkim and the East India Company
Титалия шарты Сикким корольдігінің шогиалы (монархы) мен Британдық Шығыс Үндістан компаниясы (EIC) арасында қол қойылды. 1817 жылғы ақпанда капитан Барре Латтер жүргізген келіссөздер нәтижесінде, британдықтар Сиккимнің қауіпсіздігіне кепілдік берді және Непал ғасырлар бойы басып алған Сикким жерлерін қайтарып берді. Бұл келісім 1814–1816 жылдардағы ағылшын-непал соғысынан кейін жасалды. Қарсылығында, британдықтар Тибет шекарасына дейін сауда және транзит құқықтарын алды. Шарт қазіргі Бангладештің Рангпур ауданындағы Титалияда, қазір Тетулия Упазила деп аталатын жерде қол қойылды. Г. Рислидің 1894 жылғы "Сикким газетінде" былай деп жазылған: "Титалия шарты арқылы Британдық Үндістан Сиккимнің жоғары билеушісінің мәртебесін алды және осы мемлекетте басым ықпал ету құқығы даусыз болып қала берді."
The Treaty of Titalia was signed between the chogyal (monarch) of the Kingdom of Sikkim and the British East India Company (EIC). The treaty, which was negotiated by Captain Barre Latter in February 1817, guaranteed security of Sikkim by the British and returned Sikkimese land annexed by the Nepalese over the centuries. It followed the Anglo Nepalese War, 1814–1816. In return, the British were given trading rights and rights of passage up to the Tibet frontier. The treaty was signed at Titalia, now known as Tetulia Upazila, in the Rangpur District of present day Bangladesh. In the Gazette of Sikkim, 1894 by H. H. Risley, it was written that "by the Treaty of Titalia, British India has assumed the position of Lord's paramount of Sikkim and a title to exercise a predominant influence in that State has remained undisputed."
Қаулылар
Капитан Барре Латтер ҰБҮ агенті ретінде және Сиккимнің үш шенеунігі – Назир Чайна Тенжин, Мача Тейнбах және Лама Духим Лонгаду қол қойған келісімнің 1-бабы бойынша, Непалдың Горха Корольдығы бұрын басып алған жерді Сиккимге қайтару көзделді. Мечи өзенінің шығысында және Тиеста өзенінің батысында жатқан бұл жер, 1814-1816 жылдардағы ағылшын-непал соғысынан кейін 1816 жылғы Сугаули шарты бойынша Горкхалар ҰБҮ-ге өткізген болатын. Қарсылық ретінде Сикким Чогьялы Горкхаларға қарсы агрессия жасаудан бас тартуға және британдықтарға көрші елдермен туындаған кез келген дауды шешуге көмектесуге келісті. Келесі баптарда британдықтарға әскери қолдау көрсету, британдық заңнан қашқан қылмыстық немесе азаматтық қылмыскерлерді Сиккимде ұстау және Сикким арқылы тасымалданатын ҰБҮ компаниясының барлық тауарларынан баж алынбауы міндеттелді.
Signed by Captain Barre Latter as agent for the EIC and three Sikkimese officials, Nazir Chaina Tenjin, Macha Teinbah and Lama Duchim Longadoo, the primary purpose of the treaty under Article 1 was to return land previously seized by the Gorkha Kingdom of Nepal to Sikkim. This land, lying to the east of the Mechi River and the west of the Teesta River had been ceded to the EIC by the Gorkhas under the 1816 Treaty of Sugauli following the Anglo Nepalese War of 1814–16. In exchange, the Sikkimese Chogyal agreed to abstain from aggression towards the Gorkhas and to allow the British to mediate any dispute with its neighbours. Further articles pledged military support to the British, that absconders from British justice, whether criminal or civil, would be arrested in Sikkim and finally that all EIC company goods shipped through Sikkim would thereafter be free from duty.
Әсері
Бұл шарт Сиккимді ағылшын-қытай дипломатиясы үшін маңызды дәлізге айналдырды.
The treaty effectively transformed Sikkim into a channel for Anglo Chinese diplomacy.