Кіріспе
Психиатрияда көп қолданылатын терминдер мен түсініктердің анықтамаларының тізімі. Осы сөздікте психиатриялық әдебиеттерде кездесетін терминдер келтірілген; сөздердің көпшілігі грек тілінен шыққан, сондай-ақ латын, француз, неміс және ағылшын тілдерінен алынғандары да бар. Көптеген терминдер психиатрияның Еуропадағы бастапқы кезеңдерінен бергі дәуірде пайда болған сөздерге сілтеме жасайды.
This glossary covers terms found in the psychiatric literature; the word origins are primarily Greek, but there are also Latin, French, German, and English terms. Many of these terms refer to expressions dating from the early days of psychiatry in Europe.
реакция
Абреакция – бұрынғы оқиғамен байланысты жасырылған естеліктер мен сезімдерді қайта бастан өткізу процесі. Зигмунд Фрейд гипноз арқылы пациенттерін патологиялық естеліктерден құтылуға көмектесті.
әсер ету
Көңіл күйінің өзгеруімен байланысты жеңіл иллюзиялар немесе бұрыс түсініктер; мысалы, көлеңкені адам деп қате түсіну, қозғалыс жоқ кезде шеткергі көруде қозғалыс сезіну.
акатафазия
Акатафазия (Краепелин 1896) – ойлардың логикалық ретінің бұзылуынан туындайтын сөйлеудің синтаксистік бұзылысы. Ол ойшаң, мағынасыз сөйлеу түрінде көрінеді. Желіден ауытқумен салыстырыңыз.
акатизия
Акатизия – мидағы экстрапирамидалық жүйедегі бұзылыстарға байланысты, көбінесе антипсихотикалық дәрілердің салдарынан туындайтын, төменгі аяқтардағы тыныштықсыздық сезімі.
Әлістің ғажайыптар еліне деген тәжірибесі
Алисаның Әдемі елдегі тәжірибесінде адамдар заттарды (жануарларды, басқа адамдарды немесе адамдардың, жануарлардың немесе заттардың бөліктерін қоса алғанда) шындығындағыдан әлдеқайда кішкентай болып қабылдайды. Әдетте, объект бір уақытта алыс немесе тым жақын болып көрінеді. Бұл құбылыс сомаэстетикалық аура деп те аталады. Сондай-ақ қараңыз.
аллогия
Бұл термин сөздік мағынасында "сөз таппау" дегенді білдіреді. Бұл термин "сөздің жеткіліксіздігіне" немесе "ойдың жеткіліксіздігіне" қатысты болуы мүмкін. Бірінші жағдайда, сөйлеу көлемі жағынан жеткілікті болғанымен, өте аз ақпарат береді және жиі қолданылатын тіркестерден немесе тұманды сілтемелерден құралады. Ал ойдың жеткіліксіздігі болғанда, адамның ойлау қабілетінің өзі күрт нашарлайды, нәтижесінде ол өте аз сөйлейді. Бұл әдетте шизофренияның теріс белгісі болып табылады және бұрын қолданылған психиатриялық диагноз есептеледі.
Амоқ
"Аманияға берілген" деген сөз тіркесі, өте толқыған және өзіне немесе басқаларға зиян келтіру қаупі бар адамның мінез-құлқын сипаттайды. "Амок" синдромы DSM IV TR-де тіркелген.
анедония
Анагедония – ләззат алу қабілетінің жоқтығы, немесе эмоциялық бослық сезімі.
аутистік ойлау
Аутистік ойлау – консенсустық шындыққа сай келмейтін, керісінше ішкі тәжірибелер мен қажеттіліктерге ден қоятын танымдық үдеріс. Толығырақ қараңыз. Жалпы айтқанда, бұл сыртқы жағдайларға қарамастан, ішкі тілектер мен құштарлықтармен жетекшілікке білінетін ойлау. Лаканиандық Пабло Лернер "нейротикалық аутизмді" objet petit a болмағанда, бірақ эго идеалы мен фалликалық функция сақталғанда деп сипаттайды; ал "психотикалық аутизмді" – objet petit a, әлеуметтік бейнелеу (зеркало) және эго идеалы мен фалликалық функцияның жоқтығында деп түсіндіреді.
өздігінен пайда болған алдау
Жасперс бұны көзге көрінбейтін себепсіз туындайтын қате түсінік деп түсіндірді. Мысалы, кенеттен, ешқандай себепсіз, өзінің шетелдік адам екеніне сеніп қалу.
автокабалезис
Автокабалезис – өте биік жерден секіріп өмірден қол жұмсау актісі.
автоматты түрде мойынсұну
Автоматтық мойынсұну – тексерушінің сұранысына шамадан тыс ынтымақтастық, адам робот сияқты, ойсыз бұйрықтарды орындаған "автомат" болғандай. Ол көбінесе кататонияның көрінісі болып табылады.
автоматтылық
Автоматизмдер – саналы бақылаусыз орындалатын іс-әрекеттер тізбегі. Олар қарапайым және қайталамалы (ұстама сияқты) немесе күрделі болуы мүмкін, көбінесе табиғи көрінеді, бірақ мақсаты жоқ. Автоматтық мінез-құлық кейіннен әдетте еске түспейді.
автоскопия
Аутоскопия – бұл «өз денесін сырттан көру» деген қайталанатын галлюцинация, бірақ бұл кезде жеке тұлғаның өзіне тән визуалды-кеңістіктік перспективасы сақталады. Аутоскопия кейде денеден шығу тәжірибесімен бір мағынада қолданылады.
құтылу
Аволиция – мақсатқа бағытталған әрекеттерді бастау және аяқтау мүмкіндігінің болмауы.
мидың жасандылық синдромы
Мидың шаршау синдромы – мәдениетке байланысты синдромның мысалы. "Мидың шаршауы" бұрынғыда ақыл-ойдың қажығандығын білдіретін жиі қолданылатын термин еді. Бүгінде бұл синдром студенттерде (көбінесе еркектерде, әсіресе Батыс Африкада) денелік, ұйқымен байланысты және танымдық шағымдар, бас және мойын ауырулары, ақпаратты назарға шоғырландыру және жаттау қиындықтары, сондай-ақ көз ауырулары сияқты белгілерді көрсетеді.
ми тұманы
Синоним сөзінің.
көкжауық
Бруксизм – көбінесе балаларда кездесетін тістерді ұстамасыз кедіргілеу әрекеті.
Капгра синдромы немесе қоғамның иллюзиясы
Капгра синдромында адам өзіне жақын, көбінесе туысқандарының, жалған адаммен ауыстырылғандай сезінеді. Бұл тангенциалды ойлаудан өзгеше, себебі адам соңында бастапқы ойға оралып, тақырыпты айналып келеді.
дыбыс бірлестігі
Кланг ассоциациялары – мағынасы емес, ұқсас немесе рифмаланған дыбыстар арқылы байланысқан идеялар.
сананың тұмандануы
Аң-сезімнің тұмандылығы, сондай-ақ ми тұманы немесе ақыл-ой тұманы деп те аталады, жоғары орталық нерв жүйесінің қызметінің жалпы бұзылуы болып табылады. Танымдық функцияның барлық аспектілеріне әсер етеді. Психикалық жағдайды бағалау кезінде уақыт, орын және тұлғаға бағдардың жоғалтылуы, ақпаратты қабылдау және еске түсіру қабілетінің нашарлауы, афазия және агнозия арқылы көрінеді. Сезіну функциясының бұзылуы көбінесе көру арқылы иллюзиялар мен галлюцинацияларға алып келеді. Бұл алаңдаушылыққа, қиналуға және екіншілік қате түсініктерге себеп болады. Сананың тұмандылығын білдіретін "аң-ессіздік жағдайы" термині кейде қолданылады, бірақ одан мүмкіндігінше аулақ болу керек, себебі ол мағынасы тұрғысынан нақты емес.
коэнестопатиялық күй
Коэнестопатиялық күй – бұл коэнестопатиялық күйдегі адамның дене сезімі бұрмалануының белгілі бір жердегі өзгеруі.
сөздік
Конфабуляция – ойлау және естелік арасының шатысуы, немесе нақты естеліктердің жалған естеліктермен шатысуы.
конверсиялық бұзылу
Конверсиялық бұзылу – неврологиялық немесе медициналық жағдаймен толық түсіндірілмейтін, моторлық немесе сезімдік функцияларға әсер ететін симптомдардың немесе кемістіктердің қасақана емес пайда болуын қамтиды.
Дежавю
Дежа-вуде адам оқиғаға немесе адамға артық таныс сезімді басыдан өткізеді.
ойлау
Дежа пенседе адам мүлдем жаңа ойды бұрыннан таныс сезінеді, бұрын осы ой келгендей болады. Бұл сезім мидың уақытша бөлігінде немесе басқа да аймақтарында болатын "жартылай ұстап алу" деп аталатын конвульсияның бір түрінен туындауы мүмкін, бірақ адам әдетте есін жоғалтпайды.
деменция прекокс
Деменция прекокс – созылмалы, нашарлап бара жатқан психоздық ауру, оның ерекшелігі – жедел когнитивтік құлдырау, көбінесе жасөспірім шағының соңында немесе ересек жас басында басталады.
жауынгерлік деменция
Dementia pugilistica, сондай-ақ "созылмалы травматикалық энцефалопатия", "пугилистикалық Паркинсон синдромы", "боксшы синдромы" және "салқыңдаған синдром" деп те аталады, бұл карьералық боксшылар мен басқаларға, басқа көп рет соққы тиген адамдарға әсер ететін неврологиялық ауру. Ауру бірнеше жыл бойы дамиды, орташа алғанда бокс карьерасын бастағаннан кейін шамамен 16 жылдан кейін пайда болады.
жолдан шығу
Ауыспалы ойлау, сонымен қатар қауымдастықтардың бұзылуы деп аталады, мүлдем байланысы жоқ идеялар арасында тікелей секіріп өтетін, ұйымдаспаған ойлауды білдіреді. , , , , , салыстырыңыз. Карл Юнг: "Бұл психикалық өмірдің негізгі қызметі – қиял құру" деп жазған, ал ол "бейне" терминін өткен оқиғалардан немесе көріп қалған нәрселерден емес, поэзиядағы қолданысынан алғандығын айтады. Дереистік ойлау: шындық пен тәжірибеге сәйкес келмейтін, логикалық емес, жеке ерекшеліктерімен ерекшеленетін ойлауды сипаттау үшін қолданылатын ескі термин. Бұл термин де жиі алмастырылып қолданылады, бірақ олар толық синоним емес: дереистік – шындықтан үзілуді, ал аутистік – ішкі сезімдерге ден қоюды күшейтеді.
дерматозоидтар
Органикалық галлюцинация және ұсынысқан паразитоздың баламалы атауы, адамның терісі немесе денесіне паразиттер немесе жәндіктер енген деген үздіксіз сенім. Егер галлюцинациялық күй есірткі немесе алкогольдің әсерінен туындаса немесе адам делирий критерийлеріне сай келсе, бұл жағдайды диагностикалау мүмкін емес. Жалпы, егер адам есірткінің әсері астында болса немесе одан бас тарту симптомдарын сезінсе, бұл жағдай психиатриялық емес, медициналық және оны формация деп атайды.
d бұл
Дхат синдромы – ерте шәһветтену немесе күшсіздік сезімі және шәһвет спермасы несеппен бірге шығады деген қате түсінікке байланысты шағымдар жиынтығы.
қос кейіпкер
Доппельгенгер – адамның өзіндей дәл "екілігінің" әрдайым қасында жүретініне және ол қайда барса да оны еріп жүретініне сенетін құбылыс.
ойдың үндеуі
Француз тілінде "эхо де ла пэнсэ" дегені "ойдың қайталануы" деген мағынаны білдіреді, онда ойлар туған сәттен кейін дауысталып айтылғандай сезіледі. Адам өз ойын ойлағаннан кейін, сол ойдың "қайталануын" дауыс түрінде естиді. Сондай-ақ қараңыз және .
кіргізілген
Неміс тілінен "жолдан шығу" дегенді білдіреді. Ойдың жолдан шығуына қолданылатын баламалы термин (ассоциацияның немесе асинтездің патологиялық түрде бұзылуы). Шнайдердің термині. Осы ойлау түрінде адам әңгіме кезінде бір тақырыптан екінші тақырыпқа секіріп өтеді, ал екі тақырыптың арасында тікелей байланыс болмайды. Бұл идеялардың шашырауынан (flight of ideas) өзгеше, онда тақырыптардың арасында байланыс болады. Қараңыз .
экстракампин
Экстракампиналық галлюцинациялар – қалыпты сезімталдық шегінен тыс пайда болатын галлюцинациялар, мысалы, адамның өзінің артында біреу тұрғанын "көруі" – бұл экстракампиналық галлюцинациялық тәжірибе.
қиял
Фантазия – тілектер мен ұмтылыстарды көрнекті бейнелейтін ой.
ақылсыз әсер
Фаттық әсері бар адамның көңіл-күйі баланың көңіл-күйіне ұқсас. Бұл жағдай гебефрениялық шизофренияда кездеседі.
идеялардың ұшы
"Идеялардың шашырауы" – идеялар арасындағы себеп-салдарлық байланысқа негізделген, тым жылдам және көп сөйлеуді сипаттайды. Идеялардың арасындағы байланыстар әзілдерге немесе ұйқастарға құрылуы мүмкін. Бұл көбінесе манияға тән, әсіресе екіполярлық бұзылыста кездеседі.
ойлау-сайыс
Голоспен ойлау (Gedankenlautwerden) – адам өз ойларын дауыстап естиді. Ойлар ойланған сәтте дауыс түрінде естіледі, кейін емес. Сондай-ақ қараңыз және.
қарсы тұру
Гекгенхуллен – бұл кататониялық құбылыс, онда пациент емтиханшы қолданған күшпен бірдей күшпен барлық пассивті қозғалыстарға қарсы тұрады. Бұл, пациент сұралғаннан түбегейін кері әрекет ететін және сонымен қатар қарсылық көрсететін жағдайдан сәл өзгеше.
гемиазоматогнозия
Гемиасоматогнозия – бұл гемиплегиясы бар адамның денесінің бір жағын елемеуімен сипатталатын анозогнозияның бір түрі.
гипошемазия; ашемазия
Гипоскемазия – дене бейнесіне қатысты сананың төмендеуімен, ал аскемазия – оның толық жоқтығымен сипатталады. Бұл бұзылыстардың себептері алуан түрлі болуы мүмкін, мысалы, дене жарақаттары, психикалық аурулар немесе психикалық және физикалық жағдайлар. Оларға жұлынның толық немесе жартылай кесілуі, париетті бөліктің зақымдануы (мысалы, оң орталық ми артериясының тромбозы), үдемелі күйзеліс, жекеленіп қалу сезімі, эпилепсиялық ауралар, мигрень, сезімталдықтан айырылу және бас айналу (яғни, "ауада қалқып жүргендей" сезім) жатады.
тұрақты идея
Idée fixe – бұл аса бағаланған идеяның синонимі. Бұл жағдайда, жеке адамға да, басқаларға да орынды көрінетін сенім, сол адамның ойлауын және өмірін толығымен басып алады.
бейтаныс идеялар
Өзінің дене мүшесінің немесе қимылының өзіне тиесілі емес деген ойлар.
ықпал ету идеялары
Өзіңіздің іс-қимылдарыңыздың себебі біреудің қалауымен немесе басқа сыртқы факторлармен байланысты деген ойлар.
анықтамалық идеялар
Анықтамалық идеялар – жалпы оқиғалардың жеке адамға қастандықпен бағытталғаны туралы жаңылыс сенім.
қора
Коро – әдетте тек қана қытай халқының арасында кездесетін мәдени ерекшелікке байланысты синдром. Ол жыныс мүшелерінің қарнына тартылып келе жатқандығына байланысты үрейлі сезімді қамтиды, және бұл өлімге алып келеді деген қорқынышпен байланысты.
ортаға
Митген – бұл митмахеннің ең қатал түрі, онда өте шамалы қысым кез келген бағытта қозғалысқа алып келеді, бұл "англопоз" эффектісі немесе "англопоз шам белгісі" деп те аталады. Бұл қозғалыс қысымға қарсы тұру туралы ескертулерге қарамастан орын алады, себебі осы жағдайға тап болған адамдар тіпті ең кішкентай қысымды да күшпен ұстап, итеру секілді сезінеді.
митмашен
Митмахенде адамның денесі қарсылық көрсету туралы берілген нұсқауларға қарамастан, кез келген позаға түсуі мүмкін. Салыстырыңыз.
мория
Мория – шаттыққа толы, бейберекеттік және жұдырықтап әрекет ете алмау сияқты мінез-құлықтармен сипатталатын жағдай. Сонымен қатар, болашақты көре алмау және жалпы бейжайлық байқалады. Бұл көбінесе маңайлық бөлік зақымдалғанда, әсіресе, орбитальді беті зақымданған кезде, алдыңғы ми бөлігінің зақымдануларында кездеседі. Жақындағы зерттеулер оның фронтотемпоральды деменцияда да кездесетінін көрсетті.
теріс көзқарас
Субъектіні жылжытуға жасалған әрекеттерге қарсылық көрсету, содан кейін сұралғанның керісін істеу. Негативизм көбінесе кататонияның белгісі болып табылады және (кататоникалық) қатаюға дейін күшейе алады. Бұл, адам қозғалысқа қарсы тұрады, бірақ кері қозғалыс жасамайтын жағдайдан сәл өзгеше. Сондай-ақ қараңыз: қарсылық және бұзушылық тәртібі (ҚБТ).
жаңашалық
Неврологиялық немесе психопатологиялық контексте неологизмдер – түпкілікті тегі анықталмайтын, афазиямен немесе шизофрениямен байланысты мағынасыз сөздер немесе тіркестер. Түсінікті түбірлері бар, бірақ дұрыс құрылмаған сөздер де неологизмдер деп аталуы мүмкін, алайда олар әдетте s деп аталады.
Омега белгісі
Омега белгісі – бұл қабаудың үстінде, мойынның төменгі жағында маңдайдағы бүктелу (грек әрпі омега, Ω сияқты), көз бұлшықтарының (corrugator) тым күшті әрекетінен пайда болады. Кейде депрессияда көрінеді.
біріріктік күй
Грек тілінен "түс" деген мағынаны білдіреді. Онероидтық күйде адам түсіндегідей сезінеді және мінез-құлық танытады. Ладислас Дж. Медуна бұл күйді "онеирофрения" деп атаған.
монофрензия
Көріңіз немесе түс есірткісі.
асыра бағаланған идея
Асыра бағаланған идеялар – адам ақылға сыймайтын дәрежеде ұстанып, себептерден тыс сақтайтын, бірақ олар сенбеуге қиын және қатып қалған қанағаттар сияқты тұрақты емес сенімдер. Егер жұбайдың адалсыздығына күдік тудыратын ешқандай дәлел болмаса, осыған алаңдау – асыра бағаланған идея болуы мүмкін. Дене дисморфиялық бұзылысында адамның өзінің сыртқы түрінің бір бөлігінде қатты ақау бар деген жекелей алаңдау – асыра бағаланған идеяның тағы бір мысалы. Әдетте, бұл мидың органикалық бұзылуларында, бас жарақатында, делирийде немесе деменцияда кездеседі, бірақ шизофренияда да байқалуы мүмкін.
шизофрения
Бұл жеңіл дәрежедегі интеллектуалдық кемістігі бар адамдардағы шизофренияға қатысты.
пиблокто
Пиблокто, пиблокток немесе Арктикалық истерия – Арктикалық аймақта тұратын инуиттер арасында ғана кездесетін жағдай. Көбінесе қыс айларында байқалатын бұл құбылыс мәдениетке тән бұзылыс ретінде қарастырылады. Симптомдарына күшті "истерия" (айқайлау, бақылаусыз, жабайы мінез-құлық), депрессия, копрофагия және суыққа төзімсіздік кіруі мүмкін. Бұл жағдай көбінесе инуит әйелдерінде кездеседі.
идеялардың кедейлігі
Көбінесе шизофрения, деменция және ауыр депрессиямен байланысты, идеялардың жеткіліксіздігі – ойлаудың бұзылысы, онда ойдың спонтандығы мен өнімділігі төмендеп, сөйлеуде тұмандылық, көптеген қарапайым немесе мағынасыз қайталаулар немесе қалыптасқан тіркестердің көп болуымен көрінеді.
псевдология фантастикасы
Псевдология фантастика – адамның өзін ауру деп көрсету үшін симптомдарын шамадан тыс үлкейтуі немесе тіпті симптомдары туралы жалған айтуы. Бұл жағдай қалжыңдау мен Мунхаузен синдромында кездеседі.
психологиялық жаздық
Адам басын төсек үстінен бірнеше сантиметрге көтеріп ұстайды. Бұған ешқандай түсіндірме берілмейді. Бұл кататонияның белгісі және көп сағатқа созылуы мүмкін.
қоян синдромы
Қоян синдромы – еріндердің шапшаң, тік, ырғақты қозғалыстарымен сипатталатын, қоян шайнағандай көрінетін жағдай.
редупликативті галлюцинация
Редупликативті галлюцинацияларда екі нәрсені көру сезімі пайда болады. Редупликативті галлюцинациялардың нақты түрлеріне автоскопия, геатоскопия және денеден шығу тәжірибелері жатады.
редупликативті парамнезия
Редупликативті парамнезия – айналадағы ортаның бірнеше физикалық жерде бірдей бар деген жаңылыс сенімге ие болатын, қате сәйкестендіру синдромы.
рефлекстік галлюцинация
Рефлекстік галлюцинациялар бір сенсорлық түйсік арқылы алынған нақты сигналдың, басқа сенсорлық түйсікте галлюцинация тудыруымен пайда болады, мысалы, дәрігердің жазуын көру (көрнекі) және содан кейін оның сіздің қарныңызда жазуын сезіну (тактильді).
тынығусыздық
Тыныштықсыздық екі компоненттен тұрады: акатизия (субъективті "ішкі" алағайлық) және психомоторлық қозғырлылық (қозғалыс белсенділігінің артық болуы).
кідіріс
Ақыл-ой қабілетінің төмендеуі (көбінесе интеллектуалдық кемістік деп аталады) – адамның ақыл-ой қызметі мен қарым-қатынас, өзін-өзі күту және әлеуметтік дағдылар сияқты қабілеттерінің шектеулі болу жағдайында қолданылатын термин. Балаларда мұндай шектеулер олардың қалыпты дамыған балаларға қарағанда жайлап үйренуіне және өсуіне кедерілтеу жасайды. Интеллектуалдық кемістігі бар балалар сөйлеуді, жүруді, киінуді, тамақтану сияқты жеке күтімдерін үйренуге көбірек уақыт қажет етеді. Олардың мектепте оқуы қиын болуы мүмкін. Олар үйренеді, бірақ бұл процеске көбірек уақыт талап етеді. Сонымен қатар, олардың үйрене алмайтын нәрселері де болуы мүмкін.
солға-оңға бағдарсыздану
Сол-оң бағдарламасыздық Герстман синдромының төрт негізгі белгісінің бірі болып табылады.
сөйлеуді сканерлеу
Сканды сөйлеу – бұл буын ұзақтығы теңестірілген атаксиялық дисартрия. Ол көп склероз дисартриясының ерекшелігі болып табылады. Нистагм және ниет треморымен бірге Шарконың үштігін құрайды.
шизофазия
Шизофазия, көбінесе «сөз салатасы» деп аталады, түрлі психикалық аурулардың белгісі болып табылатын шатасқан және көбінесе қайталама тіл.
шнауцкрампф
Шнауцкрампф – кататониялық жағдайдағы адамдарда кейде байқалатын, еріндерді шығарып, ренжігендей болатын мінез.
сезімталдықты арттыру
Сезімтал қарым-қатынас маниясы – анықтамалық идеялардың тағы бір атауы. Бұл жағдайда адамдар оның туралы сөйлесіп жатыр, немесе оны бақылап отыр, немесе теледидар мен радиода оның туралы әңгіме болып жатыр деп ойлайды. Бұл әлеуметтік фобия, депрессия, қате түсінік бұзылысы және шизофренияда кездеседі, онда бұл көзқарас мания деңгейіне жетеді.
Стокгольм синдромы
Стокгольм синдромы – кейде құпияға алынған адамда байқалатын психологиялық жауап, онда құпияға алынған адам өзін ұстағанға адалдық көрсетеді, тіпті оның қауіпті (немесе кем дегенде тәуекелді) жағдайға түсірілгеніне қарамастан. Стокгольм синдромы басқа да ұқсас шиеленісті жағдайлар туралы әңгімелеуде де қолданылады, мысалы, зорлық көріп жүрген адам синдромы, балаларға жасалған зәбір-зоққылар және қалыңдықтарын алып қашу.
синестезиялар
Синестезия, синастезия немесе синестезия (көпше түрі – синестезиялар) – грек тілінен алынған, "бірлік" деген мағына беретін "син" және "сезім" деген мағына беретін "эстезис" сөздерінен құралған неврологиялық құбылыс. Бұл құбылыста екі немесе одан көп дене сезімі байланысты болады.
телеграммалық немесе телеграфтық сөйлеу
Телеграфтық сөйлеуде байланыс сөздері мен есімдіктер жіберіліп қалады; мағынасы сақталады және азайтқыш сөздер қолданылады.
ойлауды тоқтату
Ой тоқтауы, сондай-ақ ойды тартып алу деп те аталады, ойдың барысында кенеттен үзілуді білдіреді; адам идеяны жалғастыра алмауы немесе жалғастыра алуы мүмкін.
трихотилломания
Трихотилломания (ТТМ), сондай-ақ "шаш жұлу синдромы" деп те аталады, – бұл импульстік бақылаудың бұзылысы, ұзақ мерзімді шаш жұлуға күшті ұмтылыспен сипатталады. Бұл шаш түсуге дейін жетеді. Шаш жұлуды тоқтатуға жасалған әрекеттер көбінесе нәтижесіз аяқталады. Шаш жұлу денеде кез келген жерде болуы мүмкін, бірақ ең көп кездесетін жерлер – бас және көздің айналасы. Шаш жұлу салдарынан адамның күйзеліске ұшырауы мүмкін.
сөз тіркесі
Вербигация – бұл сөздік стереотип (қайталау), онда әдетте бір немесе бірнеше сөйлемдер немесе үзіліс-құбылысты сөздер тізбегі үздіксіз қайталанады. Кейде адамдар түсініксіз жаргонды қолданады, онда стереотиптер кездеседі. Дауыс әдетте монотонды болады. Бұл өздігінен немесе сұрақтарға жауап беру кезінде туындауы мүмкін. "Вербигация" терминін алғаш рет психиатрияда 1874 жылы Карл Кальбаум қолданған, ол өте жылдам және түсініксіз сөйлеуді білдірді. Сол кезде вербигация "тілдің бұзылуы" ретінде қарастырылып, кататонияның маңызды белгісі саналды. Бұл сөз латын тіліндегі *verbum* сөзінен (сонымен қатар, сөздіктердің түбірі) және *gerĕre* етістігінен – жалғастыру немесе жүргізу, одан латын тіліндегі *verbigerāre* етістігі – сөйлеу немесе әңгімелесу шыққан. Дегенмен, клиникалық жағдайда бұл термин кең танылмады және психиатриялық терминологиядан дерлік жойылды. Эхолалиямен салыстырыңыз.
ыңғайы
Көңілсіздік, көбінесе төмен көңіл күй және депрессиялық симптомдармен бірге жүретін жағдай. Бұл жағдай айналасындағы адамдарды жиі мазалайды немесе ренжітеді.
vorbeigehen; vorbeireden - алдын ала қарау; алдын ала қарау
vorbeigehen немесе vorbeireden, адам сұраққа оның түсінілгенін көрсететіндей жауап береді, бірақ жауаптың өзі өте айқын түрде дұрыс емес. Мысалы: "Иттің қанша аяғы бар?" – "Алты". Бұл жағдай Гансер синдромында кездеседі және сот күтіп отырған тұтқындарда байқалған. Vorbeigehen (шамамен жауап беру) – Гансердің бастапқы қолданған термині, бірақ Vorbeireden (мәселенің мәнінен қашып сөйлеу) – қазіргі кезде көбірек қолданылады (Голдин 1955). Бұл мінез-құлық психикалық ауруларды құрғақтап көрсетуге тырысатын адамдарда да кездеседі (сондықтан тұтқындармен байланысы бар).
құлау
Вахнеинфалл – автохтондық қабылдаулар немесе қабылдау интуициясы үшін қолданылатын балама термин. Бұл – біріншілік қабылдаулардың бір түрі, онда берік сенім адамның санасына еш себепсіз немесе интуиция арқылы келеді, сондықтан оны «қабылдау интуициясы» деп атайды. Біріншілік қабылдаулардың басқа түрлеріне – қабылдау көңіл-күйі (немесе атмосферасы), қабылдау (апофаноздық) сезімі және қабылдау естеліктері жатады. Ғылыми ойға ие адамның бір нәрсеге деген инстинктивті қарсылығын немесе түсіндіріле алмайтын сезімін немесе сенімін вахнеинфалл деп жай ғана қабылдамай, оған құрметпен қарау қажет.
балауыздай икемділік
Балауыз тәрізді икемділік, сонымен қатар балауыздық икемділік деп те аталады, адамның қозғалыстарында пластикалық қарсылық сезімімен сипатталады, адам балауызdan жасалғандай. Бұл кататониялық шизофренияда кездеседі, және осы жағдайға тап болған адамның дене мүшелерін бекітілген күйде орналастыруға болады, олар шынымен балауызdan жасалғандай.
балауыздай қаттылық
Салыстырыңыз және .
Виндиго психозы
Виндиго (сонымен қатар Вендиго, Виндаго, Виндига, Витико және көптеген басқа да түрлері) психозы – адам етіне күшті құштарлықты және каннибализмге айналып кетемін деген қорқынышты қамтитын, мәдениетке байланысты ауру. Бұл Алгонкин үндістерінің мәдениеттерінде кездесетін болған деп есептеледі.
ақылға қонымды
Вице-шоу – орынсыз әзілдер айтуға және артық әзілдеуге, тиісті емес немесе мағынасыз юмор жасауға бейімділік. Бұл көбінесе алдыңғы лобты бұзылыстармен байланысты, сондай-ақ жақындағы зерттеулер оның фронтотемпоральды деменцияда да кездесуі мүмкін екенін көрсетті.
сөздің шамалауы
Сөздерді дәстүрден тыс немесе сәйкессіз қолдану (мысалы, ), немесе жаңа, бірақ түсінікті сөздерді қолдану, олар қалыпты құрылыммен жасалған, олардың түбін түсінуге болмайтын жаңа сөздер болып табылатын сөздерден өзгеше.
сөз салатасы
Сөздердің арақатысы (Wortsalat сөзінен туындаған) – шатасқан, көбінесе қайталама тілмен сипатталады, оның мағынасы немесе байланысы болмайды. Бұл әртүрлі психикалық аурулардың, мысалы психоздардың, соның ішінде шизофренияның көрінісі болып табылады. Салыстырыңыз.
құрттық үн
Вюргстрим – ерекше, тұншықтырылған немесе жұмсақ дауыспен сөйлеуді білдіреді. Көбінесе шизофрения ауруында кездеседі.
зоофилия
Парафилияның бір түрі, жануарларға қатысты жыныстық белсенділікке құмарлық тудыратын және осы құмарлықтан қатты мазаланумен немесе оны іске асырумен сипатталатын жағдай.