Кіріспе

1890–1916 жылдар аралығында Германияның Шығыс Африкасының валютасы, қолданыстан шыққан Шығыс Африка валютасы.

Рупия 1890 жылдан 1916 жылға дейін Германияның Шығыс Африкасының валютасы болды және 1920 жылға дейін Танганьика аумағында қолданыста болды.

Тарих

Үнді рупиясы XIX ғасырдың екінші жартысында Шығыс Африка жағалауында басым валюта болып пайдаланылды, ол американдық алтын доллар мен Мария Тереза талерін ығыстырды. 1890 жылы Германияның Шығыс Африка компаниясы монета соғу құқығын алды және Үндістан мен Занзибар рупиясына тең рупияларды шығарды. Компания 1890 жылы Германия үкіметі Шығыс Африканы басып алғаннан кейін де монета соғу құқығын сақтап қалды. 1904 жылы Германия үкіметі валюта мәселелерін өз қолына алып, Ostafrikanische Bank-ты құрды. Рупия бастапқыда Үндістан рупиясына тең болды. 1904 жылға дейін ол 64 песаға (Үндістанның писе немесе пайсасына тең) бөлінді. 1904 жылғы 28 ақпанда валюта ондық жүйеге көшті, 1 рупия = 100 геллер, бұл кейін суахили тілінде 'hela' сөзі ретінде қабылданып, бүгінге дейін 'ақша' деген мағынаны сақтап келеді. Сонымен қатар, 15 рупия = 20 неміс маркасы тұрақты айырбас курсы белгіленді. 1915 және 1916 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс Африкадағы шайқастар кезінде қағаз ақшаның көптеген түрлері шығарылды. 1916 жылы неміс әскерлеріне жалақы төлеу үшін соңғы монеталар, оның ішінде 15 рупиялық монеталар соғылды, онда Секенке алтын кенішінен алынған 15 неміс маркасына тең алтын болды. Кейін 1916 жылы Германияның Шығыс Африкасын британдық және бельгиялық әскерлер басып алды. Танганикада рупия 1920 жылға дейін Шығыс Африка рупиясымен бірге айналымда болды, содан кейін екеуі де тең құнмен Шығыс Африка флоринімен алмастырылды. Бурунди мен Руандада 1916 жылы рупияны бельгиялық конго франкі алмастырды.

Монеталар

1890 жылы мыс 1 песа және күміс 1 және 2 рупия монеталары енгізілді, келесі жылы күміс 1/4 және 1/2 рупия, ал 1893 жылы күміс 2 рупия монеталары енгізілді. Күміс монеталар үнді рупиясымен бірдей стандартта соғылды. Ондық жүйеге көшу нәтижесінде 1904 жылы қоладан 1/2 және 1 Геллер енгізілді, содан кейін 1908 жылы қоладан 5 Геллер және тесігі бар, купро-никельді 10 Геллер енгізілді. 1913 жылы тесігі бар, купро-никельді 5 Геллер енгізілді. 1916 жылғы монеталар соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар үшін Таборада соғылды. Барлығы 302 940 дана мыс 5 Геллер монетасы шығарылды. Сонымен қатар, мыс (325 000) және латунь (1 307 760) 20 Геллер монетасы шығарылды, бұл олардың коллекционерлер үшін оңай қолжетімді болуын қамтамасыз етеді. Бұған қоса, жоғарыда аталған 15 рупиялық алтын монетадан 16 198 дана өндірілді. Кішкентай номиналды монеталар дөңгеленбегенмен, алтын монеталар мұқият өңделді.

Банкноттар

1905 жылы Deutsch Ostafrikanische Bank 5, 10, 50 және 100 рупия, ал 1912 жылы 500 рупиялық банкноттарды айналымға енгізді. 1915 және 1917 жылдар аралығында Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі (уақытша) банкноттар 1, 5, 10, 20, 50 және 200 рупия номиналында басылды.