Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сполето соборы (Duomo di Spoleto) – 1821 жылы құрылған Сполето Норча архиепископтығының соборы, бұрын Сполето епархиясының соборы және Италиядағы Умбрия аймағындағы Сполето қаласының басты шіркеуі. Ол Құдіретті Марияның көкке көтерілуіне арналған. Шіркеу негізінен романдық сәулет үлгісінде салынған, кейіннен өзгерістер енгізілген, бірақ бір кемелі (нефі) және екі бүйірлік дәлізбен (айлы) және оларды қиып өтетін трансепт сақталған. Қала Фредерик Барбароссаның әскерлерінен қиратылғаннан кейін, XII ғасырдың екінші жартысында бұрынғы собор тұрған жерге салынды. Бұл собор Әулие Примианға (Сан-Примиано) арналған және император тарапынан қиратылған еді. Ерекше сыртқы галереясы мен қоңырау мұнарасы тиісінше XV және XVI ғасырларда салынды. Фасад үш бөлікке бөлінген. Төменгі бөлігінде мүсіндермен әшекейленген аркалы есік орналасқан. Галереяның екі жағында екі-екі мінбер бар. Жоғарғы бөліктер розеткалы терезелермен (роза тәрізді терезелер) және доға тәрізді аркалармен бөлінген. Фасадтың ең көрнекті бөлігі – 1207 жылы Солстерн қол қойған, Мәсіһтің бата беруін бейнелейтін византиялық мозаикасы. Ол өзінің туындысына «Доктор Солстернус, hac summus in arte modernus» («Доктор Солстернус, өнерінде ең заманауи») деген жазумен қол қойды, өзін көрнекті заманауи суретші деп атады. Оның басқа ештеңесі белгісіз. Ол замандастарынан озып кеткен, себебі Рим шіркеулеріндегі мозаикалар оның стиліне жетіп алуға жарты ғасыр керек болды. Шіркеумен бірге салынған қоңырау мұнарасының бөлігі римдік және ерте ортағасырлық элементтерді қайта пайдаланады. Ішкі кеңістік 17-18 ғасырларда айтарлықтай өзгертілді, бірақ орталық кемедегі бастапқы косматтық еден сақталған. Тағы бір сақталған мұра – 1467 жылы Филиппо Липпи бастаған және екі жылдан кейін оның шәкірттері Фра Диаманте мен Пьерматтео Лауро де Манфреди да Амелия аяқтаған, Марияның өмірінен төрт көрініс бейнеленген апсида. Липпи трансепттің оңтүстік жағында жерленген. Сондай-ақ, 1187 жылы Альберто Социо жасаған алтарьдық крест, Барбароссаның қалаға бейбітшілік белгісі ретінде сыйлаған византиялық иконасы және Эроли епископының капелласындағы Пинтурикхионың фрескалары да ерекше аталады. Келесі капеллада 16 ғасырға жататын басқа фрескалар сақталған. Шіркеуде сондай-ақ 14 ғасырға жататын Мадоннаның көп түсті ағаштан жасалған мүсіні және Реликвиялар капелласында орналасқан, суреттелген алтарь мен киелі ыдыс бар хор (16 ғасыр) бар. Бұл капелланың астында бұрынғы Сан-Примиано соборының крипты орналасқан.
Spoleto Cathedral (; Duomo di Spoleto) is the cathedral of the Archdiocese of Spoleto Norcia created in 1821, previously that of the diocese of Spoleto, and the principal church of the Umbrian city of Spoleto, in Italy. It is dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary. The church is essentially an example of Romanesque architecture, with a nave and two side aisles crossed by a transept, although subsequently modified. It was built from the second half of the twelfth century after the city had been devastated by Frederick Barbarossa's troops, over an area where there had previously stood an earlier cathedral, dedicated to Saint Primianus (San Primiano) and destroyed by the emperor. A notable external porch and the belfry were added in the fifteenth and sixteenth century respectively. The façade is divided into three bands. The lower one has a fine architraved door with sculpted door posts. Two pulpits are provided on each side of the porch. The upper bands are separated by rose windows and ogival arches. The most striking feature of the upper façade is the Byzantine hieratic mosaic portraying Christ giving a Benediction, signed by one Solsternus (1207). He signed his work with the inscription "Doctor Solsternus, hac summus in arte modernus" (doctor Solsternus, supremely modern in his art ), calling himself an outstanding modern artist. Nothing else is known about him. He was certainly ahead of his contemporaries, because it would take half a century before the mosaics in Roman churches would surpass his style. The part of the belfry contemporary with the church reuses Roman and early medieval elements. The interior was significantly modified in the 17th–18th centuries, though it has kept the original Cosmatesque floor of the central nave remains. Another survival is the frescoed apse with four Scenes from the Life of the Virgin Mary, begun in 1467 by Filippo Lippi and completed two years later by his pupils Fra' Diamante and Piermatteo Lauro de' Manfredi da Amelia. Lippi is buried in the south arm of the transept. Also noteworthy are the altar cross by Alberto Sozio, dated 1187, a Byzantine icon donated to the city by Barbarossa as a sign of peace and the frescoes by Pinturicchio in the Chapel of the Bishop of Eroli. Other frescoes from the 16th century are in the next chapel. The church also contains a polychrome wood statue of the Madonna (14th century) and a choir (16th century) with painted altar and tabernacle, in the Chapel of the Relics, under which lies the crypt of the former cathedral of San Primiano.