Кіріспе

Американдық актер (1901–1963)

Эд Гарднер (шын аты Эдвард Поггенберг; 29 маусым 1901 – 17 тамыз 1963) – американдық комедиялық актер, сценарист және режиссер. Ол ең көп радионың танымал «Даффидің тавернасы» комедиялық сериясын жасағандығымен және оның басты рөлде ойнағандығымен есте қалады.

Алғашқы жылдар

Гарднер Нью-Йорктің Астория қаласында Эдвард Поггенберг болып дүниеге келді. Оның әкесі әшекейлеп жасайтын маман, сонымен қатар жартылай кәсіби бейсбол ойнаған. Гарднер 4-ші мемлекеттік мектепте және Асториядағы Уильям Каллен Брайант орта мектебінде оқыды. 14 жасында мектепті тастап, аудандық салонның бірінде фортепианода ойнауға кірісті. Көңіл көтеру саласында мансап бастамас бұрын Гарднер стенограф, теміржол кеңсесінің қызметкері және сатушы болып жұмыс істеді. Продюсер Кросби Гейдж үшін жарнамамен айналысқанда театрға қызығушылық танытты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гарднер Нью-Йорктен 7-ші полкте қызмет етті. Шоу-бизнеске кірмес бұрын Гарднер J. Уолтер Томпсон жарнама агенттігінің өкілі болды. 1930 жылдардың басында сахналық қойылымдарды шығара бастады. Ол Бродвейде "Coastwise" драмалық пьесасын (1931) қойды, сондай-ақ "After Such Pleasures" (1934) Бродвей комедиясын жазып, режиссерлік етті.

Радио

1940-жылдардың басында Гарднер радио бағдарламаларының режиссері, сценарийшісі және продюсері болып жұмыс істеді. 1941 жылы ол өзі дайындап отырған "Бұл Нью-Йорк" бағдарламасы үшін кейіпкер жасады. Гарднер ойнаған бұл кейіпкер Даффидің тавернасының Арчиі болды. "Даффидің тавернасы" арқылы ол радиода танымал атанды, ақылды, сөздерін дұрыс таба алмайтын бармен Арчи рөлін сомдады. Бұл сәтті радио бағдарлама 1941 жылдан 1942 жылға дейін CBS арнасында, 1942 жылдан 1944 жылға дейін NBC Blue Network арнасында және 1944 жылдан 1951 жылға дейін NBC арнасында эфирге шықты. Нью-Йорк акцентімен сөйлеп, өзінің жаратушысы білген барлық қарапайым Нью-Йорктіктерге ұқсаған Гарднер Арчи рөлінде әр апталық бағдарламаны телефонға жауап берумен бастайтын: "Даффидің тавернасы, элитаның тамақтануға жиналатын орны, менеджер Арчи сөйлеп тұрмын, Даффи қазір жоқ—о, сәлем, Даффи!". Тавернаның иесі Даффи ешқашан көрінбеді, бірақ Арчи көрінді, Гарднер рөлге лайықты актер таба алмағаннан кейін өзі ойнады. Тавернаның тұрақты клиенттерінің ішінде Даффидің ойсыз, жігіттерге құмар қызы, әзілқой официант Эдди, мас Финнеган және полицей Клэнси болды. Қыздың рөлін бірнеше актриса сомдады, бірақ ол Гарднердің бірінші әйелі Ширли Буттан басталды, олар 1942 жылы ажырасқаннан кейін де достықтарын сақтады. Гарднер "Даффидің тавернасына" радио режиссері ретінде тәжірибесін әкелді. Ол бұрын "Руди Валли және Джон Бэрримор" радиошоуының авторы болды және Джордж Бернс пен Грейси Аллен, Бинг Кросби, "Риплидің сенуге болатын және бола бермейтін дүниелері", Ал Джолсон мен Фанни Брайс үшін бағдарламалар режиссерлік етті. Сонымен қатар, Гарднер бағдарламаның сценарийшілерінің бірі және, құндылығы бойынша, сценарий редакторы болды, оның штатында Абе Барроуз, Сол Сакс, Парк Леви, Ларри Райн, Ларри Гелбарт және Дик Мартин болды. Ол әзілді сөйлейтін кез келген адамды сценарийші ретінде жұмысқа алумен белгілі болды, бірақ Гарднер әр бағдарламаның сценарийіне соңғы шешімді өзі қабылдады. 1949 жылы Гарднер Пуэрто-Риконың болашақ медиа жобалары үшін табыс салығынан босатылған мәртебесін пайдалана аламын деп үміттене отырып, радиошоуын сол жерге көшірді, бірақ ол Голливудтан шыққан кездегідей сәтті болмады. Көптеген қонақтар бағдарламаға қатысудан бас тартты және ол 1951 жылы эфирден тоқтатылды. Гарднер радиодағы "Полковник Стопнагл" атымен танымал болған юморист Ф. Чейз Тейлорды сценарий жазуға және Пуэрто-Рико кезеңінде бағдарламаға қатысуға шақырды.

Кино және теледидар

Гарднер өзінің Арчи рөлін Paramount студиясында түсірілген "Дэффидің тавернасы" (1945) фильміне қайта ойнады. Гарднерден басқа, фильмде Paramount Pictures-тің ондаған жұлдыздары қатысты. Гарднер өзінің жеке компаниясы – Эдвард Ф. Гарднер Продакшнс үшін "Менің бетім бар адам" (1951) криминалды триллерінің продюсері болды. Фильм United Artists арқылы шығарылды, бірақ кассада сәтсіз болды. Гарднер 1954 жылы "Дэффидің тавернасын" теледидарға көшіруге тырысты, онда өзі комиктер Джимми Конлин мен Алан Ридпен бірге түсті. Өндірістің жоғары сапалы болуына қарамастан (Голливудтағы Хэл Роуч студиясында түсірілді) және таныс актерлердің қатысуына қарамастан, сериал тек бір жыл бойы 38 жарты сағаттық бөлімнен тұрды. Радио тарихшысы Джеральд Нахман ("Радиода өстім") жазушы Ларри Райнды цитата келтірді: фильм мен теледидардағы сәтсіздіктердің басты себебі Гарднердің камера бұрыштарына бейімделе алмауы болды. "Ол теледидарда жұмыс істей аламын деп ойлап, радиодан кетіп қалды", - деді Райн Нахманға. "Ол жаман актер еді, және ол мұны білді."

Жеке өмір

Гарднер мен Бут 13 жыл үйленген, 1942 жылы ажырасып кетті. Гарднердің екінші некесі 1943 жылы Симон Хегеманмен болды және ол өмірінің соңына дейін жалғасты, нәтижесінде екі ұлы дүниеге келді: Эдвард кіші (1944 жылы туған) және Стивен (1948 жылы туған). 1958 жылға қарай, бойы ұзын, денесі жіңішке комедия актерi жартылай зейнетке шығып, әйелі мен ұлдарымен Беверли-Хиллсте тұрып, кейде ғана қонақ ретінде түскен, мысалы, 1961 және 1962 жылдары «Альфред Хичкок ұсынады» бағдарламасында бірнеше рет қатысты.

Өлім

1963 жылдың 17 тамызында Гарднер 62 жасында Лос-Анджелестегі Good Samaritan ауруханасында бауыр ауруынан көз жұмды. Ол Голливудтағы Hollywood Forever зираттарындағы Chapel of the Pines бейітіне жерленді.