Кіріспе

Статистикалық тестте тестстатистикасы бір типтегі белгілердің саны болып табылады. Белгілік тест – бұл бақылаулар жұптары арасындағы тұрақты айырмашылықтарды тексеруге арналған статистикалық әдіс, мысалы, емделушілердің емделуге дейінгі және емделуден кейінгі салмағы. Әрбір субъектіге арналған бақылаулар жұбын (мысалы, емделуге дейінгі және емделуден кейінгі салмақ) қарастыра отырып, белгілік тест жұптың бір мүшесінің (мысалы, емделуге дейінгі) жұптың екінші мүшесінен (мысалы, емделуден кейінгі) үлкен (немесе кіші) болатынын анықтайды. Жұпталған бақылаулар x және y арқылы белгіленеді. Жұпталған бақылауларды салыстыру үшін (x, y), егер салыстыру тек x > y, x = y немесе x < y түрінде ғана мүмкін болса, белгілік тест ең пайдалы. Егер бақылаулар сандық мәндер (x = 7, y = 18) немесе рангілер (x рангі = 1-ші, y рангі = 8-ші) түрінде берілсе, онда жұпталған t-тест немесе Уилкоксонның рангі бойынша белгілік тест әдетте белгілік тестке қарағанда тұрақты айырмашылықтарды анықтау үшін күштірек болады. Егер X және Y сандық айнымалылар болса, белгілік тест X және Y арасындағы айырманың медианасы нөлге тең деген гипотезаны тексеру үшін қолданылуы мүмкін, егер X және Y-дан жұпталған үлгілер алуға болады және екі кездейсоқ айнымалы X және Y үздіксіз үлестірімге ие болса. Белгілік тест сандар жиынтығының медианасы белгілі бір мәннен айтарлықтай үлкен немесе кіші екенін де тексеруге болады. Мысалы, сыныптағы студенттердің бағаларының тізімі берілген болса, белгілік тест орташа бағаның, мысалы, 100-ден 75-тен айтарлықтай ерекшеленетінін анықтай алады. Белгілік тест – бұл параметрлік емес тест, ол тексерілетін үлестірімдердің сипаттамалары туралы өте аз болжамдар жасайды – бұл оның өте кең қолданылуы бар екенін білдіреді, бірақ баламалы тесттерге қарағанда статистикалық күші жеткіліксіз болуы мүмкін. Жұпталған үлгілік белгілік тестке қойылатын екі талап: әрбір популяциядан үлгі кездейсоқ түрде таңдалуы керек және үлгілер тәуелді немесе жұпталған болуы керек. Тәуелсіз үлгілерді мағыналы түрде жұптастыру мүмкін емес. Тест параметрлік емес болғандықтан, үлгілер қалыпты үлестірімге ие популяциялардан алынуы міндетті емес. Сонымен қатар, тест сол жақ, оң жақ және екі жақтық тесттер үшін де қолданылады.

Әдіс

P = Pr(X > Y) болсын, содан кейін H0 нөлдік гипотезасын сынап көрейік: p = 0,50. Яғни, нөлдік гипотеза кездейсоқ өлшемдер жұбы (xi, yi) берілгенде, xi және yi шамаларының бірінің екіншісінен үлкен болу ықтималдығы тең екенін көрсетеді. Нөлдік гипотезаны тексеру үшін {(x1, y1), (x2, y2), ..., (xn, yn)} популяцияларынан тәуелсіз үлгілік деректер жұптары жиналады. Айырмашылық жоқ жұптар алынып тасталады, нәтижесінде m жұптан тұратын қысқартылған үлгі пайда болуы мүмкін. Содан кейін W – yi − xi > 0 шартын қанағаттандыратын жұптардың саны болсын. Егер H0 дұрыс болса, онда W биномдық үлестірілімге сәйкес келеді: W ~ b(m, 0.5).

Қорытындылар

Zi = Yi – Xi i = 1, …, n үшін болсын. Zi айырмашылықтары тәуелсіз деп есептеледі. Әрбір Zi бірдей үздіріссіз популяциядан алынған. Xi және Yi мәндері реттелген (кем дегенде, реттік шкала бойынша), сондықтан "үлкен", "кішкентай" және "тең" салыстырулары мағыналы.