Шалва Ахалцихели: Грузинский полководец және қасиетті тұлға
Shalva Akhaltsikheli
Шалва Ахалцихели – грузинский полководец XII века, герой при царице Тамаре. Управлял финансами и войсками, отличился в битве при Шамкоре. Грузия, история.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грузин әскери қолбасшысы
Georgian military commander
Шалва Ахалцихели (1227 жылы қайтыс болды) – грузин әскери қолбасшысы және сарайлық, Торели Ахалцихели әулетінен шыққан. Шалва патшайым Тамардың (1184–1213 жылдары билеген) басшылығымен Грузия патшалығы жүргізген кеңеюші соғыстар кезіндегі ең белгілі әскери қолбасшылардың бірі болды. Ол Тамардың сарайында мехурчлетхутсеси (Жоғары қазынашы) және мандатуртухтусеси (Жоғары мансап иесі) лауазымдарын тікелей атқарды.
Shalva Akhaltsikheli (died 1227) was a Georgian military commander and courtier, of the noble house of Toreli Akhaltsikheli. Shalva was one of the most notable military commanders during a series of expansionist wars waged by the Kingdom of Georgia under Queen Tamar (r. 1184–1213). He consecutively held top posts of mechurchletukhutsesi (Lord High Treasurer) and mandaturtukhutsesi (Lord High Mandator) at Tamar's court.
Өмірбаян
Шалва ағасы Иванмен бірге Оңтүстік Грузиядан келген Месхетия әскерлерінен дәстүрлі түрде құрылған авангардты басқарды. 1195 жылы Шамкор шайқасында ол халифаның мұсылман әскеріне жіберген туын басып алды, кейін оны Хахулидің Құдай анасының бейнесіне сыйлады. 1206/1207 жылдары Шалва Саргис Тмогвелимен бірге Карс қаласын Сәлжүктерден жаулап алды, ал Иван Карс округінің губернаторы болып тағайындалды. 1225 жылы Хорезмшахы Жаләл әд-Дин Мангбурни Кавказға басып кіргенде, Шалва мен оның інісі Иван қайтадан атабек Иван Мхаргрдзели басқаратын грузин армиясының авангардына қойылды. Иван мен Ахалцихели ағайындары арасында дұшмандық болды. Бұл Мхаргрдзелидің әскеріне Гарни шайқасына қатысуға рұқсат бермеуіне себеп болуы мүмкін. Екі бауырлас шайқасып, жеңіліске ұшырады. Шалва жараланып, тұтқынға алынды, ал оның інісі Иван тауларға қашқанда қаза тапты. Біраз уақыт құрметті тұтқындықта болғаннан кейін, Шалва Жаләл әд-Диннің бұйрығымен ислам дінін қабылдамағаны үшін өлім жазасына кесілді. Кейіннен Грузин православие шіркеуі оны қасиетті деп жариялады және оны маусымның 17-сі / 30-ы күні (ескі стиль бойынша) еске алады. Шалва дәстүрлі түрде 1980-жылдардың соңында Кеңес Одағына қарсы ұлттық жұмылдыру кезінде ерекше танымал болған патриоттық грузин халық балладасы «Шаллего» да мақталады деп есептеледі.
Together with his brother Ivane, Shalva was in command of vanguard traditionally composed of the Meskhetian troops from south Georgia. In the battle of Shamkor against the Eldiguzids in 1195, he captured a war banner sent by the Caliph to the Muslim army which was then donated to the revered icon of Our Lady of Khakhuli. In 1206/1207, Shalva, together with Sargis Tmogveli, took hold of the city of Kars from the Seljuks and ivane was appointed as the governor of the Kars county. When the Khwarazmid shah Jalal al Din Mangburni surged into the Caucasus in 1225, Shalva and his brother Ivane were again placed in charge of the vanguard of the Georgian army commanded by atabeg Ivane Mkhargrdzeli. There was some enmity between Ivane and the two Akhaltsikheli brothers. This was possibly the reason why Mkhargrdzeli did not allow his army to fight in the battle of Garni. The two brothers did battle and were routed. Shalva was wounded and captured and his brother Ivane was killed while retreating to the mountains. Having spent some time in honorary captivity, Shalva was put to death for not apostatizing to Islam at Jalal al Din's order. Subsequently, he was canonized by the Georgian Orthodox Church which commemorates him on June 17/June 30 (O. S.). Shalva is traditionally believed to be praised in a patriotic Georgian folk ballad Shavlego, which was particularly popular during the national mobilization against the Soviet Union in the late 1980s.