Кіріспе

Швед торттары Ostkaka (оост ках ках), ost сөзі швед тілінде "сыр", ал kaka – "торт" дегенді білдіреді. Бұл швед сыр торттары немесе швед қаймақ торттары деп аталады. Ол Швецияның екі аймағында – Хелсингланд пен Смоландта пайда болған швед десерті. Бірақ Хелсингландтағы ostkaka текстурасы халумиге ұқсас, ал Смоландтағысы жұмсақ, кесек болып келеді. Бастапқыда бұл тағам Смоландтан (дәстүрлі smalandsk) шыққан, ostkaka шикі сүт пен ірімшік ферментінен жасалған. Дегенмен, қазір көбінесе қымыз қолданады, ол тезірек дайындалады және дәм мен текстурасы да бірдей болады. Ostkaka – жұмыртқа қосылған, қабықшасы жоқ торт, оған қымыз, ұнтақталған бадам және лимон қабығы салынады. Әдетте оны қайнатылған қаймақ пен джеммен бірге ұсынады. Бұл тағамды көбінесе жылы күйде, джеммен немесе жеміс соусымен – бұлт балдыршасы, шие, құлпынай немесе клубника сияқты – жеуге болады. Лингонберри жиі таңдалады, сондай-ақ жемістер, қаймақ немесе кейде мұзқаймақ та қосылады. Сөзбе-сөз аудармадағы ұқсастығына қарамастан, ostkaka-ны сыр тортпен шатастыруға болмайды. Шведтер соңғысын көбінесе ағылшынша атауымен – "American cheesecake" деп атайды, осылайша қате түсініктіктің алдын алады. Бірақ скандинавиялық мейрамханалар менюлерінде кейде осы екеуі шатастырылып жатады.

Дәстүрлі рецепттер

Ост-кака дәстүрлі түрде жылы сүт пен ұн қоспасына ашытқы қосып, казеиннің ұюына мүмкіндік беру арқылы жасалады. Содан кейін оны пеште пісіріп, дастарханға тарту алдында бірте-бірте қыздырады. Оны қайнап ыстық емес, жылы қыздырып беру керек, себебі қайнаған кезде оның дәмі толық ашылмайды.

Hälsingeostkaka (ауыздыққа арналған тағам)

Бұл тек қана негізгі ингредиенттерден жасалады, жергілікті нұсқаларында қаймақ немесе қант қосылуы мүмкін, бірақ бәрібір басқа түрінен азырақ тәтті болады. Престелген сүзбе одан әрі пісіру ыдысына басылып, толыққандай қатып қалғанша орташа отта пісіріледі. Оған жұқа ғана сафран жағу керек пе, жоқ па, әлі де ыстық пікірталас тудырып отыр. Суығаннан кейін оны дастарханға бергенше сақтауға болады, содан кейін тілімдеп, қаймақ ваннасында қайнағанша қыздырылады. Дастарханға келген кезде ыстық ыдыс бойымен теңеліп, керекті температураға жетеді.

Smålandsostkaka (Шағын жерлердегі тоқаш)

Ірімшікке май, қант, жұмыртқа, бадам және ащы бадам қосылады, ол сығылмай, тек сүзіліп алынады, содан кейін пісіру ыдысына құйылатын қамыр жасалады. Дәстүр бойынша, Смеланд түрі үлкен мыс қазанда пісіріледі. Осыдан мейманға Ostkaka-ның ортасынан порция алу дәстүрі пайда болған, осылайша қазанмен жанасқан мыс қоспасының ізі болмайды. Көп айтылатыны, ортасы ең кремовый және ең дәмді, сондықтан қонақтарға ұсынуға артық қолайлы. Қалай болғанда да, тағамды алып шығар алдында шалқа жұмыртқаның консистенциясына дейін пісіреді.

Жайдастырылған рецептер

Сүтті қаймаққа айналдыру процесі біршама қиын болғандықтан, үй жағдайында дайындалатын балама рецепттерде десерттің құрылымын алу үшін жаңа ірімшік негіз ретінде пайдаланылады.

Ұлттық күн

2004 жылдан бері Швецияда 14 қарашада "Осткака күні" тойланады. Оны 2003 жылы құрылған коммерциялық емес ұйым "Осткака достары" (Ostkakans vänner) белгілеп, насихаттайды. Америка мен Ресейде де ұқсас сүзбе торттары кездеседі, олар көбінесе "Періште мұңы" немесе "Ангелдің көз жасы" деп аталады.