Кіріспе

Сан белсендісі

Рой Сесана (шамамен 1950 жылы туған) – Сан халқының құқықтары үшін Калахаридің алғашқы тұрғындарымен бірлесіп күрескен белсенді.

Өмірбаян

Сесана Калахаридің орталық бөлігіндегі Нью-Хаддеде тұрады және дәстүрлі емші болып жұмыс істейді. Ол бірнеше жылға Оңтүстік Африкаға көшіп кеткен, бірақ 1971 жылы өз халқының арасына оралып, шөлде олармен бірге өмір сүруді жөн көрді. Ол Гǀана, Гǀви және Калахари Бушмендерінің басшысы. 1991 жылы Джон Хардбатлмен бірге Калахаридің алғашқы халқы (FPK) ұйымына қосылды, ол дәстүрлі өмір салтын белсенді түрде насихаттап, табиғатты қорғайды. 1997 жылы Орталық Калахари қорығында әлі де тұрып жатқан Бушмендердің шағын тобы, жаңа салынған Нью-Хадде қаласына көшірілді. Үкімет бұл шараның себебі, осы топтың қорықта болуы қорықты сақтаумен келіспейтініне байланысты екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, үкімет олардың қорықта болуына байланысты, топқа қажетті инфрақұрылым мен қызметтерді ұсыну мүмкін емес екенін айтты. Калахаридің алғашқы халқының өкілдері болған Бушмендер тобы көшіруден бас тартты, себебі жаңа қоныстағы қиын жағдайлар, оларға бейтаныс өмір салты, сондай-ақ жұмыссыздық, алкоголизм және әсіресе ЖИТС сияқты көптеген әлеуметтік проблемалар оларды мазалады. 1995 жылы Рой FPK төрағасы болды. Ол Ботсвана үкіметінің өз халқын жерлерінен кетуге мәжбүрлеуін тоқтату үшін бірнеше рет Еуропа мен Америка Құрама Штаттарына сапар шекті. 2002 жылы Калахаридің алғашқы халқы Ботсвана үкіметін сотқа беріп, жер аударылған адамдардың қорыққа қайта оралу құқығын талап етті. Ұзаққа созылған сот процесі халықаралық қауымдастықтың назарына ілікті. 2006 жылдың 13 желтоқсанында Ботсвананың Жоғарғы соты Бушмендердің пайдасына шешім шығарып, оларды жерден қуу заңсыз және конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. 2005 жылдың қыркүйегінде Сесана "қырқыс жасады" және "Орталық Калахари қорығына күшпен кіруге тырысты" деген айыппен тұтқындалды, бірақ бірнеше күннен кейін босатылды. 2005 жылдың желтоқсан айында ол "ата-бабаларының жерінен қууға қарсы тұрғаны және дәстүрлі өмір салтын сақтағаны үшін" Right Livelihood Award сыйлығына ие болды.