Кіріспе

Опиоидты анальгетикалық препарат

Пипадон және Дикональ сауда маркаларымен сатылатын дипипанон – ересектерге ауыз арқылы (PO) қабылдауға арналған, күшті опиоидты анальгетикалық препарат, ол жедел ауырсынды емдеу үшін қолданылады. Ол көбінесе морфин қажет болғанда, бірақ пациент морфинге аллергиясы болғандықтан қолдану мүмкін болмаған жағдайларда пайдаланылады. 25 мг дипипанонның анальгетикалық күші шамамен 10 мг морфинге баламалы.

Қолдану

Дипипанон қазіргі таңдағы әлемнің көптеген елдерінде қолжетімсіз, себебі АҚШ-тағыдай дәрілік қолдануға тыйым салатын заңдар бар немесе жаңа, тиімді анальгетиктер нарықтық үлесін басып алғандықтан өндірілімі тоқтатылған. Ұлыбритания, Солтүстік Ирландия және Оңтүстік Африка бұл затты пайдалануды жалғастырып жатқаны белгілі, бірақ оны сирек жазып береді. Дипипанон АҚШ-та I тізімдегі бақыланатын зат болып саналады; оған 9622 ACSCN нөмірі тағайындалған және 2013 жылдан бері жылдық өндіріс квотасы 5 граммды құрап келеді.

Химия

Химиялық тұрғыдан дипипанон 4,4-дифенилгептан-3-ондар деп аталатын опиоидтар класына жатады. Ол метадонға өте ұқсас, бірақ құрылымдық айырмашылығы – метадонның N,N-диметил тобы пиперидин сақинасымен алмастырылған. Пиперидин сақинасының орнына басқа топтар қойылған, сондай-ақ белсенділігі шамалас басқа туысқан қосылыстарға морфолин туындысы фенадоксон және сәйкес пирролидин туындысы дипианон жатады. Синтезі фенадоксон синтезімен бірдей, тек морфолиннің орнына пиперидин қолданылады. Сонымен қатар, нуфеноксоль сияқты изохинуклидин сақинасы бар туысқан қосылыстар да белгілі.

Медициналық және рекреациялық пайдалану

Дипипанонды ерекше жағдайларды қоспағанда тағайындау ұсынылмайды, себебі оның қолдануға берілу қаупі бар. BNF осы затты петидин және пентазоцин сияқты ескірек құралымдармен бірге, ерекше қолдану үлгілерімен байланысты "тағайындауға қолайсыз" деп белгілейді. Циклизинмен бірге инъекция жасағанда препарат өте күшті "сарқырама" әсерін тудырады, бірақ таблеткалардың құрамында ерімейтін байланыстырғыштар бар, ол ауыр жарақаттарға немесе өлімге алып келуі мүмкін. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Ұлыбританияда көптеген өлімдер осы препаратты дұрыс пайдаланбаумен байланысты болды. Опиаты қолданушылар, препараттар қолжетімсіз болған кезде, Диконның әсерін қайталау үшін ұнтақталған метадон таблеткаларын ұнтақталған циклизин таблеткаларымен араластыруға тырысты. Ауыз жолымен қабылдағанда, ауырсынды басу үшін қолданғанда, тәуелділікке ұру және эйфориялық әсері морфинге ұқсас. Бұл препаратты қолданудың салдарынан болған тарихи өлімдер дәрігерлерге оны тағайындауды ұнатпауына себеп болуы мүмкін.