Кіріспе

Психоактивті қасиеттері бар химиялық зат – есірткі жіктелуі. Наркотик (/n/ɑːr/'/kɒ/tɪk/, көне грекше ναρκῶ narkō, "ұйыту") термині бастапқыда медицинада ұйыту немесе салқындату қасиеттері бар кез келген психоактивті затты білдірген. АҚШ-та бұл термин опиаттар мен опиоидтармен, әсіресе морфин мен героинмен, сондай-ақ шикі опиум сөлінен алынған көптеген заттардың туындыларымен байланыстырылатын болды. Олардың негізгі үш түрі – морфин, кодеин және тебаин (тебаиннің өзі өте әлсіз психоактивті болғанымен, оксикодон немесе гидрокодон сияқты жартылай синтетикалық опиоидтардың көп бөлігін жасау үшін маңызды прекурсор болып табылады). Заң тұрғысынан алғанда, "наркотик" термині дәл анықталмауы мүмкін және көбінесе теріс коннотацияға ие. АҚШ-та заңдық контексте қолданылғанда, наркотик – героин сияқты толығымен тыйым салынған зат немесе заңнаманы бұзу арқылы қолданылған есірткі (бұл мағынада кез келген бақыланатын немесе заңсыз есірткімен тең). Медициналық қауымдастықта бұл термин дәлірек анықталады және көбінесе осындай жағымсыз коннотацияларды білдірмейді. Заң бойынша есірткіні наркотик ретінде жіктеу есірткілерді бақылау заңдарын бұзғаны үшін жазаны күшейтуі мүмкін. Мысалы, АҚШ федералды заңдары кокаин мен амфетаминді "II кестедегі" есірткілер деп жіктелгенімен, кокаинді иеленгені үшін жаза амфетаминді иеленгені үшін жазадан жоғары, себебі кокаин, амфетаминнен айырмашылығы, наркотик ретінде қарастырылады.

ДДҰ-ға мүше мемлекеттердегі жалған дәрі-дәрмектерді анықтау бойынша зерттеулер

4. Еуропалық Одақ мүше мемлекеттерінде жалған дәрілердің (немесе эквивалентті) анықтамаларын бағалау

4.2 Құқықтық анықтамалардың сипаты: нақтылық талабы

Түсіндірудегі қарама-қайшылықтарды болдырмау үшін заң шығарушылар (кодификаторлар) кейде этимологиялық анықтамалардан (definiendum plus definientia) ауытқиды. Осылайша, олар терминге құқық қорғау саласының тұрғысынан қарайды. Нақты мысал – Біріккен Ұлттар Ұйымының конвенцияларындағы есірткілердің анықтамасы. Есірткілер – ұйқы, мас күйге түсіру, естен тану, сезімталдық жоғалту және т.б. әсер ететін заттар мен препараттар, сондай-ақ осы әсерлерді (және олардың деңгейін) сот процесінде сияқты дәлелдеу қиын. Осылайша, есірткінің құқықтық анықтамасы – оның конвенцияның тізімінде болуына байланысты. Егер ол тізімдердің бірінде болса, онда ол есірткі болып саналады.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы шығарған алкоголь және есірткі терминдерінің сөздігі

Бұл термин көбінесе опиаттар немесе опиоидтарды, яғни есірткілік анальгетиктерді білдіреді. Күнделікті сөйлеуде және заңдық қолданыста, оның фармакологиялық қасиеттеріне қарамастан, жиі заңсыз есірткілерді атау үшін қолданылады. Мысалы, Канада, АҚШ және басқа да елдердегі есірткіге қарсы заңнама кокаин мен қанапты (марихуана) және опиоидтарды қамтиды (сонымен қатар конвенциялар, халықаралық есірткілерді қараңыз). Осы қолданыстағы айырмашылықтарға байланысты, бұл терминді дәлірек мағынасы бар терминмен ауыстыру ұсынылады (мысалы, опиоид).

АҚШ-тың Штиеренге қарсы

608 F.2d 1135

АҚШ Апелляциялық соты, Сегізінші округ. 1979 жылғы 31 қазанда шешім қабылданды. Лэй, округ судьясы. Джон Артур Стайрен 21 U.S.C. § 841(a)(1) бойынша кокаинді тарату және сату ниетімен иеленгені үшін сотталған. Стайрен заңның конституцияға қайшы екенін алға тартады, себебі «кокаин 21 U.S.C. § 812(c) бойынша II тізімге сәйкес есірткі ретінде жіктеледі, бірақ ғылыми және медициналық фактілерге сүйенсек, кокаин есірткі емес, керісінше, есірткілік емес стимулятор болып табылады». Дәлелдердің жеткіліктілігі дауға түспейді. Стайрен арнайы агенттердің куәлігі бойынша үлкен көлемде кокаинге ие болғаны және оны сатуға тырысқаны үшін кінәлі деп танылды. Айыпталушы дәрігерлер мен ғалымдардың куәліктері мен есептері кокаиннің есірткі емес екенін көрсетеді деп мәлімдейді. Ол сондай-ақ кокаиннің фармакологиялық анықтамасы бойынша есірткі емес екенін растайтын сот шешімдерін келтіреді. Штат Эриксонға қарсы, 574 P.2d 1 (Аляска, 1978). Кокаин, яғни есірткі емес орталық нерв жүйесін қоздыратын затты, жазалау және реттеу мақсатында есірткі ретінде жіктеу – заң шығарушы органның құзыретінде. 21 U.S.C. § 802(16)(A). Кокаинді пайдалану қоғам үшін ауыр проблемалар туғызады және оны қолдануға жоғары бейімділік бар. Конгресс таңдаған жаза, соттардың сақтауы тиіс қоғамдық саясатты көрсетеді.2 Конгресс кокаиннің жіктемесін өзгертуге құқылы. Бұл өкілеттік Бас прокурорға берілген. 21 U.S.C. § 811(a)(1). Егер кокаиннің жіктемесі өзгертілсе, айыпталушының аргументтері сотқа емес, заң шығарушы органға ұсынылуы керек. Біз Конгресс кокаинды II тізімдегі есірткі ретінде жіктеу арқылы жазалау үшін рационалды заңнамалық мақсатты көздегенін анықтадық. ҮКІМ КҮШТЕ ҚАЛДЫ.

Тарих

"Наркотик" терминін грек дәрігері Гален сезімді уыртатын немесе тоқтататын, сал қағуға немесе сезімді жоғалтуға себеп болатын заттарды атау үшін қолданған деп есептеледі. Ол грек тіліндегі ναρκωσις (наркоз) сөзіне негізделген, бұл терминді Гиппократ есірткілік әсерін немесе есірткілік күйді білдіру үшін пайдаланған. Гален мандрагора тамыры, альтеркус (эклата), тұқымдар және мак шырыны (опиумды) осылардың ішіндегі басты мысалдар деп тізімдеген. Бастапқыда бұл термин кез келген ауырсынды басатын, сезімді күңкілтетін немесе ұйқыға жетелеуші затты білдірген. Қазір бұл термин көптеген мағыналарда қолданылады. Кейбір адамдар наркотиктерді опиоид рецепторларымен (героин немесе морфин сияқты заттармен белсендірілетін жасушалық мембрана ақуыздары) байланысатын заттар деп анықтайды, ал басқалары кез келген заңсыз затты наркотик деп атайды. АҚШ заңнамасы бойынша наркотиктерге опиум, опиум туындылары және олардың жартылай синтетикалық алмастырғыштары жатады, бірақ АҚШ заңдарында кокаин да оның сезімді уыртатын қасиеттеріне байланысты наркотик деп есептеледі. "Кез келген заңсыз есірткі" деген анықтама алғаш рет 1926 жылы тіркелген. Оның бірінші рет сын есім ретінде қолданылуы шамамен 1600 жылға дейін жетеді. Наркотиктердің көптеген түрлері бар. Наркотиктердің ең көп таралған екі түрі – морфин мен кодеин. Екеуі де дәрілік мақсатта опиумнан синтезделеді. Опиумнан жасалған және демалыс үшін ең көп қолданылатын есірткі – героин. Ауырсынды басу үшін опиум негізінде жасалған синтетикалық дәрілер: фентанил, оксикодон, трамадол, петидин (Демерол), гидрокодон, метадон және гидроморфон. Ауырсынды басуға арналған дәрілердің жаңа түрлері үнемі жасалып жатыр. Соңғы жаңа препарат 2014 жылы шығарылды, ол гидрокодонның жоғары дозалы формуласы – zohydro, бұл ауырсынуды емдеу үшін жасалған гидрокодонның ең күшті формуласы және оксикодонның орташа дозасына тең.

Аналгетиктер

Аналгетиктер – ауырсықты басады немесе жеңілдетеді. Олардың негізгі екі түрі бар: жеңіл ауырсыққа арналған есірткісіз анальгетиктер және күшті ауырсыққа арналған есірткілік анальгетиктер.

Наркотикалық анальгетиктер

Наркотикалық анальгетиктер көбінесе опиоидтар болып табылады. Олар мида, жұлын миында, ас қорыту жолында, шеттік нейрондарда таралған G протеинімен байланысқан рецепторларға (G протеинді жұптасқан рецепторларға) қосылады.

Механизм

Опиоидты рецепторлардың үш түрі бар: mu (μ опиоидты рецепторлар), дельта және каппа (κ опиоидты рецепторлар). Эндогендік опиоидтар (энкефалиндер, динорфин, эндорфин) ешқандай нақты опиоидты рецепторға ерекше байланыспайды. Опиоидтың рецептормен байланысуы тізбектей реакцияны тудырады, бұл каналдың ашылуына және нейронның гиперполяризациясына алып келеді. Опиоидты рецепторлардың келесідей арна түрлері бар: mu, K+ арнасы; дельта, K+ арнасы; каппа, Ca2+ арнасы. Гиперполяризация постсинаптикалық нейрондық тежеуге және нейротрансмиттердің пресинаптикалық бөлінуінің тежелуіне әкелуі мүмкін. Постсинаптикалық нейрондық тежеу анальгезияны азайтуы мүмкін, ал орталық гиперактивтілік оның тиімділігін төмендетуі мүмкін. Каппа рецепторларының механизмі мю және дельтадан сәл өзгеше, себебі Ca2+ арналары K+ арналарының орнына жабылады, ал мю және дельтада K+ арналары ашылады.