Кіріспе

Тебаин (параморфин), сондай-ақ кодеин метилэнол эфирі деп те аталады, – опиат алкалоиды, оның атауы грек тіліндегі Θῆβαι, Тэбай (Теба) – Жоғарғы Египеттегі ежелгі қаланың атынан шыққан. Опиумның шағын құрамында кездесетін тебаин химиялық құрамы жағынан морфин мен кодеинге ұқсас, бірақ басып тастаушы әсерге ие емес, стимуляциялық әсер етеді. Жоғары дозада стрихнинмен улануға ұқсас құрысуларды тудырады. Синтетикалық энантиомер (+) тебаин, табиғи (−) тебаиннен өзгеше, опиоид рецепторлары арқылы жүзеге асырылатын анальгетикалық әсер көрсетеді. Тебаин терапиялық мақсатта қолданылмаса да, Papaver bracteatum (ирандық опиум / парсы мақсы) түбінен алынатын негізгі алкалоид болып табылады және өнеркәсіптік жолмен гидрокодон, гидроморфон, оксикодон, оксиморфон, нальбуфин, налоксон, налтрексон, бупренорфин, буторфанол және эторфин сияқты түрлі қосылыстарға айналдырылуы мүмкін. Тебаин халықаралық заңмен реттеледі, Ұлыбританияда 1971 жылғы Есірткі құралдарын теріс пайдалану туралы заң бойынша А класты есірткі ретінде қарастырылады, АҚШ-та Аналогтар заңы бойынша II тізімдегі есірткінің аналогы ретінде реттеледі, ал Канадада оның туындылары мен тұздарымен бірге Бақыланатын есірткі құралдары және заттар туралы заңның I тізіміндегі зат ретінде реттеледі. 2013 жылы АҚШ Есірткіге қарсы күрес басқармасының (DEA) тебаин өндірісіне арналған жиынтық квотасы (ACSCN 9333) бұрынғы жылмен салыстырғанда өзгеріссіз 145 тоннаны құрады. Бұл алкалоид биосинтездік тұрғыдан салютаридин, орипавин, морфин және ретикулинмен байланысты. 2012 жылы 146 000 килограмм тебаин өндірілді. 2013 жылы Австралия тебаинге бай мақ құрамының негізгі өндірушісі болды, одан кейін Испания және Франция келді. 2017 жылға қарай әлемдік тебаин өндірісі 2008 кг-ға дейін төмендеді. Бұл үш елдің үлесінде осындай мақ құрамының өндірісінің 99 пайызы болды. Тебаиннің негізгі көзі – Papaver bracteatum тұқымдық қапшықтары, ал сабағы да маңызды көлемде өнім береді. 2022 жылғы 16 қарашадағы «Канберра Таймс» газетінде «Хойтс» брендінің төрт партиясы тебаиннің жоғары деңгейіне байланысты қайтарып алынғаны және оларды ішкеннен кейін Жаңа Оңтүстік Уэльсте кем дегенде он екі адам медициналық көмекке жүгінгендігі туралы хабарланды. 2022 жылғы 15 қарашадан бастап Австралия және Жаңа Зеландия Азық-түлік стандарттары агенттігі (FSANZ) тебаин болу мүмкіндігіне байланысты бірқатар мақ тұқымынан жасалған өнімдерді қайтарып алу жөніндегі ұлттық шараларды үйлестіруде.

Зерттеу

Тебаин ГМО модификацияланған E. coli бактериясымен өндірілген.