Моцарттың әйелі: Констанце Вебер өмірі мен еңбектері
Constanze Mozart
Мария Констанца Моцарт (1762-1842): Вольфганга Амадея Моцарттың әйелі, музыкант, 6 баланың анасы. Биография авторы, күйеуінен кейін қиын жағдайға түсті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вольфганг Амадей Моцарттың әйелі (1762–1842)
Wife of Wolfgang Amadeus Mozart (1762–1842)
Мария Констанц Кесилия Жозефа Йоханна Алоисия Моцарт (Вебер тегінен, 5 қаңтар 1762 – 6 наурыз 1842) – Австриялық білімді әнші. Ол екі рет үйленген, бірінші күйеуі Вольфганг Амадей Моцарт, екіншісі Георг Николаус фон Ниссен. Моцартпен алты балалары болды: Карл Томас Моцарт, Франц Ксавер Вольфганг Моцарт және тағы төртеуі бала кезінде қайтыс болды. Ол екінші күйеуімен бірлесіп Моцарттың өмірбаянын жазды.
Maria Constanze Cäcilia Josepha Johanna Aloysia Mozart (née Weber; 5 January 1762 – 6 March 1842) was a trained Austrian singer. She was married twice, first to Wolfgang Amadeus Mozart; then to Georg Nikolaus von Nissen. She and Mozart had six children: Karl Thomas Mozart, Franz Xaver Wolfgang Mozart, and four others who died in infancy. She became Mozart's biographer jointly with her second husband.
Моцарттың өлімінен кейін
Моцарт 1791 жылы қайтыс болып, қарыздарын қалдырып, Констанцаны қиын жағдайға түсірді. Осы сәтте Констанцаның кәсіпкерлік дағдылары пайдалы болды: ол императордан зейнетақы алды, табысты еске алу концерттерін ұйымдастырды және қайтыс болған күйеуінің шығармаларын басып шығару науқанын бастады. Осы әрекеттері Констанцаны қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етіп, ақырында байлыққа жеткізді. Ол Карл мен Францты білім алу үшін Прагаға, Франц Ксавер Нимецшекке жіберді, ол кісімен бірге Моцарттың толық бірінші өмірбаянын жазды. 1797 жылдың соңында ол Дания дипломаты және жазушысы Георг Николаус фон Ниссенмен танысты, ол бастапқыда оның пәтерін жалға алған адам болды. Екеуі 1798 жылдың қыркүйегінде бірге тұруға көшті және 1809 жылы Пресбургте (қазіргі Братислава) неке қиды. 1810 жылдан 1820 жылға дейін олар Копенгагенде тұрды, содан кейін Еуропаны, әсіресе Германия мен Италияны аралады. Олар 1824 жылы Зальцбургке қоныстанды. Екеуі де Моцарттың өмірбаянын жазумен айналысты; Констанца оны екінші күйеуінің қайтысынан екі жыл кейін, 1828 жылы жариялады. Констанцаның Зальцбургте өткен соңғы жылдарында оның екі тірі қалған әпкесі, Алоизия мен Софи де оныңмен бірге болды, олар да жесір болып, Зальцбургке көшіп, сонда өмірлерін аяқтады.
Mozart died in 1791, leaving debts and placing Constanze in a difficult position. At this point Constanze's business skills came into fruition: she obtained a pension from the emperor, organized profitable memorial concerts, and embarked on a campaign to publish the works of her late husband. These efforts gradually made Constanze financially secure and ultimately, wealthy. She sent Karl and Franz to Prague to be educated by Franz Xaver Niemetschek, with whom she collaborated on the first full length biography of Mozart. Toward the end of 1797, she met Georg Nikolaus von Nissen, a Danish diplomat and writer who, initially, was her tenant. The two began living together in September 1798, and were married in Pressburg (today Bratislava) in 1809. From 1810 to 1820, they lived in Copenhagen, and subsequently travelled throughout Europe, especially Germany and Italy. They settled in Salzburg in 1824. Both worked on a biography of Mozart; Constanze eventually published it in 1828, two years after her second husband's death. During Constanze's last years in Salzburg, she had the company of her two surviving sisters, Aloysia and Sophie, also widows, who moved to Salzburg and lived out their lives there.
Моцарттың музыкасына әсері
Констанца – білікті музыкант болғандықтан, күйеуінің мансабында маңызды рөл атқарды. Мұны көрсететін екі мысал бар. До минорындағы Ұлы мессада сопраноға арналған ерекше жазба (мысалы, Кири бөлімінің «Christe eleison» бөлімінде немесе «Et incarnatus est» ариясында) 1783 жылы Зальцбургте осы туындының тұңғыш қойылымында орындаған Констанцаға арналған. Мейнард Соломон өзінің Моцарт өмірбаянында бұл туындыны махаббат сыйы ретінде сипаттайды. Жұбайлардың татуласу кезеңінде Моцарт барон Готфрид ван Свитенге жиі баратын, ол оған Бах және Гендельдің қолжазбаларының мол жинағын қарауға рұхсат берген. Моцарт бұл материалға қатты құмарланды, және көптеген шығармаларында оның ықпалы байқалады. Констанца маңызды ынталандырушы күшке айналды, себебі ол барокко стиліндегі контрапунктке ғашық болған. Бұл туралы Моцарт 1782 жылғы 20 сәуірде әпкесі Наннерлге жазған хатынан білеміз. Хатқа композитордың «Фантазия және фуга» туындысының қолжазба көшірмесі қоса берілген. Мен алдымен фуганы жаздым, ал прелюдияны ойлап жатқанда жазып алдым. Сіз оны оқи аласыз деп үміттенемін, себебі ол өте ұсақ жазылған; сондай-ақ, сізге ұнайды деп сенемін. Кейін клавиатураға арналған жақсырақ нәрсе жіберемін. Менің сүйікті Констанциям осы фуганың дүниеге келуіне себепкер болды. Барон ван Свитен, мен оған әр жексенбіде барамын, мен оған орындап көрсеткеннен кейін Хендель мен Себастьян Бахтың барлық туындыларын үйге алып кетуге рұхсат берді. Констанца фугаларды естігенде, дереу ғашық болды. Енді ол тек фугаларды ғана тыңдайды, әсіресе (осы жанрдағы композициялардың ішінде) Гендель мен Бахтың туындыларын. Ол менің көбінесе фугаларды жатқа ойнағанымды естігендіктен, мен ешқашан жазбаға алмағанымды сұрады, мен жоқ десем, осы көркемдік тұрғыдан ең әдемі музыкалық формадағы шығармаларымды жазбаға алмағаным үшін қатты сөккен, мен оған фуга жазғанша жалбаруын тоқтатпады.
Constanze was a trained musician and played a role in her husband's career. Two instances can be given. The extraordinary writing for soprano solo in the Great Mass in C minor (for example, in the "Christe eleison" section of the Kyrie movement, or the aria "Et incarnatus est") was intended for Constanze, who sang in the 1783 premiere of this work in Salzburg. Maynard Solomon in his Mozart biography speculatively describes the work as a love offering. During the period of the couple's courtship, Mozart began making visits to Baron Gottfried van Swieten, who let him examine his extensive collection of manuscripts of work by Bach and Handel. Mozart was excited by this material, and a number of compositions show its influence on his own works. An important impetus was Constanze, who apparently had fallen in love with Baroque counterpoint. This is known from a letter Mozart wrote to his sister Nannerl on 20 April 1782. The letter was accompanied by a manuscript copy of the composer's Fantasy and Fugue, K. 394. I composed the fugue first and wrote it down while I was thinking out the prelude. I only hope that you will be able to read it, for it is written so very small; and I hope further that you will like it. Another time I shall send you something better for the clavier. My dear Constanze is really the cause of this fugue's coming into the world. Baron van Swieten, to whom I go every Sunday, gave me all the works of Händel and Sebastian Bach to take home with me (after I had played them to him). When Constanze heard the fugues, she absolutely fell in love with them. Now she will listen to nothing but fugues, and particularly (in this kind of composition) the works of Händel and Bach. Well, as she has often heard me play fugues out of my head, she asked me if I had ever written any down, and when I said I had not, she scolded me roundly for not recording some of my compositions in this most artistically beautiful of all musical forms and never ceased to entreat me until I wrote down a fugue for her.
Биографтардың қарауы
Музыка және музыканттар жөніндегі Гров сөздігінде айтылғандай, Констанцаның көптеген өмірбаяны жазушылары оған қатал және әділетсіз қараған: "20 ғасырдың басындағы зерттеулер оны ақыл-ойы жетілмеген, музыкаға құмар емес, тіпті сенімсіз, Моцартқа лайықсыз және немқұрайлы әйел деп сынаған. Мұндай пікірлер (қазір де кездеседі) ешқандай нақты дәлелге негізделмеген, әйелдерге қарсы көзқараспен ластанған және барлық жағынан бұрыс болған".
According to the Grove Dictionary of Music and Musicians, Constanze has been treated harshly and unfairly by a number of her biographers: "Early 20th century scholarship severely criticized her as unintelligent, unmusical and even unfaithful, and as a neglectful and unworthy wife to Mozart. Such assessments (still current) were based on no good evidence, were tainted with anti feminism and were probably wrong on all counts."
Фотосурет деп айтылған
1958 жылы ғалымдар назарына алғаш рет түскеннен бері, көптеген БАҚ және басылымдар Моцарттың жесірінің жалғыз белгілі суреті – 78 жастағы Констанца (Моцарт) Ниссеннің өзі екенін жылдар бойы мәлімдеп келді. Сурет, немесе даггерротип, 1840 жылғы қазан айында композитор Макс Келлердің үйінің сыртында, Баварияның Альтёттинг қаласында түсірілген деп есептеледі. Алайда, бірнеше Моцарт зерттеушілері әр түрлі себептермен бұл мәлімдеменің жалған екенін дәлелдеді. Біріншіден, фотосурет сыртта түсірілуі мүмкін емес, өйткені мұндай суреттерді жасауға қажетті линзалар Джозеф Петцваль Констанца 1842 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана ойлап тапқан. Екіншіден, Констанцаның өмірінің соңғы жылдарында қатыгез артритке шалдыққандығы құжатталған. «Констанца, Моцарттың сүйіктісі» кітабының авторы Агнес Селби 2006 жылғы 8 шілдеде Classical Music Guide Forums сайтындағы пікір айтысында былай деді: «Сурет түсірілген кезде оның Максимилиан Келлерді аралап көруіне ешқандай мүмкіндік болмаған. Газеттерде жазылғандардың керісінше, Констанца 1826 жылдан бері Келлермен байланыста болған жоқ». Үшіншіден, жазушы және тарихшы Шон Мунгер 1840 жылы Констанцаның 78 жаста болғанын атап өтті; ол сол кездегі өмірдің «қиын» болғанын, ал Констанца Келлердің сол жағында отырған әйелге көбірек ұқсаған болар еді: «қарысқан, ақ шашы бар қарт».
Since first being brought to scholarly attention in 1958, numerous media sources and publications have asserted over the years that a single surviving photograph reportedly showing the only known image of Mozart's widow is that of Constanze (Mozart) Nissen herself at age 78. The photo, or daguerreotype, was supposedly taken in Altötting, Bavaria in October 1840 outside the home of composer Max Keller. However, several Mozart scholars have rebutted the claim as false for various reasons. First, the photograph could not have been taken outdoors, since the lenses required to produce such images were not invented by Joseph Petzval until after Constanze had died in 1842. Second, it is documented that Constanze was crippled from debilitating arthritis in her final years of life. As Agnes Selby, author of Constanze, Mozart's Beloved, offered her opinion regarding the photograph on the Classical Music Guide Forums website on July 8, 2006: "There is absolutely no way she could have traveled to visit Maximillian Keller during the period when the photograph was taken. Contrary to the statements made in the newspaper, Constanze had no contact with Keller since 1826." Third, author and historian Sean Munger noted that Constanze would have been 78 years of age in 1840; stating that living in that time period was "hard", and Constanze would have looked more like the woman seated to Keller's left: "wizened and ancient with white hair".
Мұра
Брюссельдің Корольдік консерваториясында Констанс Моцарттың бірнеше қолжазба құжаттары сақталады, оның ішінде ұлы Франц Ксавер Вольфганг Моцартқа жазған хаттары, сондай-ақ 1789 жылы жасалған, бірақ 1801–1823 жылдарды қамтитын, естеліктер, ой-пікірлер мен өлеңдер жинағы бар шағын суреттелген «Сувенирлер альбомы». (Жан Люсьен Холленфелц қоры, Б Bc FH 163).
The Royal Conservatory of Brussels conserves several autograph documents from Constance Mozart, including letters to her son Franz Xaver Wolfgang Mozart, as well as a small illustrated Album de Souvenirs, dated 1789 but covering the 1801–1823 period in which she collects memories, impressions and poems (ref. Jean Lucien Hollenfeltz fund, B Bc FH 163).