Пәдимани: Mewar патшайымының тарихы мен аңыздары

Кіріспе

Индия патшайымы (13-14 ғасырлар)
Мевар патшайымы Падмини, сондай-ақ Падмавати деп те аталады, қазіргі Үндістанның Мевар патшалығының 13-14 ғасырлардағы раниі (патшайымы). Ол туралы бірнеше ортағасырлық мәтіндерде айтылады, бірақ бұл нұсқалар әртүрлі және көптеген қазіргі заманғы тарихшылар олардың жалпы шынайылығына күмән келтіреді. Жаяси мәтіні оның тарихын былайша сипаттайды: Падмавати – Шри-Ланкадағы (Сингаль патшалығы) ерекше әдемі ханшайым. Тарихшы Локендра Сингх Чундаваттың (Джоухар Сева Санстан өкілі) айтуынша, кейіннен оның оқиғасын ескеретін көптеген әдеби шығармалар жарық көрді; оларды төрт негізгі санатқа бөлуге болады:

Indian queen (13 14th century C. E.)
the Queen of Mewar

Padmini, also known as Padmavati, was a 13th–14th century Rani (queen) of the Mewar kingdom of present day India. Several medieval texts mention her, although these versions are disparate and many modern historians question the extent of their overall authenticity. The Jayasi text describes her story as follows: Padmavati was an exceptionally beautiful princess of the Sinhalese kingdom (in Sri Lanka). efn|name=Pungal|According to historian Lokendra Singh Chundawat (spokesperson of Jauhar Sewa Sansthan),

Subsequently, many literary works mentioning her story were produced; these can be divided into four major categories:

Persian and Urdu adaptions — Between the 16th and 19th centuries, at least 12 Persian and Urdu translations or adaptations of Malik Muhammad Jayasi's Padmavat were produced. More Urdu versions appeared in the 20th century, all adhering to Jayasi's love poetry tradition. Rajput ballads — In 1589 CE, Hemratan composed Gora Badal Padmini Chaupai, the first Rajput adaption of the legend, presenting it as a "true tale". Between 16th and 18th centuries, more Rajput versions of the Padmavati legend were compiled in present day Rajasthan, under the patronage of the Rajput chiefs. Unlike Jayasi's theme of courting and marriage, the Rajput adaptions emphasized their honour in defending their kingdom against Alauddin Khalji. James Tod's version — During 1829–32, James Tod included a colonial re telling of the legend in his Annals and Antiquities of Rajast'han. His version was based on the information compiled from the oral and textual traditions of writers employed by the Rajput chiefs. Bengali adaptions — The epic poem Padmavati was written by the medieval Bengali poet Alaol. From the late 19th century onward, several Bengali versions of the legend were produced, when James Tod's work reached Calcutta, the capital of British India. These Bengali narratives portrayed Padmavati as a Hindu queen who immolated herself to protect her honour against a Muslim invader. In addition to these various literary accounts, a variety of legends are located in vernacular oral traditions from about 1500 or later; these have evolved over time. The oral legends and the literary accounts share the same characters and general plot, but diverge in the specifics and how they express the details. The oral versions narrate the social group's perspective while the early literary versions narrate the author's court centric context. According to Ramya Sreenivasan, the oral and written legends about Rani Padmini likely fed each other, each version of her life affected by the sensitivities of the audience or the patron, with Muslim versions narrating the conquest of Chitor by Delhi Sultanate under Alauddin Khalji, while the Hindu and Jain versions narrating the local resistance to the sultan of Delhi exemplified in the life of Padmini.

Парсы және урду бейімдемелері – 16-19 ғасырлар аралығында Мәлік Мұхаммед Жаясидің «Падмават» кітабының кем дегенде 12 парсы және урду аудармасы немесе бейімдемесі жасалды. 20 ғасырда одан да көп урду нұсқалары пайда болды, олардың барлығы Жаясидің махаббат поэзиясы дәстүрін ұстанады. Раджпут жырлары – 1589 жылы Хемараттан «Gora Badal Padmini Chaupai» атты шығармасын жазды, бұл – аңыздың алғашқы раджпут бейімдемесі, ол оны «шын оқиға» ретінде ұсынады. 16-18 ғасырлар аралығында Падмавати аңызының тағы да көп раджпут нұсқалары қазіргі Раджастханда раджпут басшыларының қолдауымен жинақталды. Жаясидің сүйіспеншілік және неке тақырыбынан айырмашылығы, раджпут бейімдемелері Алауддин Халжиге қарсы патшалықтарын қорғаудағы құрметтерін баса назарлайды. Джеймс Тодтың нұсқасы – 1829-32 жылдары Джеймс Тод өзінің «Анналдары және Раджастханның ежелгі ескерткіштері» еңбегінде аңыздың отарлық қайта баяндауын енгізді. Оның нұсқасы раджпут басшыларының қызметіндегі жазушылардың ауызша және мәтіндік дәстүрлерінен жиналған ақпаратқа негізделген. Бенгал бейімдемелері – «Падмавати» эпосын ортағасырлық бенгал ақыны Алаол жазған. 19 ғасырдың соңынан бастап, Джеймс Тодтың еңбегі Британдық Үндістанның астанасы Калькуттаға жеткенде, аңыздың бірнеше бенгал нұсқалары жарық көрді. Бенгалдық аңыздарда Падмавати – мұсылман басқыншысынан абыройын қорғау үшін өзін өртеп жіберген индус патшайымы ретінде бейнеленген. Осы әртүрлі әдеби жазбаларға қоса, 1500 жылдан бастап немесе одан кейінгі ауызша дәстүрлерде әртүрлі аңыздар бар; олар уақыт өте келе өзгеріп дамыды. Ауызша аңыздар мен әдеби есептер бірдей кейіпкерлер мен жалпы сюжетке ие, бірақ егжей-тегжейінде және оны қалай жеткізуде айырмашылықтар бар. Ауызша нұсқалар әлеуметтік топтың көзқарасын көрсетеді, ал ерте әдеби нұсқалар автордың сарай ортасындағы жағдайын көрсетеді. Рамия Шреенивасанның айтуынша, Рани Падмини туралы ауызша және жазбаша аңыздар бір-бірін толықтырған болуы мүмкін, оның өмірінің әр нұсқасы тыңдаушылардың немесе демеушінің сезімталдығына байланысты. Мұсылман нұсқалары Алауддин Халжидің Дели сұлтандығының Читорды басып алуын баяндайды, ал индустар мен джайндар Падмини өмірінде көрініс тапқан Дели сұлтанға қарсы жергілікті қарсылықты баяндайды.

Малик Мұхаммед Жаясидің "Падмават" (1540 ж.)

Жаяси нұсқасында, Рамья Шриневасан Падмаватиді Сингала арал патшалығының (Сингал патшалығы, Шри-Ланка) патшасы Гандарвсеннің қызы ретінде сипаттайды. Бір тотық Читтор патшасы Ратансенге Падмавати мен оның сұлулығы туралы айтады. Ратансенді тотықтың суреті қатты әсер етеді, ол өз патшалығынан бас тартып, аскет болады, тотықтың соңынан еріп, жеті теңізден арал патшалығына барады. Сол жерде ол Падмаватимен кездеседі, кедергілерді жеңіп, оны жеңу үшін өмірін тәуекелге тігеді. Ол сәттілікке жетіп, оған үйленеді және әйелімен Читторға келеді, онда ол қайтадан патша болады. Ратансен брахман ғалымын жаман мінез-құлық үшін шығарып салады, содан кейін ол сұлтан Алауддинге жетіп, оған әдемі Падмавати туралы айтады. Сұлтан Падмаватиге құмарлық танытады және оны іздеу үшін Читторға шабуыл жасайды. Осы арада Ратансен жауласқан Раджпут билеушісімен тағы бір шайқаста қаза табады. Падмавати өзін өртеп жібереді. Алаудин осылайша ислам мемлекеті үшін Читорды жаулап алады, бірақ Алаудин өзінің жеке ізденісінде сәтсіздікке ұшырайды. Бұл ең көне әдеби нұсқаны Жайаси жазған деп есептеледі, оның туған және қайтыс болған жылы белгісіз. Ол Дели сұлтандығын жойғаннан кейін Моғол империясын құрған ислам императоры Бабурдың тұсында өмір сүрген. Жайасидің шығармалары суфи дәстүрі бойынша бүкіл Үндістанға тарады. Жайасидің "Падмавати" еңбегінен алынған нұсқалар 16-19 ғасырларда жазылған және суфи дәстүрінде бұл қолжазбалар бар. Бірде ханшайым Падмавати Хираман есімді сөйлейтін тотықпен жақын дос болады. Ол мен тотық Ведаларды – индуистік жазбаларды бірге зерттейді. Әкесі қызына жақын болғандықтан, құсты өлтіруді бұйырды. Қауіптен ұшып кеткен тотық ханшайыммен қоштасып, өз өмірін құтқару үшін ұшып кетті. Оны құс аулаушы ұстап алып, брахманға сатып жіберді. Брахман оны Читторға сатып алды, онда жергілікті патша Ратан Сен оны сөйлеу қабілетіне таңғалып сатып алды. Тотық Падмаватидің сұлулығын Ратан Сеннің алдында қатты мақтады, ол Падмаватиге үйленуге бел буды. Ол патшалықтан Нат-йоги ретінде кетеді. Тотықтың жетекшілігімен және 16000 адаммен бірге Ратан Сен жеті теңізден өтіп, Сингалға жетті. Сол жерде ол Падмаватиді іздеу үшін ғибадатханада қажылық жасай бастады. Осы арада Падмавати ғибадатханаға келді, бірақ тез арада сарайға оралды. Осы арада Ратан Сен Падмаватимен кездесу мүмкіндігін жіберіп алғанын түсінеді. Ол өзін өртеп жіберуді шешті, бірақ Шива мен Парвати құдайлары оған кедергі жасады. Шиваның кеңесі бойынша, Ратан Сен және оның ізбасарлары Сингал патшалығының патшалық қамалына шабуыл жасады. Олар жеңіліп, түрмеге қамалды, бірақ әлі де аскет ретінде киінді. Ратан Сенді өлтіру алдында тұрған кезде оның патшалық барды өзінің Читтор патшасы екенін тұтқынға алғандарға ашты. Содан кейін Гандарв Сен Падмаватиді Ратан Сенге үйленді, сондай-ақ Ратан Сенді ертіп жүретін 16000 ер адам үшін Сингалдың 16000 падмини әйелін дайындады. Кейіннен Ратан Сен хабаршы құстан өзінің алғашқы әйелі Нагмати Читторда өзін аңсағанын біледі. Ратан Сен жаңа әйелі Падмавати, 16 мың ізбасарлары мен 16 мың серіктерімен Читторға қайтуға шешім қабылдады. Саяхат барысында, Океан құдайы Ратан Сенді әлемдегі ең әдемі әйелді жеңуде тым мақтанып жүргені үшін жазалады: Ратан Сен мен Падмаватиден басқа барлық адам дауылда қаза тапты. Падмавати теңіз құдайының қызы Лакчми аралында қамауға алынды. Ратан Сенді теңіз құдайы құтқарып қалды. Лакчми Ратан Сеннің Падмаватиге деген махаббатын сынап көруге шешім қабылдады. Ол Падмавати кейпіне еніп, Ратан Сеннің алдына келді, бірақ патша бұған көнбеді. Содан кейін Океан құдайы мен Лакчми Ратан Сенді Падмаватимен қайтадан біріктірді және оларды сыйлықтармен марапаттады. Осы сыйлықтар арқылы Ратан Сен Пуриде жаңа сапқа ие болды және Падмаватимен Читторға оралды. Читторда Ратан Сеннің екі әйелі Нагмати мен Падмавати арасында бәсекелестік пайда болды. Кейіннен Ратан Сен Рахав Четан есімді брахман сарай қызметкерін алаяқтық үшін елден қуып шығады. Рахав Четан Дели сұлтаны Алауддин Халджидің сарайына барып, оған ерекше әдемі Падмавати туралы айтып берді. Алаудин Падмаватиді алуға шешім қабылдады және Читторды қоршауға алды. Ратан Сен оған құрмет көрсетуге келісіп, бірақ Падмаватиді беруге қарсы болды. Алаудин Читтор бекінісін басып ала алмаған соң, Ратан Сенмен бейбітшілік келісімін жасады. Ол Ратан Сені тұтқындап, Делиге алып кетті. Падмавати Ратан Сеннің адал феодаторлары Гора мен Бадалдан көмек сұрады, олар Делиге өздерінің әйелдері мен серіктерінің киімдерін киіп, Падмавати мен оның әйелдері ретінде келді. Олар Ратан Сенді құтқарып алды, Гора Дели күштерімен шайқасып қаза тапты, ал Ратан Сен мен Бадал Читторға қауіпсіз жетті. Осы арада, Читтордың көршісі Кумбхалнердің Раджпут патшасы Девпал да Падмаватиге құмар болды. Ратан Сен Делиде түрмеде отырғанда, ол елші арқылы Падмаватиге үйлену туралы ұсыныс жасады. Ратан Сен Читторға оралғаннан кейін, ол Девпалдың осы әрекеті үшін жазалауға шешім қабылдады. Нәтижесінде болған жекпе-жекте Девпал мен Ратан Сен бір-бірін өлтірді. Осы арада Алаудин Падмаватиді алу үшін Читторға қайтадан шабуыл жасады. Алаудинмен жеңіліске ұшырауға бет алған Нагмати мен Падмавати және Читтордың басқа да әйелдері тұтқынға түсуден және ар-намыстарын қорғау үшін жаппай өзін өртеу (жаухар) жасады. Читтордың ерлері Алаудинге қарсы өлімге дейін шайқасты, ол жеңісінен кейін бос бекініс иесі болды. Ратансен мен Падмавати бағынудан бас тартып, өздерін жойғандықтан Халджидің империялық амбициялары жеңіліске ұшырады.

In the Jayasi version, states Ramya Sreenivasan, Padmavati is described as the daughter of Gandharvsen, the king of the island kingdom of Sinhala (Singhal kingdom, Sri Lanka). A parrot tells Chittor's king Ratansen of Padmavati and her beauty. Ratansen is so moved by the parrot's description that he renounces his kingdom, becomes an ascetic, follows the parrot as the bird leads him across seven seas to the island kingdom. There he meets Padmavati, overcomes obstacles and risks his life to win her. He succeeds, marries her and brings his wife to Chittor where he becomes king again. Ratansen expels a Brahmin scholar for misconduct, who then reaches Sultan Alauddin and tells him about the beautiful Padmavati. The sultan lusts for Padmavati, and invades Chittor in his quest for her. Ratansen, meanwhile, dies in another battle with a rival Rajput ruler. Padmavati immolates herself. Alauddin thus conquers Chitor for the Islamic state, but Alauddin fails in his personal quest. This earliest known literary version is attributed to Jayasi, whose year of birth and death are unclear. He lived during the rule of Babur, the Islamic emperor who started the Mughal Empire after ending the Delhi Sultanate. Jayasi's compositions spread in the Sufi tradition across the Indian subcontinent. Variants derived from Jayasi's work on Padmavati were composed between the 16th and 19th centuries and these manuscripts exist in the Sufi tradition. In one, princess Padmavati became close friends with a talking parrot named Hiraman. She and the parrot together studied the Vedas – the Hindu scriptures. Her father resented the parrot's closeness to his daughter, and ordered the bird to be killed. The panicked parrot bade goodbye to the princess and flew away to save its life. It was trapped by a bird catcher, and sold to a Brahmin. The Brahmin bought it to Chittor, where the local king Ratan Sen purchased it, impressed by its ability to talk. The parrot greatly praised Padmavati's beauty in front of Ratan Sen, who became determined to marry Padmavati. He leaves his kingdom as a Nath yogi. Guided by the parrot and accompanied by his 16,000 followers, Ratan Sen reached Singhal after crossing the seven seas. There, he commenced austerities in a temple to seek Padmavati. Meanwhile, Padmavati came to the temple, informed by the parrot, but quickly returned to her palace without meeting Ratan Sen. Once she reached the palace, she started longing for Ratan Sen. Meanwhile, Ratan Sen realized that he had missed a chance to meet Padmavati. In desolation, he decided to immolate himself, but was interrupted by the deities Shiva and Parvati. On Shiva's advice, Ratan Sen and his followers attacked the royal fortress of Singhal kingdom. They were defeated and imprisoned, while still dressed as ascetics. Just as Ratan Sen was about to be executed, his royal bard revealed to the captors that he was the king of Chittor. Gandharv Sen then married Padmavati to Ratan Sen, and also arranged 16,000 padmini women of Singhal for the 16,000 men accompanying Ratan Sen. Sometime later, Ratan Sen learned from a messenger bird that his first wife — Nagmati — is longing for him back in Chittor. Ratan Sen decided to return to Chittor, with his new wife Padmavati, his 16,000 followers and their 16,000 companions. During the journey, the Ocean God punished Ratan Sen for having excessive pride in winning over the world's most beautiful woman: everyone except Ratan Sen and Padmavati was killed in a storm. Padmavati was marooned on the island of Lacchmi, the daughter of the Ocean God. Ratan Sen was rescued by the Ocean God. Lacchmi decided to test Ratan Sen's love for Padmavati. She disguised herself as Padmavati, and appeared before Ratan Sen, but the king was not fooled. The Ocean god and Lacchmi then reunited Ratan Sen with Padmavati, and rewarded them with gifts. With these gifts, Ratan Sen arranged a new retinue at Puri, and returned to Chittor with Padmavati. At Chittor, a rivalry developed between Ratan Sen's two wives, Nagmati and Padmavati. Sometime later, Ratan Sen banished a Brahmin courtier named Raghav Chetan for fraud. Raghav Chetan went to the court of Alauddin Khalji, the Sultan of Delhi, and told him about the exceptionally beautiful Padmavati. Alauddin decided to obtain Padmavati, and besieged Chittor. Ratan Sen agreed to offer him tribute but refused to give away Padmavati. After failing to conquer to the Chittor fort, Alauddin feigned a peace treaty with Ratan Sen. He deceitfully captured Ratan Sen and took him to Delhi. Padmavati sought help from Ratan Sen's loyal feudatories Gora and Badal, who reached Delhi with their followers, disguised as Padmavati and her female companions. They rescued Ratan Sen; Gora was killed fighting the Delhi forces, while Ratan Sen and Badal reached Chittor safely. Meanwhile, Devpal, the Rajput king of Chittor's neighbour Kumbhalner, had also become infatuated with Padmavati. While Ratan Sen was imprisoned in Delhi, he proposed marriage to Padmavati through an emissary. When Ratan Sen returned to Chittor, he decided to punish Devpal for this insult. In the ensuing single combat, Devpal and Ratan Sen killed each other. Meanwhile, Alauddin invaded Chittor once again, to obtain Padmavati. Facing a certain defeat against Alauddin, Nagmati and Padmavati along with other women of Chittor committed suicide by mass self immolation (jauhar) in order to avoid being captured and to protect their honor. The men of Chittor fought to death against Alauddin, who acquired nothing but an empty fortress after his victory. Khalji's imperial ambitions are defeated by Ratansen and Padmavati because they refused to submit and instead annihilated themselves.

Гемараттың Гора Бадал Падмини Чхаупай (1589 ж.)

Ратан Сеннің әйелі Прабхавати тамақ жасауда шебер болған. Бір күні патша оның дайындаған тағамына наразылық білдірді. Прабхавати Ратан Сенге өзінен жақсы аспазды табуға шақырып, сынға алды. Ратан Сен ашуланып, бір шақырушысымен бірге осындай әйелді іздеуге аттанды. Натх-йоги дервиші оған Сингал аралында көптеген падмини әйелдері бар екенін айтты. Ратан Сен тағы бір дервиштің көмегімен теңізден өтіп, шахмат ойынында Сингал патшасын жеңді. Сингал патшасы өзінің қарындасы Падминиді Ратан Сенге үйлендіріп, оған зор қалыңдық берді, соның ішінде Сингал мемлекетінің жартысы, 4000 жылқы, 2000 піл және Падминиге 2000 серік. Читторда Ратан Сен мен Падмини махаббат құрғанда, Рахав Вьяс есімді брахман оларды кездейсоқ тоқтатты. Ратан Сеннің ашуынан қорқып, ол Делиге қашып, Алаудин Халджидің сарайында құрметпен қарсы алынды. Алаудин Сингал аралындағы әдемі падмини әйелдері туралы естіген соң, Сингалға жорыққа шықты. Бірақ оның әскері теңізде батып кетті. Алаудин Сингал патшасынан сыйлық алуға үміттене білді, бірақ ешбір падмини әйелін ала алмады. Алаудин құрлықтағы жалғыз падмини әйелінің Падмавати екенін білді. Сондықтан ол 2,7 миллион сарбаз жинап, Читторды қоршауға алды. Ол Падминиге бір көз тастап, содан кейін Ратан Сенді аңшылықпен ұстады. Читтордың қорқып қалған ақсүйектері Падминиді Алаудинге тапсыруды ойлады. Бірақ екі батыр жауынгер – Гору мен Бадил (сондай-ақ Гора мен Вадил/Бадал) – оны қорғауға және патшаларын құтқаруға келісті. Раджпуттар Падмаватиді Алаудиннің лагеріне жеткізуге дайындалып жатқандай көрінді, бірақ оның орнына паланкин ішінде жасырылған жауынгерлерді әкелді. Раджпут жауынгерлері патшаны құтқарып алды; Гора Алаудиннің әскерімен шайқасып қаза тапты, ал Бадил патшаны Читтор бекінісіне эскорттады. Гораның әйелі өзін өртеді (сати). Көкте Гора Индра тағының жартысын алды.

Ratan Sen, the Rajput king of Chitrakot (Chittor) had a wife named Prabhavati, who was a great cook. One day, the king expressed dissatisfaction with the food she had prepared. Prabhavati challenged Ratan Sen to find a woman better than her. Ratan Sen angrily set out to find such a woman, accompanied by an attendant. A Nath Yogi ascetic told him that there were many padmini women on the Singhal island. Ratan Sen crossed the sea with help of another ascetic, and then defeated the king of Singhal in a game of chess. The king of Singhal married his sister Padmini to Ratan Sen, and also gave him a huge dowry which included half of the Singhal kingdom, 4000 horses, 2000 elephants and 2000 companions for Padmini. In Chittor, while Ratan Sen and Padmini were making love, a Brahmin named Raghav Vyas accidentally interrupted them. Fearing Ratan Sen's anger, he escaped to Delhi, where he was received honourably at the court of Alauddin Khalji. When Alauddin learned about the existence of beautiful padmini women on the island of Singhal, he set out on an expedition to Singhal. However, his soldiers drowned in the sea. Alauddin managed to obtain a tribute from the king of Singhal, but could not obtain any padmini women. Alauddin learned that the only padmini woman on the mainland was Padmavati. So, he gathered an army of 2.7 million soldiers, and besieged Chittor. He deceitfully captured Ratan Sen, after having caught a glimpse of Padmini. The frightened nobles of Chittor considered surrendering Padmini to Alauddin. But two brave warriors — Goru and Badil (also Gora and Vadil/Badal) — agreed to defend her and rescue their king. The Rajputs pretended to make arrangements to bring Padmavati to Alauddin's camp, but instead brought warriors concealed in palanquins. The Rajput warriors rescued the king; Gora died fighting Alauddin's army, as Badil escorted the king back to the Chittor fort. Gora's wife committed self immolation (sati). In heaven, Gora was rewarded with half of Indra's throne.

Джеймс Тодтың нұсқасы

XIX ғасырдағы британ жазушысы Джеймс Тод өзінің "Анналдар мен Раджастханның ежелгіліктері" атты еңбегінде осы аңыздың нұсқасын жинақтады. Тод кітаптағы ақпарат көздері ретінде бірнеше қолжазбаларды, жазуларды және адамдарды атады. Дегенмен, ол Падмини туралы аңызды құрастыру үшін қандай нақты дереккөздерді пайдаланғанын көрсетпейді. Ол өзінің дереккөздерінің арасында Малик Мұхаммед Жаясидің "Падмават" немесе осы туындының басқа суфилік бейімдемелерін атамайды және олар туралы білмейтіндей көрінеді. Тод Падмини аңызымен байланысты Құман Расо туралы айтады, бірақ ол жергілікті бардтардың әңгімелеріне, сондай-ақ индуист және джайни әдеби еңбектеріне көбірек сүйенген сияқты. Тодтың Падмини өмірі туралы нұсқасы бірнеше дереккөздердің қосындысы болды, ал джайни монахы Гьянчандра Падминиге қатысты бастапқы дереккөздерді зерттеуде Тодқа көмектесті. Тодтың нұсқасына сәйкес, Падмини Цейлонның Чаухан билеушісі Хамир Санктің қызы болған. Читтордың сол кездегі билеушісі Лакхман Сингх (Лакхамси немесе Лакшманасимха) есімді жас адам болды. Падмини Лакхман Сингхтің інісі және регенті Махарана Бхим Сингхке (Бхимси деп те аталады) үйленді. Ол өте әдемі болған, ал Алауддин (Ала) оны иелену үшін Читторды қоршап алды. Келіссөздерден кейін Алауддин өзінің талабын Падминидің сұлулығын айна арқылы көрумен шектеді, бұл сенімнің белгісі ретінде жеке жасалды. Раджпуттар да сенім білдіріп, Падминиді су қоймасының жанындағы бөлмеде күтуге рұқсат берді. Алауддин су қоймасының арғы жағындағы ғимараттағы айнадан оның шағылысын көреді. Осы бір көрініс оның құштарлығын оятып, күшейтті. Раджпут патшасы Алауддиннің көрсеткен сеніміне жауап ретінде сұлтанның лагеріне барады, осылайша қауіпсіз оралуға үміттенеді. Бірақ Алауддин Падминиді адалсыздықпен ұстауды жоспарлады. Сұлтан Бхимсиді мұсылман әскерінің лагеріне келгенде тұтқынға алды және Раджпут патшасын босату үшін Падминиді талап етті. Падмини өзінің туысы Гора және оның інісі Бадалмен бірге, басқа раджпут әйелдерімен бірге жауһар – жаппай өртеуге – дайындық жүргізіп жатыр. Гора мен Бадал Падминиді бермей, Бхимсиді құтқаруға тырысады. Олар Алаудинге Падмини қызметшілерімен және басқа да әйелдерімен бірге келетінін хабарлайды. Бірақ шындығында Читтор сарбаздары паланкиндерге жасырынып, жүк тасушылар кейпінде басқа сарбаздармен бірге барады. Осы амалмен Гора мен Бадал Бхимсиді құтқарады, бірақ миссияда Читтордың көптеген сарбаздары қаза табады. Алауддин одан кейін үлкен күшпен Читторға қайта шабуыл жасайды. Читтордың жеңілісі анық болды. Падмини және басқа да әйелдер өзін өртеу арқылы (жауһар) қайтыс болды. Бхимси мен басқа да ерлер өлімге дейін күресіп, Алауддин бекініске ие болады. Джеймс Тодтың нұсқасы жарық көргеннен кейін табылған жазулар оның Лакшманасимханы (Лакхман Сингх) билеуші деп қате көрсеткенін көрсетеді. Бұл жазуларға сәйкес, Алауддиннің Читторға шабуыл жасаған кездегі жергілікті билеуші Ратнасимха (Раттан Сингх немесе Раттан Сен) болған, ол Рани Падмини туралы басқа әдебиеттерде де есімдері аталады. Сонымен қатар, Лакшманасиманың 1303 жылғы орналасуы уақытқа қатысты дұрыс болмаса да, дәлелдер Лакшманасиманың Ратнасимадан кейін Читторға мұсылман шапқыншылығына қарсылық көрсеткенін растайды.

The 19th century British writer James Tod compiled a version of the legend in his Annals and Antiquities of Rajast'han. Tod mentioned several manuscripts, inscriptions and persons as his sources for the information compiled in the book. However, he does not name the exact sources that he used to compile the legend of Padmini in particular. He does not mention Malik Muhammad Jayasi's Padmavat or any other Sufi adaptions of that work among his sources, and seems to have been unaware of these sources. He does mention Khumman Raso in connection with the legend of Padmini, but he seems to have relied more on the local bardic legends along with Hindu and Jain literary accounts. Tod's version of Padmini's life story was a synthesis of multiple sources and a Jain monk named Gyanchandra assisted Tod in his research of the primary sources relating to Padmini. According to Tod's version, Padmini was the daughter of Hamir Sank, the Chauhan ruler of Ceylon. The contemporary ruler of Chittor was a minor named Lachhman Singh (alias Lakhamsi or Lakshmanasimha). Padmini was married to Lachhman Singh's uncle and regent Maharana Bhim Singh (alias Bhimsi). She was famous for her beauty, and Alauddin (alias Ala) besieged Chittor to obtain her. After negotiations, Alauddin restricted his demand to merely seeing Padmini's beauty through a mirror and do so alone as a symbol of trust. The Rajputs reciprocate the trust and arrange to have Padmini sit in a room at the edge of a water tank. Alauddin gets a fleeting glimpse of her in a mirror in a building at a distance across the water tank. That glimpse inflamed his lust for her. The unsuspecting Rajput king further reciprocates the trust shown by Alauddin by accompanying the Sultan to his camp so that he returns without harm. However, Alauddin had resolved to capture Padmini by treachery. The Sultan took Bhimsi hostage when they arrived at the Muslim army camp, and he demanded Padmini in return for Rajput king's release. Padmini plots an ambush with her uncle Gora and his nephew Badal, along with a jauhar – a mass immolation – with other Rajput women. Gora and Badal attempt to rescue Bhimsi without surrendering Padmini. They informed Alauddin that Padmini would arrive accompanied by her maids and other female companions. In reality, soldiers of Chittor were placed in palanquins, and accompanied by other soldiers disguised as porters. With this scheme, Gora and Badal managed to rescue Bhimsi, but a large number of the Chittor soldiers died in the mission. Alauddin then attacked Chittor once again with a larger force. Chittor faced a certain defeat. Padmini and other women died from self immolation (jauhar). Bhimsi and other men then fought to death, and Alauddin captured the fort. Inscriptions discovered after the publication of James Tod's version suggest that he incorrectly stated Lakshmanasimha (Lachhman Singh) as the ruler. According to these inscriptions, at the time of Alauddin's attack on Chittor, the local ruler was Ratnasimha (Ratan Singh or Ratan Sen), who is mentioned in other versions of the Rani Padmini related literature. Further, even though Lakshmanasimha's placement in 1303 was anachronistic, the evidence confirms that Lakshmanasimha resisted the Muslim invasion of Chittor after Ratnasimha.

Бенгал тіліндегі бейімделулері

Сайид Алаол 17 ғасырдың ортасында "Падмавати" дастанын жазды, оған Жаясидің мәтіні әсер еткен. Осы мәтінге сәйкес, Падмини өзінің екі ұлының жауапкершілігін тапсырып, өлімінен бұрын жоха́р (өзін-өзі өртеу) жасады. Ягнешвар Бандиопадхьяйдың "Мевар" (1884) кітабында "жаман мұсылмандардан" пәк болуын сақтау үшін Падмини және басқа әйелдердің жоха́ры (жаппай өзін-өзі өртеу) жанды түрде суреттелген. Рангалал Бандиопадхьяйдың патриоттық және повестік поэмасы "Падмни Упакхьян" 1858 жылы жарық көрді. Кшироде Прасад Видьявинодедің "Падмини" (1906) пьесасы Джеймс Тодтың баяндамасына негізделген: Читтор билеушісі – Лакшмансинха, ал Падмини – Раджпут батыры Бхимсинханың әйелі. Видьявинодтың сюжетіне бірнеше қосымша сюжеттер кіреді, соның ішінде Алауддиннің шеттетілген әйелі Насибан және Лакшмансинханың ұлы Арун туралы әңгімелер бар. Дегенмен, оның Алауддин мен Падмини туралы айтқандары Тодтың нұсқасына сәйкес келеді, бірақ кейбір өзгерістер бар. Алауддин Бхимсинханы алдау арқылы тұтқындайды, бірақ Падмини оны паланкин арқылы құтқаруға үлгереді; осы миссияда тағы бір белгілі батыр Гора қаза табады. Раджпут ерлері өлімге дейін күрескенде, Падмини және басқа әйелдер өзін өртеп жібереді. Лакшмансинханың әулеті Арунның Рукма есімді кедей орман тұрғынынан туған ұлы арқылы жалғасады. Абаниндранат Тагордың "Раджкахини" (1909) да Тодтың баяндамасына негізделген және Раджпут тарихының сипаттамасымен басталады. Бхимсинха Сингалаға саяхаттан кейін Падминиге үйленеді және оны Читторға әкеледі. Алауддин Падминидің сұлулығы туралы әнші қыз арқылы біледі және оны алу үшін Читторға шабуыл жасайды. Бхимсинха Читторды қорғау үшін әйелін Алауддинге беруді ұсынады, бірақ оның Раджпут әріптестері осы ұсыныстан бас тартады. Олар Алауддинмен соғысып, жеңіске жетеді. Бірақ кейін Алауддин Бхимсинханы тұтқындап, оны босату үшін Падминиді талап етеді. Падмини, Раджпут батырлары Гора мен Бадалдың көмегімен, күйеуін паланкин арқылы құтқарады; Гора осы миссия кезінде қаза табады. Осы уақытта Тимур Дели сұлтандығына шабуыл жасайды, ал Алауддин Делиге қайтуға мәжбүр болады. 13 жылдан кейін Алауддин Читторға оралып, бекініске шабуыл жасайды. Лакшмансинха Алауддинге бағынуды ойлайды, бірақ Бхимсинха оны тағы жеті күн күресуге көндіреді. Шива құдайының батасымен Падмини Лакшмансинха мен оның министрлерінің алдына құдай ретінде пайда болып, олардан қан құрбандығын талап етеді. Читтор әйелдері жаппай өзін өртеп өлді, ал ерлер өлімге дейін күресті. Жеңіске жеткен Алауддин Падмини сарайынан басқа Читтордағы барлық ғимараттарды қиратып, кейін Делиге оралады.

Syed Alaol composed the epic poem Padmavati in the mid 17th century which was influenced by Jayasi's text. According to this text, Padmini handed over the responsibility of her two sons to Alauddin before her death by committing jauhar. Yagneshwar Bandyopadhyay's Mewar (1884) vividly describes the jauhar (mass self immolation) of Padmini and other women, who want to protect their chastity against the "wicked Musalmans". Rangalal Bandyopadhyay's patriotic and narrative poem Padmni Upakhyan based on the story of Rajput queen Padmini was published in 1858. Kshirode Prasad Vidyavinode's play Padmini (1906) is based on James Tod's account: The ruler of Chittor is Lakshmansinha, while Padmini is the wife of the Rajput warrior Bhimsinha. Vidyavinode's story features several sub plots, including those about Alauddin's exiled wife Nasiban and Lakshmansinha's son Arun. Nevertheless, his account of Alauddin and Padmini follows Tod's version with some variations. Alauddin captures Bhimsinha using deceit, but Padmini manages to rescue him using the palanquin trick; another noted warrior Gora is killed in this mission. As the Rajput men fight to death, Padmini and other women immolate themselves. The lineage of Lakshmansinha survives through Arun's son with a poor forest dwelling woman named Rukma. Abanindranath Tagore's Rajkahini (1909) is also based on Tod's narrative, and begins with a description of the Rajput history. Bhimsinha marries Padmini after a voyage to Sinhala, and brings her to Chittor. Alauddin learns about Padmini's beauty from a singing girl, and invades Chittor to obtain her. Bhimsinha offers to surrender his wife to Alauddin to protect Chittor, but his fellow Rajputs refuse the offer. They fight and defeat Alauddin. But later, Alauddin captures Bhimsinha, and demands Padmini in exchange for his release. Padmini, with support from the Rajput warriors Gora and Badal, rescues her husband using the palanquin trick; Gora dies during this mission. Meanwhile, Timur invades the Delhi Sultanate, and Alauddin is forced to return to Delhi. 13 years later, Alauddin returns to Chittor and besieges the fort. Lakshmansinha considers submission to Alauddin, but Bhimsinha convinces him to fight on for seven more days. With blessings of the god Shiva, Padmini appears before Lakshmansinha and his ministers as a goddess, and demands a blood sacrifice from them. The women of Chittor die in mass self immolation, while the men fight to death. The victorious Alauddin razes all the buildings in Chittor, except Padmini's palace and then returns to Delhi.

Тарихилығы

1303 жылы Алауддин Халджидің Читторды қоршауы тарихи оқиға болып табылады. Бұл жаулап алу көбінесе Падмини аңызы арқылы баяндалғанымен, онда Сұлтан Халжи патшайымға құмарлық танытқандығы айтылады, бірақ бұл әңгімеде тарихи негіз аз. 1303 жылғы Читторды қоршау туралы ең алғашқы дереккөз – Әмір Хусраудың «Хазаин ул Футух» кітабы. Хусрау Падмавати немесе Падмини туралы ештеңе айтпайды, алайда Хусраудың аллегориялық шығармасының кейінгі аудармашылары Падминиге сілтемелерді көреді. Әмір Хусрау Читторды қоршауды өзінің кейінгі романтикалық шығармасында «Дивал Рани Хизер Хан» (шамамен 1315 жыл) деп те сипаттайды, онда Алаудиннің ұлы мен Гуджарат ханшайымы арасындағы махаббат туралы айтылады. Ол да Падмини туралы ештеңе айтпайды. Аширбади Лал Шривастава, Дашарата Шарма және Мұхаммед Хабиб сияқты кейбір ғалымдар Әмір Хусрау «Хазаин-ул-Футух» кітабында Падминиге жасырын сілтеме жасағанын болжайды. Сол сияқты, тарихшы Субимал Чандра Датта 1931 жылы Хусраудың 14 ғасырдағы поэзиялық мақтауында, оның қолдаушысының Читторды жаулап алуы туралы айтылғандығын, сондай-ақ кейінгі деректерде попугай болып көрінетін худхуд құсы туралы айтады, бұл «Алаудин әйелдің, мүмкін Падминидің бағынуын талап еткенін» білдіреді. Бірақ Кишори Саран Лал және Калика Ранджан Канунго сияқты басқа тарихшылар Әмір Хусраутың сілтемесі Падмини туралы екенін жоққа шығарады. Даттаның пікірінше, Хусраудың поэзиялық шығармаларын нақты тарихи тұрғыдан түсіндіру мүмкін емес. Даттаның сөзіне қарағанда, Алаудиннің Падминиге құмарлығы үшін Читторға шабуыл жасағаны да күмәнді, себебі оның мақсаты Мевар аймағының басқа бөліктерін жаулап алғандағыдай саяси жаулап алу болған. Зияуддин Баранидың мәлімдемесіне сәйкес, 1297 жылы Алаудиннің котвалы оған әлемді жаулап алу үшін алдымен Рантамбор, Читтор, Чандери, Дхар және Уджайнды жаулап алу керектігін айтқан. Осы себеп, Падмини емес, Алаудинді Читторға қарсы жорыққа итерген. Сонымен қатар, Мевар Алаудинге қарсы көтерілген немесе соғысқан адамдарға пана берген. Даттаның айтуынша, келіссөздер кезінде Алаудиннің Падминиді талап еткені туралы мәлімет бар, бұл ұзақ уақыт бойы қарсы тұрған Раджпут мемлекетін қорлауға бағытталған талап болған. Сонымен қатар, Хусраудың жазбаларында Алаудиннің қамалға өзімен бірге кіргені айтылады, бірақ не үшін кіргені туралы ешқандай мәлімет берілмейді. Хусраудың дереккөзінде оның қолдаушысы императордың «ашудан қызғылт түске енгені», Раджпут патшасының бағынып, «патшалық мейірімділік» көрсеткені, содан кейін Алаудиннің «бір күні 30 мың индус өлтірілгені» туралы бұйрығы айтылады. Падмини немесе оған теңестірілген сөз Хусраудың дереккөзінде кездеспейді, бірақ ол Читторды қоршауды, қатыгез соғысты және кейінгі дәуірдегі Падмини әдебиетінің негізін құрайтын фактілердің ядросын растайды. Археолог Рима Худжаның пікірінше, Жаясидің шығармасындағы романтикалық бөлшектердің көпшілігі аңызға жатады, бірақ мәтіннің негізгі сюжеті тарихи фактілерге негізделген. Әмір Хусраудың еңбегінде Алаудин Сүлеймен, ал өзі – сұлу Шеба патшайымы туралы хабарды Сүлейменге жеткізген Худ Худ құсы ретінде бейнеленген. Сонымен қатар, Хусрау Алаудиннің сарайындағы адам болғандықтан, Алаудиннің өміріндегі жағымсыз фактілер туралы тікелей айта алмаған және оның шығармасынан осы оқиғалардың бірнешеуін, соның ішінде Джалал-уддин Халджидің тақ үшін өлтірілуі мен моңғолдарға қарсы жеңілісі және Делиді қоршауы туралы мәліметтерді жойған.

Alauddin Khalji's siege of Chittor in 1303 CE is a historical event. Although this conquest is often narrated through the legend of Padmini wherein Sultan Khalji lusted for the queen, this narration has little historical basis. The earliest source to mention the Chittor siege of 1303 CE is Khaza'in ul Futuh by Amir Khusrau, a court poet and panegyrist, who accompanied Alauddin during the campaign. Khusrau makes no mention of any Padmavati or Padmini, though later translator of Khusrau's allegorical work sees allusions to Padmini. Amir Khusrau also describes the siege of Chittor in his later romantic composition Diwal Rani Khizr Khan (c. 1315 CE), which describes the love between a son of Alauddin and the princess of Gujarat. Again, he makes no mention of Padmini. Some scholars, such as Ashirbadi Lal Srivastava, Dasharatha Sharma, and Mohammad Habib, have suggested that Amir Khusrau makes a veiled reference to Padmini in Khaza'in ul Futuh. Similarly, the historian Subimal Chandra Datta in 1931 stated that the Khusrau's 14th century poetic eulogy of his patron's conquest of Chittor, there is a mention of a bird hudhud that in later accounts appears as a parrot, and implies "Alauddin insisted on the surrender of a woman, possibly Padmini". Other historians, such as Kishori Saran Lal and Kalika Ranjan Qanungo, have questioned the interpretation that Amir Khusrau's reference is about Padmini. According to Datta, a definitive historical interpretation of Khusrau's poetic work is not possible. It is unlikely that Alauddin attacked Chittor because of his lust for Padmini, states Datta, and his reasons were likely political conquest just like when he attacked other parts of Mewar region. According to Ziauddin Barani, in 1297 CE, a Kotwal officer of Alauddin had told him that he would have to conquer Ranthambore, Chittor, Chanderi, Dhar and Ujjain before he could embark on world conquest. This, not Padmini, would have prompted Alauddin to launch a campaign against Chittor. In addition, Mewar had given refuge to people who had rebelled or fought against Alauddin. Datta states that there is a mention of Alauddin demanding Padmini during negotiations of surrender, a demand aimed to humiliate the long defiant Rajput state. Further, Khusrau's account does abruptly mention that Alauddin went into the fort with him, but does not provide any details of why. The Khusrau source then mentions his patron emperor "crimson in rage", the Rajput king surrendering then receiving "royal mercy", followed by an order of Alauddin that led to "30,000 Hindus being slain in one day", states Datta. The word Padmini or equivalent does not appear in the Khusrau source, but it confirms the siege of Chittor, a brutal war and the kernel of facts that form the framework of later era Padmini literature. According to archeologist Rima Hooja, most of the romantic details of Jayasi's work are indeed legendary but the central plot of the text is certainly based on historical fact. Amir Khusrau's work presented Alauddin as Solomon and himself as Hud Hud bird who carried the news of beautiful Queen of Shebha (who lives in Chittor fort) to Solomon. Further, being a courtier of Alauddin, Khusrau was not in a position to be straightforward about unpleasant facts of Alauddin's life and omitted several of those incidents from his work, including the murder of Jalal ud din Khalji for the throne and his defeat against the Mongols and their besieging of Delhi.

Тарихи тұлға ретінде даму

Читтор қоршауының басқа ертедегі жазбаларында, мысалы, Зиауддин Барани мен Исамиде, Падмини туралы еске алынбаған. Олардың жазбаларында Алауддиннің Читторды басып алып, онда әскери губернаторлар орнатқаны, кейін Ратансен мен оның отбасын кешіргеннен кейін Делиге оралғандығы жазылған. Падмини туралы ең алғашқы әдеби дерек Мәлік Мұхаммед Жаясидің "Падмават" (шамамен 1540 ж.) еңбегінде кездеседі. Рамия Сренивасанның айтуынша, "Жаяси Мальва сұлтандығының Алауддин Хилджи мен Гхият ад-дин Хилджи (1469–1500) араластырып алған болуы мүмкін. Гхият ад-дин Халджи, Удайпур аймағындағы индуистік жазуға сәйкес, 1488 жылы шайқаста Раджпут басшысы Бадал Горадан жеңілді. Бұл, сонымен қатар, Ратансеннің вассалдары Бадал мен Гораның есімдері болды". Содан бері 19 ғасырға дейін осы екі нұсқаның бірнеше бейімделулері жарық көрді. 16 ғасырдың тарихшылары Фиришта мен Хажи уд-Дабир Падминиді тарихи тұлға ретінде алғашқылардың бірі болып атады, бірақ олардың баяндамалары бір-бірінен және Жаяси баяндамасынан өзгеше. Мысалы, Фириштаның айтуынша, Падмини Ратан Сеннің қызы (әйелі емес) болған. Падмини оқиғасының тарихилығына қатысты тарихшы С. Рой "Үнді халқының тарихы мен мәдениеті" еңбегінде: "Абу әл-Фазл Падмини оқиғасын "ежелгі жылнамалардан" алғанын анық айтады, бұл сөзсіз "Падмаватқа", дерлік бір замандас еңбекке сілтеме жасай алмайды. Оқиғаның өзегінде ешқандай мүмкін емес нәрсе жоқ екенін мойындау керек, оны миф ретінде толығымен жоққа шығарудың қажеті де жоқ. Бірақ қазіргі біліміміздің деңгейінде оны нақты тарихи факт деп санау мүмкін емес" деп жазды. 1820 жылдары британдық жазушы Джеймс Тод Раджастхан аңыздарын жинақтағанда, Падминиді тарихи тұлға ретінде көрсетті, содан бері Падмини Читтор қоршауының тарихи оқиғасымен байланысты болды. 19 ғасырда, Свадеши қозғалысы кезінде Падмини үнді патриотизмінің символына айналды. Үнді ұлтшыл жазушылары оның оқиғасын ерлік құрбандығының үлгісі ретінде бейнеледі, ал 1905 жылдан кейін оның кейіпкерімен бірнеше пьесалар қойылды. Ирландияда туған Ниведита әпке (1866–1971) де Читторға барып, Падминиді тарихиландырды. Абаниндранат Тагордың "Раджкахини" (1871–1951) шығармасы оны мектеп оқушылары арасында тарихи тұлға ретінде танымал етті. Кейіннен кейбір тарих оқулықтарында Халжидің Падминиді алу үшін Читторға шабуыл жасағаны туралы айтыла бастады. Жавахарлал Нерудің "Индияны ашу" (1946) кітабында Халжидің Падминиді айнада көргені туралы да айтылған. Нерудің баяндамасы соңғы жергілікті ақындарға негізделген деп есептеледі. 20 ғасырға қарай Раджастханның индуист әйелдері Падминиді раджпут әйелдігінің үлгісі ретінде сипаттады. Индуист белсенділері оны таза индуист әйел ретінде сипаттап, оның өзіне-өзі қол жұмсауын басқыншы Халжиге қарсы ерлік әрекет деп атады. Ол мінезі, мұсылмандардан қорлық көргеннің орнына джухар жасауға дайындығы, батырлықтың символы және Мира сияқты үлгі ретінде бағаланды. Падмини Махалы (Падмини сарайы), патшайым Падминидің резиденциясы болған деп есептеледі, Читторгард қамалының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Аңыз бойынша, осы жерде Алауддин Халжи Падминидің әсемдігін айна арқылы көріпті. Падмини сарайы Мевардың бірнеше тарихи мәтіндерінде еске алынады. Оның сарайы Мевардың кейбір тарихи жазбаларында кездеседі. "Амар Кавьям" кітабында Мальва сұлтаны Махмуд Хилжи II-нің Рана Сангамен мұнда тұтқындалғаны туралы айтылған. Махарана Удай Сингг өз қызы Джасмадени Биканердің Раи Сингхке үйлендірген кезде Раи Сингхтің қайырымдылығы туралы ән жазылған, онда ол Падмини сарайының баспалдақтарының әр қадамына бір піл сыйлағаны айтылған. Оны Махарана Саджан Сингг жөндеп, 1881 жылғы 23 қарашада сол кездегі Үндістанның генерал-губернаторы Лорд Рипон келгенге дейін жаңа құрылыстар салған.

Other early accounts of the Chittor siege, such as those by Ziauddin Barani and Isami, do not mention Padmini. Their records state that Alauddin seized Chittor, set up military governors there, then returned to Delhi after forgiving Ratansen and his family. The first uncontestable literary mention of Padmini is Malik Muhammad Jayasi's Padmavat (c. 1540 CE). According to Ramya Sreenivasan, "it is possible that Jayasi mixed up Alauddin Khilji and Ghiyath al din Khilji of Malwa Sultanate (1469–1500) who had a roving eye, and is reported to have undertaken the quest for Padmini (not a particular Rajput princess, but the ideal type of woman according to Hindu erotology). Ghiyath al din Khalji, according to a Hindu inscription in the Udaipur area, was defeated in battle in 1488 by a Rajput chieftain, Badal Gora, which incidentally also happened to be the names of the twins, Badal and Gora, the vassals of Ratansen"
Hemratan's Gora Badal Padmini Chaupai (c. 1589 CE) narrates another version of the legend, presenting it as based on true events. From then until the 19th century, several other adaptions of these two versions were produced. The 16th century historians Firishta and Haji ud Dabir were among the earliest writers to mention Padmini as a historical figure, but their accounts differ with each other and with that of Jayasi. For example, according to Firishta, Padmini was a daughter (not wife) of Ratan Sen. Regarding the historicity of Padmini's story, historian S. Roy wrote in The History and Culture of the Indian People that " Abu 'l Fazl definitely says that he gives the story of Padminī from "ancient chronicles", which cannot obviously refer to the Padmāvat, an almost contemporary work. it must be admitted that there is no inherent impossibility in the kernel of the story of Padminī devoid of all embellishments, and it should not be totally rejected off hand as a myth. But it is impossible, at the present state of our knowledge, to regard it definitely as a historical fact." When the British writer James Tod, who is now considered to be unreliable, compiled the legends of Rajasthan in the 1820s, he presented Padmini as a historical figure, and Padmini came to be associated with the historical siege of Chittor. In the 19th century, during the Swadeshi movement, Padmini became a symbol of Indian patriotism. Indian nationalist writers portrayed her story as an example of a heroic sacrifice, and a number of plays featuring her were staged after 1905. Ireland born Sister Nivedita (1866–1971) also visited Chittor and historicised Padmini. The Rajkahini by Abanindranath Tagore (1871–1951) popularised her as a historical figure among schoolchildren. Later, some history textbooks began to refer to Khalji invading Chittor to obtain Padmini. Jawaharlal Nehru's The Discovery of India (1946) also narrates Khalji seeing Padmini in a mirror; Nehru's narrative is believed to be based on recent local poets. By the 20th century, Rajput Hindu women of Rajasthan characterised Padmini as a historical figure who exemplifies Rajput womanhood. Hindu activists have characterised her as a chaste Hindu woman, and her suicide as a heroic act of resistance against the invader Khalji. She has been admired for her character, her willingness to commit jauhar instead of being humiliated and accosted by Muslims, as a symbol of bravery and an exemplar like Meera. Padmini Mahal (Padmini Palace), said to be the royal abode of Queen Padmini, is situated at the southern part of Chittorgarh Fort. It is said that here Alauddin Khalji had a glimpse of Padmini's legendary beauty through a mirror. Padmini's Palace find its mention in several historical texts of Mewar. his Palace find its reference in some of the historical texts of Mewar. One mention of it is in Amar Kavyam which states the confinement of Mahmud Khilji II, Sultan of Malwa here by Rana Sanga. When Maharana Udai Singh married his daughter JasmaDe to Rai Singh of Bikaner, a song was composed about the charity done by Rai Singh, in which it is mentions that he donated an elephant for each step of the stairs of Padmini's Palace. It was repaired by Maharana Sajjan Singh, who got some new constructions done before Lord Ripon, the then Governor General of India, arrived here on 23 November 1881.

Символизм

Рани Падминидің өмірбаяны кейбір мұсылман суфи, индус нат және джайнизм дәстүрлеріндегі қолжазбаларда кездеседі, онда осы әңгіменің символдық екендігі туралы түсіндірмелер бар. Олардың кейбіреулері 17 ғасырға дейін жетеді және Читтор (Чит аур) – адам денесін, патша – адам рухын, Сингал аралдық мемлекеті – адам жүрегін, ал Падмини – адам ақыл-ойының символы екенін көрсетеді. Сұңқар – жетекші гуру (ұстаз), ал Сұлтан Алаудин – майяның (әлемдік иллюзия) символы болып саналады. Рани Падминидің өмірбаянына қатысты осындай аллегориялық түсіндірмелер Раджастхандағы индустар мен джайндардың жыраулық дәстүрлерінде де табылады.

Танымал мәдениетте

Үндістанда Падмини туралы аңызға негізделген бірнеше фильмдер түсірілді. Олардың ішінде Бабурао Суретшінің "Сати Падмини" (1924), Дебаки Боздың "Камонар Агун" немесе "Жалынның оты" (1930), Дауд Чандтың "Падмини" (1948) және хинди тіліндегі "Махарани Падмини" (1964) фильмдері бар. 1954 жылы шыққан "Жағриті" хинди фильмінде "Аао бачхо туме дикхае" деген патриоттық ән болды. Онда Кави Прадип Рани Падминидің батылдығын "Куд пади ти ехан хазарун Падминиян ангарон майн" [Раджастанның ар-намысын сақтау үшін мыңдаған Падминилер өртке секірді] деп сипаттады. 1963 жылы бұл оқиға алғаш рет тамил тілінде "Читтуур Рани Падмини" фильмі түрінде бейімделді, сценарийін С.В. Сридхар жазды, режиссерлігін Читтрапу Нараяна Рао жасады, ал басты рөлдерді Сиваджи Ганесан мен Вьяджайантимала сомдады. 1986 жылы Хема Малини "Тера Панхей" антологиялық сериалдарының бірінде Рани Падмини рөлін ойнады. 1988 жылы Сеема Келкар Джавахарлал Нерудің "Үндістанды ашу" (1946) кітабына негізделген "Бхарат Эк Кходж" хинди драмалық сериалының бір эпизодында Рани Падмини рөлін ойнады. 2009 жылы Sony TV телеарнасында хинди тіліндегі "Читтод Ки Рани Падмини Ка Джохур" сериалы көрсетілді, онда Тежасвини Лонари ханшайым Падмавати рөлін сомдады. 2017 жылы режиссер Санджай Лила Бхансали Дипика Падуконе кейіпкердің рөлін ойнаған "Падмавати" хинди тіліндегі фильмін түсіруді шешті. Фильм көптеген дауларды тудырып, халықты екі лагерьге бөлді. Жарыққа шығар алдында, халықтың бір бөлігі фильмде Джаяси нұсқасы қолданылғанын және Раджпут патшайымын кемсіткенін сезінді. Кейбір саяси лидерлер түсіндіру талап етті, ал басқалары оның көрсетілуін қолдады. Фильмде Халжи мен Падмини арасындағы махаббат көрінісі бар екенін айыптап, оны тыйым салуға шақырып, наразылықтар тарады. Режиссер мұндай көрініс фильмде жоқ екенін мәлімдеді. Үндістанның Жоғарғы соты фильмді тыйым салу туралы өтінішті қабылдамады, фильмдердің Үндістан конституциясымен қорғалатын сөз бостандығының бір түрі екенін мәлімдеді. Фильм 2018 жылдың қаңтар айының соңында Үндістанның көптеген аймақтарында "Падмават" деген атпен көрсетілді.

Several films based on the legend of Padmini have been made in India. These include Baburao Painter's Sati Padmini (1924), Debaki Bose's Kamonar Agun or Flames of Flesh (1930), Daud Chand's Padmini (1948), and the Hindi language Maharani Padmini (1964). 1954 Hindi film Jagriti, had a patriotic song Aao Bachho Tumhe Dikhaye. It had a line, where Kavi Pradeep refers to Rani Padmini's supreme sacrifice as "Kood padi thi yehan hazaroon Padminiyan angaron main" [To save the honor of Rajasthan, thousands of Padminis had sacrificed themselves here]. In 1963, for the first time, this story was made into film in Tamil as Chittoor Rani Padmini written by C. V. Sridhar and directed by Chitrapu Narayana Rao starring Sivaji Ganesan and Vyjayanthimala in lead roles. In 1986, Hema Malini played the role of Rani Padmini in one of the episodes of anthology series Tera Panhey. In 1988, Seema Kelkar played the role of Rani Padmini in an episode of the Hindi drama series Bharat Ek Khoj, which was based on the book The Discovery of India (1946) by Jawaharlal Nehru. In 2009, Chittod Ki Rani Padmini Ka Johur, a Hindi language television series aired on Sony TV, in which Tejaswini Lonari played the role of Princess Padmavati. In 2017, film director Sanjay Leela Bhansali decided to make Hindi language film Padmavati where Deepika Padukone played the character. The film has been controversial, and led sharply divided populace. Prior to its release, a section of the population felt that the movie presented the Jayasi version and denigrated the Rajput queen. Some political leaders demanded clarification, while others supported its release. Protests spread with groups petitioning a ban, alleging that the movie distorts history by including a romance scene between Khalji and Padmini. The film director clarified that there is no such scene in the movie. The petition to ban the movie was rejected by the Indian Supreme Court, with the ruling that movies are a form of free speech right protected by the Indian constitution. The movie was released in many parts of India in late January 2018 as Padmaavat.