Кіріспе

Лос-Кристианос – Испаниядағы қала. 2017 жылғы мәлімет бойынша халқы 21 235 адамды құрайды, Канар аралдарының Тенерифе аралының оңтүстік жағалауында орналасқан. Арона муниципалитетіне қарасты, Чайофита конусы мен Гуаза тауының арасында жатыр. Қаланың орталығы Лос-Кристианос шығанағының маңында, бірақ заманауи құрылыстармен ішкі жаққа қарай қарқынды түрде кеңейіп келеді. Бұл қала танымал туристік орын болып табылады және бір паром порты мен екі жағажайды қамтиды. Көрікті көршісі Плайя-де-лас-Америкадан айырмашылығы, бұл қаланың тарихы 1970 және 1980 жылдардағы туризмнің өркендеуінен бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Ұзақ жылдар бойы бұл демалыс орны тыныш балықшылар ауылы болған, ал оның қарапайым бастауының куәлігін ескі ғимараттардың канарлық сәулетінде көруге болады. Аймақта туризмнің танымалдылығы артып, қала өсіп, қазір көптеген қонақүйлер, демалыс орындары, барлар мен мейрамханаларға ие. Паром порты дельфиндер мен киттерді қадағалау және балық аулау сияқты саяхаттарға арналған база ретінде қызмет етеді.

Тарих

Лос-Кристианос туралы тарихи деректер 16 ғасырға дейін жетеді, сол кезде нотариус Эрнан Герра оны порто ретінде сипаттаған. Лос-Кристианос 17, 18 және 19 ғасырларда Тенерифе аралының оңтүстігіндегі маңызды порто болып қалып келді, бірақ 19 ғасырдың соңына дейін қарақшылардың шабуылдарының қаупі болғандықтан, тұрақты елді мекенге айналмады, өйткені қалашық немесе бекініс салуға жеткілікті халық болған жоқ. Лос-Кристианос тұрақты түрде қоныстанған алғашқы кезең 1860 жылдарда басталды, сол кезде Педро де Оливе оны «Аронада үш бір қабатты үйі, екі қабатты үйі және шатыры бар ауыл» деп сипаттады. 1888 жылы ол мемлекеттік құжаттарда 29 үй мен үңгірден тұратын елді мекен ретінде ресми түрде танылды. Лос-Кристианос халқының өсуі ғасырдың басында өнеркәсіп пен сауданың дамуымен байланысты болды. Қарақшылар мен каперлерден туындаған қауіп сейілгеннен кейін, табиғи порты бар Лос-Кристианос Тенерифе аралының оңтүстігіндегі импорт-экспорт орталығы ретінде гүлденді. 1909 жылы жергілікті дистилляция зауытының өнімдерін тасымалдау үшін алғашқы кемежай салынды. Ол бүгінгі күнге дейін сақталған және «Эль-Пуэрто-Вьехо» (Ескі кемежай) деп аталады. Сол кездегі басқа да өнеркәсіптерге шайын зауыты, жақын маңдағы тұз кеніштері және балықты тұздау зауыты кірді. 1914 жылы Теофило Белло Родригес Вилафлордағы жерінен Лос-Кристианостағы әкесіне тиесілі жерге су құбырын жүргізуге рұқсат алғанға дейін ауыл шаруашылығы жергілікті экономикада маңызды рөл атқармады. Бұл томат пен банан егістерін отырғызуға мүмкіндік берді, ал оларға егістіктерді өңдеу үшін жаңа жұмыс күші қажет болды. 1924 жылы халықтың өсуімен қатар рухани және экономикалық қажеттіліктері де артты, сондықтан тұрғындар Кармель тауындағы Әйелдің шіркеуін салуға тапсырыс берді. Шіркеу 1987 жылы бұзылып, орнына Лос-Кристианос қаласының орталығында жаңа, үлкен шіркеу салынды. 1934 жылы Лос-Кристианос шығанағында үлкен порто салынды, ол үлкен кемелерді қабылдай алатын, балық аулауды дамытуға және коммерциялық кеме қатынасының маңыздылығын арттыруға мүмкіндік берді. 1975 жылы сол жерде жаңа, үлкен порто салынды және Лос-Кристианос пен көршілес Ла Гомера аралы арасында күнделікті паромдық қызмет ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лос-Кристианос жағалауында кем дегенде үш шағын бекініс салынды, бұл британдықтардың жоспарланған шабуылына қарсы қорғаныс ретінде қарастырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Испания ресми түрде бейтарап болды, бірақ нацистер испандық азамат соғысындағы фалангистердің жеңісін қаржыландырғандықтан, Осіне жақын деп есептелді. Осы бекіністердің кейбіреулері бүгінгі күнге дейін сақталған. 2015 жылдан бері Лос-Кристианос қаласы Канар аралдарының мұсылман қауымдастықтары мен ұйымдарын біріктіретін Канар аралдарының Ислам федерациясының бас кеңсесі болып табылады.

Туризм

1956 жылы швед азаматы Бенгт Райландер (жергілікті жерде Дон Бенито деп танымал) көп қабатты склерозбен ауырып, Лос-Кристианосқа келді, жылы климат пен таза ауа ауруын жеңілдетуге көмектеседі деп үміттенді. Ол жақсы сауығып, Швециядағы достарына өзі тапқан қоңыр да, күннөлді климат туралы айтты. Бұрын жазушы және телекомментатор болғандықтан, жаңалық тез тарады. 1957 жылы оған полиомиелит және ревматизм ауруларынан зардап шеккен бірнеше досы қосылды. Осылайша, Лос-Кристианос қаласындағы туризмнің бастауы 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында ауруға шалдыққан және сауығып жатқан шведтер үшін демалыс орны ретінде қалыптасты. Бұл күтпеген пионерлер қалада өз іздерін қалдырды: Лос-Кристианостағы басты көше "Авенида де Суэция" (Швеция даңғылы) деп аталады, ал "Каса Суэка" – қазір швед лютеран шіркеуі, теңіз жағасында орналасқан. Туризм шведтермен ғана шектелмеді, басқа еуропалық елдерден келушілердің саны да артты. 1960 жылдары Лос-Кристианос қаласында туристердің саны артып келе жатқан алғашқы ірі ғимараттар салынды, олардың ішінде Cristianmar, Rosamar және төрт жұлдызды Oasis Moreque қонақ үйі бар. Мүгедек шведтердің санының артуы 1965 жылы "Vintersol" мемлекеттік оңалту клиникасының ашылуына әкелді. Жағажайға жақын орналасқан Hotel Princesa Dacil қонақ үйінде Лос-Кристианос қаласының алғашқы күндерінен сақталған бірнеше ескі фотосуреттерді көруге болады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы құрылыс кезінде түсірілген көптеген ескі фотосуреттер де бар. Лос-Кристианосқа келетін туристердің саны 1960 және 1970 жылдары тұрақты түрде өссе де, Тенерифе аралының оңтүстігінде жаңа халықаралық әуежай (Reina Sofía) 1978 жылдың күзінде ашылғаннан кейін ғана аралдың оңтүстігінде туризм өркендеді. 1970 жылдары туристер мен жұмысшылардың саны артып келе жатқан кезде, қалада көптеген үлкен қонақ үйлер мен пәтерлер салынды, бірақ 1980 жылдары қала кеңінен кеңейе бастады. Демалыс жасаушылармен қатар, Лос-Кристианос британдық экспаттарды да тартты, олар суық британдық қыстарын қашу үшін тұрақты немесе жартылай тұрақты түрде көшіп келді. Ағылшын тілі испан тілімен бірдей деңгейде қолданылатындықтан, британдықтарға тиесілі барлар, мейрамханалар, дүкендер мен қызметтердің көпшілігі туристік секторға бағытталған.

Жағажайлар

Лос-Кристианос екі танымал жағажайға ие: негізгі жағажай (Плайя де Лос-Кристианос) – портымен қорғалған құмды жағажай, онда су спорты, жағажай волейболы, душ және балалар ойын алаңы сияқты көптеген мүмкіндіктер бар. Лас-Вистас жағажайы портынан кейінгі шығанақта орналасқан және жасанды түрде жасалған, толқын қорғағыштарымен қоршалған. Онда да су спорты, душ және туристік ақпарат орталығы сияқты бірнеше мүмкіндіктер бар. 2008 жылдың желтоқсанында 1970-ші жылдары салынған Лос-Кристианос саяжайына жаңару жасалды. Лос-Кристианос ауданындағы "Ринкон" аймағында (Пуэрто-Вьехо маңындағы мүйіс пен Монтанья-Гуаза жартастарының арасында) жартасты, қара құмды жағажайлар да бар.

Экономика

Қазіргі уақытта Лос-Кристианос жыл сайын жүздеген мыңдаған туристерді тартатын, гүлденген туристік курортқа айналды. Онда ондаған қонақүйлер мен өздігінен тамақтануға арналған пәтерлер бар, олардың көпшілігі тікелей немесе ірі туроператорлар арқылы брондалуы мүмкін. Лос-Кристианоста туризм саласы – негізгі жұмыс беруші. Лос-Кристианос түрлі стильдегі барлар мен мейрамханаларға толы, «тапас» барларынан бастап жоғары сапалы жергілікті және халықаралық тағамдар ұсынатын жерлерге дейін. Сыртта тамақтану арзан болғандықтан, көптеген туристер жартылай пансион немесе өздігінен тамақтану опцияларын таңдайды. Туризмнің қарқынды өсуіне байланысты ауыл шаруашылығы тоқырады және 1990 жылдардың басында соңғы банан өнімі жиналды. Портта әлі де шағын балық аулау флоты жұмыс істейді, бірақ коммерциялық жүк тасымалы көбінесе Ла Гомера, Эль-Хиеро және Ла Палма аралдарына бағытталған демалыс круиздерімен және паромдық қызметтермен алмастырылды. Лос-Кристианос Тенерифедің оңтүстігіндегі маңызды сауда орталығы болып табылады, онда туристер мен тұрғындарға арналған түрлі шағын дүкендер бар. Сондай-ақ, бірнеше кішкентай сауда орталықтары мен ірі ұлттық супермаркеттер желісі де бар. Лос-Кристианос Тенерифедің оңтүстігіндегі әкімшілік орталық ретінде Аронаны тез арада ығыстырып шығуда, өзінің «Мәдени орталығымен», ол қалалық әкімдіктің көптеген функцияларын атқарады, және Лос-Кристианос «Juzgados de Arona» (Ауданы соттарының) орналасқан жері.

Көлік

Лос-Кристианос TF1 тас жолы арқылы аралдың астанасы Санта-Крус-де-Тенерифе қаласына және Тенерифе Оңтүстік әуежайына қосылған. Қаланың өз автобус терминалы бар, ол аралдың басқа бөліктеріне үнемі қызмет көрсетеді. Лос-Кристианос портынан Ла Гомера, Эль-Хиеро және Ла Палма көрші аралдарына күн сайын паром қатынасы бар, оны Naviera Armas және Fred Olsen Express паром компаниялары жүзеге асырады. Fred. Olsen Express компаниясы 2008 жылы банкротқа ұшыраған, төмен бағалы паром операторы Garajonay Express бұрын басқарған бағытты алмастырды. Қаланың өзі жаяу жүріп аралауға ыңғайлы, себебі онда мүгедектерге қолайлы жаяу жолдары мен ұзын жағажай бойындағы серуендеу жолы бар. Қала ішінде таксилер жеңіл қол жетімді. Лос-Кристианос порты Сан-Себастьян-де-Ла-Гомера, Эль-Хиеродағы Ла-Эстака және Санта-Крус-де-Ла-Пальма порттарымен байланысы арқылы жолаушылар ағыны бойынша Испанияда бірінші орында тұр.