Кіріспе

Нақты географиялық аймақтарды көрсететін гүлдер

Көптеген елдерде нақты географиялық аймақтарды көрсететін символ ретінде өсімдіктер таңдалған. Кейбір елдерде бүкіл елдік гүлдік белгі бар, ал басқаларында одан бөлек, іріктемелі аймақтарды көрсететін белгілер де бар. Осы белгілерді бекіту үшін түрлі тәсілдер қолданылды – кейбіреулерін мемлекеттік органдар ресми түрде бекітеді, ал басқалары халықтың бейресми дауыс беру нәтижесінде пайда болды. «Гүлдік белгі» термині, гүлдерді ғана білдіретін, негізінен Австралия мен Канадада қолданылады. АҚШ-та көбінесе «штат гүлі» термині қолданылады.

Маврикий

Маврикийдің ұлттық гүлі – Руизия бутониянасы.

Нигерия

Нигерияның ұлттық гүлі – сарғыш түтікше (Costus spectabilis) деп белгілі.

Сейшел аралдары

Сейшель аралдарының ұлттық гүлі – тропикалық орхидея (жергілікті атауы – орхидея паянке), Angraecum eburneum.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африканың ұлттық гүлі – патша протея, Protea cynaroides.

Тунисі

Тунистің ұлттық гүлі жасмин. Ол 2010 жылғы Тунис революциясының символы ретінде таңдалды.

Қазақстан

Зимбабведің ұлттық гүлі – жалын гүлі, Gloriosa superba.

Ауғанстан

Ауғанстанның ұлттық гүлі - лала. Ол парсы тілінде Лала (لاله) деп, ал пушту тілінде Хатол деп аталады.

Бангладеш

Бангладештің ұлттық гүлі – су лилиясы Нимфея научали. Оны бенгал тілінде Шапла (শাপলা) деп атайды.

Бутан

Бутанның ұлттық гүлі – көк қияқ. Бұрын бұл гүл жергілікті емес Meconopsis grandis деп жаңылысқан, бірақ 2017 жылы Бутанның ұлттық гүлі Meconopsis gakyidiana екені анықталды, ол жаңа, ерекше түр.

Бруней

Брунейдің ұлттық гүлі – Симпох Айер (Dillenia suffruticosa).

Қазақстан

Камбоджа 2005 жылы патша жарлығымен ромдуол гүлін ұлттық гүл ретінде ресми түрде қабылдады. Патша жарлығында бұл таксон Митрелла месний деп көрсетілген, бірақ бұл Sphaerocoryne affinis үшін таксономиялық жағынан дұрыс емес синоним.

Гонконг

Гонконгтың символды гүлі – Гонконг орхидея ағашы ("洋紫荊"), Баухиния блэкеана.

Иран

Иранның ұлттық гүлі – су лилиясы, оны нимфея деп те атайды (парсы тілінде – Niloofare Abi). Бұл гүл Ахеменид империясы дәуірінен бері (б.з.д. 552 жылдан) Иранның ұлттық гүлі болып табылады.

Израиль

Израильдің ұлттық гүлі – мак анемоны (Anemone coronaria; иврит тілінде calanit metzuya), ол 2013 жылы Cyclamen persicum гүлін алмастырып таңдалды.

Жапония

Жапонияның ұлттық гүлі – сакура гүлі.

Иордания

Иорданияның ұлттық гүлі - қара ирис (Iris nigricans).

Мальдив аралдары

Мальдивтердің ұлттық гүлі – фиятоши финифенма деп аталатын қызғылт полианта раушаны (Rosa polyantha).

Моңғолия

Моңғолияның ұлттық гүлі – Scabiosa comosa (бер гүлі).

Мьянма

Мьянманың ұлттық гүлі - Pterocarpus indicus (paduak).

Солтүстік Корея

Солтүстік Кореяның ұлттық гүлі – корей тау магнолиясы (Magnolia sieboldii, корей тілінде 목란/木蘭 mongnan).

Пәкістан

Пакистанның ұлттық гүлі – жалған жасмин, сонымен қатар Jasminum officinale деп те белгілі.

Филиппин

Филиппиндер 1934 жылы сампагитаны (араб жасмығы, Jasminum sambac) ұлттық гүл ретінде қабылдады, себебі оның түсі мен тәтті иісі тазалықты және әсемдікті бейнелейді. Сампагита сияқты гүлдердің кейбір түрлері, манго және нанка сияқты жемістер, ампалая, патола, малунгай сияқты көкөністер, филиппиндердің христиандыққа дейінгі басты құдайы Баталаның аты (санскрит тілінен алынған Бхаттара Гуру) испандықтар келгенге дейінгі үнділік сауда мен ықпал арқылы Үндістаннан келген. Филиппинде индуизмнің күшті ықпалының сақталғандығының белгілері – қонақжайлық пен достық көрсету үшін келушілердің мойнына сампагита гүл шоғырын салу, береке үшін күйеу жігіт пен қалыңдыққа күріш шашу, панинильбихан жасау, қалың мал төлеу, сәндікке барып шанышқы сұрау және т.б.

Сауд Арабиясы

Сауд Арабиясының ұлттық гүлі – Тайф раушаны (Rosa × damascena).

Сингапур

Сингапурдың ұлттық гүлі – Сингапур орхидеясы немесе Ванда Мисс Жоаким (Papilionanthe teres × Papilionanthe hookeriana) гибридті орхидея сорты болып табылады.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяның ұлттық гүлі – гибискус сириак. Оңтүстік Кореяда мугунхва (корейше: 무궁화) деп аталады, гүлдің символикасы корей сөзі мугунгпен байланысты, ол "мәңгілік" немесе "шексіз молдық" дегенді білдіреді. Корея Жапониядан тәуелсіздік алғаннан кейін ғана ресми түрде ұлттық гүл деп жарияланса да, мугунхва көп ғасырлар бойы корей мәдениетімен байланысты болған, тіпті Силла патшалығы өзін "Мугунхва елі" (корейше: 근화향, Romanized: Geunhwahyang) деп атаған.

Шри-Ланка

Шри-Ланканың ұлттық гүлі – Нил мәнел (නිල් මානෙල්), көк жұлдызды су лилиясы (Nymphaea stellata). "Нил" сөзі сингал тілінде "көк" дегенді білдірсе де, бұл өсімдіктің сингал тіліндегі атауы ағылшын тілінде көбінесе "су лилиясы" деп аударылады. Бұл әдемі су гүлі Сигирия фрескаларында бейнеленген және ежелгі санскрит, пали және сингал әдебиеттерінде еске алынған. Шри-Ланкадағы буддалық әңгімелерде бұл гүл ханзада Сиддхартханың табанынан табылған 108 қасиетті белгінің бірі болған деп айтылады.

Тайвань

Қытай Республикасының ұлттық гүлі 1964 жылғы 21 шілдеде Атқарушы Юань тарапынан ресми түрде слива гүлі деп белгіленді. Мейхуа деп аталатын слива гүлдері, қиындықтарға қарсы тұрудың және табандылықтың символы болып табылады, себебі слива ағаштары ең суық қыста да әдемі гүлдей алады. Тұқымдардың үштік тобы доктор Сунь Ятсеннің "Халыққа арналған үш принципті" көрсетеді, ал бес жапырақша үкіметтің бес саласын білдіреді.

Тайланд

Таиландтың ұлттық гүлі – алтын жауын ағашы (Cassia fistula), жергілікті халық оны док хуен немесе рачапрук деп біледі.

Австрия

Австрияның ұлттық гүлі – эдельвейс (Leontopodium nivale).

Дания

Дания – ромашка, атап айтқанда, маргарита ромашкасы (Argyranthemum frutescens) немесе жалпақ ромашка (Leucanthemum vulgare), соңғысы Данияда өсіп, көбірек қолданылуда. Бұрын 1930 жылдары қызыл қызылша (Trifolium pratense) ұлттық гүл деп жарияланған, бірақ бұл таңдау халық арасында танымал болмады және көбінесе ұмытылып қалды.

Нидерланды

Көпшілік адамдар оны лала деп есептесе де, Нидерландының нақты ұлттық гүлі – ромашка (Bellis perennis). Ол 2023 жылы халықтың дауыс беруімен таңдалды.

Португалия

Португалияның ресми түрде ұлттық гүлі жоқ, бірақ лаванда жиі айтылады. Гвоздика (Dianthus caryophyllus) сондай-ақ "Гвоздика революциясы" деп белгілі, оңшыл авторитарлық Estado Novo диктатурасына қарсы ұлттың жеңісінің символы болып табылады.

Ресей

Ресей – ромашка. Соғыста қаза тапқан серб сарбаздарын еске алу және елдің қиратушы соғыстан кейін қайта жаңғыруын құрметтеу үшін, адамдар естелік белгісі ретінде Наталидің рамондасының жасанды гүлдерін тағады, әсіресе, Атыс тоқтату күніне дейін соңғы аптада. Бұл күн – мемлекеттік мереке.

Швеция

Швецияның ұлттық гүлі – Campanula rotundifolia. Ол 2021 жылы өткен халық сайлауында жеңіске ие болды.

Швейцария

Швейцарияның ұлттық гүлі – эдельвейс (Leontopodium nivale).

Түркия

Түркияның ұлттық гүлі – лала.

Мексика

Мексиканың ұлттық гүлі - далия (Dahlia pinnata).

Америка Құрама Штаттары

1986 жылы президент Рональд Рейган АҚШ-тың ұлттық гүл таңбасы ретінде розаны бекіту туралы заңға қол қойды. АҚШ-тың әрбір штатында штат гүлдері мен ағаштары да штат заң шығарушы органдарымен символ ретінде қабылданған.

Антигуа және Барбуда

Антигуа және Барбуданың ұлттық гүлі – Agave karatto, сонымен қатар "қанжар ағашы" немесе "batta ағашы" деп те белгілі.

Багам аралдары

Багам аралдарының ұлттық гүлі – сары ескі (Tecoma stans).

Барбадос

Барбадостың ұлттық гүлі жергілікті түрде Барбадостың мақтанышы (Caesalpinia pulcherrima) деп белгілі.

Белиз

Белиздің ұлттық гүлі – қара орхидея (Prosthechea cochleata).

Коста-Рика

Коста-Риканың ұлттық гүлі - гуария морада (Guarianthe skinneri).

Куба

1936 жылдың 13 қазанынан бастап Кубаның ұлттық гүлі – ақ түсті имбир гүлі.

Доминика

Доминиканың ұлттық гүлі – Sabinea carinalis, бұл гүл көбінесе Carib wood немесе Bois Caraibe деп белгілі.

Доминикан Республикасы

Доминикан Республикасының ұлттық гүлі бастапқыда каоба гүлі (магоганий ағашы, Swietenia mahagoni) деп белгіленген. 2011 жылы магоганий ұлттық ағаш деп жарияланды, бұл оның ұлттық гүл мәртебесін Баяхибе розасына (Pereskia quisqueyana) босатып, оны сақтауға назар аудару мақсатында жасалды.

Гватемала

Гватемаланың ұлттық гүлі – моңжа бланка (Lycaste skinneri var. alba).

Гаити

Гаитидің ұлттық гүлі – шоблак немесе қайнар гүл (гибискус).

Гондурас

Гондурас елінің ұлттық гүлі – Rhyncholaelia digbyana орхидеясы.

Жамайка

Ямайканың ұлттық гүлі – лигнум витае (Guaiacum officinale).

Никарагуа

Никарагуаның ұлттық гүлі сакуанжохе (plumeria rubra) деп аталады. Сакуанжохе гүлдері (Плюмерия) мамыр айында гүлдейтін конус тәрізді ағашта өседі. Сакуанжохе гүлдері түнде ең көп хош иіс шығарып, сфинкс көбелектерін тозаңдатуға шақырады. Гүлдерде нектар жоқ, олар тозаңдаушыларды жай ғана алдайды.

Австралия

Алтын акация (Acacia pycnantha) 1988 жылдың 1 қыркүйегінде Австралияның гүлдік таңбасы ретінде ресми түрде жарияланды.

Француз Полинезиясы

Таити гардениясы (тиаре гүлі) – Таити, Француз Полинезиясы және Кук аралдарының ұлттық гүлі.

Фиджи

Фиджидің ұлттық гүлі – тагимауция (Medinilla waterhousei), Тавеуни аралының жоталарында ғана өсетін қызыл және ақ гүлдері бар өрме бұта.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның ресми ұлттық гүлі жоқ, бірақ күміс папоротник (жапырақтары) ұлттық нышан ретінде танылған. Ковхай (Sophora spp., сары түсті гүлдері бар жергілікті ағаштар) көбінесе ұлттық гүл деп есептеледі. Басқа өсімдік нышандары – кору (бұрылып өскен папоротник символы) және қызыл гүлді похуткава (Metrosideros excelsa), сондай-ақ Жаңа Зеландияның Рождество ағашы деп те аталады.

Тонга

Галлала (Garcinia sessilis) – Тонганың ұлттық гүлі. Тонганың сұлулық сайысының аты осы гүлден алынған. Курорттар мен тұтыну тауарлары да осы гүлдің атымен аталады, мысалы, Heilala Lodge және Heilala Vanilla. Бұл гүл Тонгада емдік және декоративтік мақсаттарда да қолданылады.

Аргентина

Аргентинаның ұлттық гүлі – сейбо ағашының (Erythrina crista galli) гүлі, оны сейбо немесе букаре деп те атайды.

Боливия

Боливияның екі ұлттық гүлі бар: кантута (Cantua buxifolia) және патужу (Heliconia rostrata).

Бразилия

Бразилияның ұлттық гүлі – алтын керней ағашының (Handroanthus albus) гүлі.

Чили

Чилидің ұлттық гүлі – копиуэ (Lapageria rosea).

Колумбия

Cattleya trianae – Колумбияның ұлттық гүлі және мамыр айында гүлдейтін орхидея. Мамыр гүлі Колумбия туының түстерімен үйлесеткендіктен таңдалды.

Гуана

Гвиананың ұлттық гүлі - Виктория-регия лилиясы (Victoria amazonica).

Перу

Перудің ұлттық гүлі – кантута (кечуа тілінен алынған қантута немесе қантута деп те жазылады). Ол Перу мен Боливияның Анд тауларындағы биік алқаптарда өседі.

Парагвай

Парагвайдың ұлттық гүлі – мбурукуя.

Суринам

Сранантонгода faya lobi ("отты махаббат") деп аталатын джунгли герані (Ixora coccinea) көбінесе Суринамның символы саналады.

Уругвай

Уругвайдың ұлттық гүлі – цеибо ағашының (Erythrina crista galli) гүлі.

Венесуэла

Венесуэланың ұлттық гүлі — Флор де Майо (Cattleya mossiae) орхидеясы.

Ұлттық емес зауыттар

Елдің әкімшілік бөлінісінің атыСуреттеріЕскертулер Альберта Жабайы роза Британдық Колумбия Тынық мұхитының догвуды Манитоба Дала крокусы Нью-Брансуик Көгілдір вайлет Ньюфаундленд және Лабрадор Шұңқыр гүлі Шұңқыр гүлі 1954 жылы провинциялық гүл деп ресми түрде жарияланды, бірақ 1880 жылдардың өзінде колонияның монеталарында пайда болған. Оны провинцияның батпақты жерлерінде, жапырақтарына түсіп, суға батып қалған жәндіктермен қоректенетін күйде табуға болады. Солтүстік-Батыс Аймақтар Таулы эвенс Новая Шотландия Мамыр гүлі Нунавут Күлгін саксифраг Онтарио Ақ триллиум Принс-Эдуард аралы Гүлді ханымның тапоғы Квебек Көк ту ирисі Көк ту ирисі 1999 жылы Мадонна лилиясын алмастырды, себебі лилия Квебекке тән емес. Саскачеван Батыс қызыл лилиясы Юкон Оттегі Småland Linnaea borealis Швециялық ботаник Карл Линней, швед. Карл фон Линне (1707–1778), таксономияның әкесі немесе «Гүлдер патшасы» деп жиі аталады, Смоландтағы Эльмульт қаласында дүниеге келді. Ол өзінің атымен (латынша: Linnaea borealis) Егізгүлге латынша атау берді, себебі оны өте жақсы көретін. Бұл гүл Смоландтың провинциялық гүліне айналды. Bauhinia blakeana Гүл, Гонконг аумағына тән, 1965 жылы қалалық кеңестің логотипі ретінде таңдалды және кейін 1997 жылы егемендік берілгеннен кейін Қытай Халық Республикасының Гонконг арнайы әкімшілік аймағының туы мен эмблемасына енгізілді. Nelumbo nucifera Гүлдің стилденген бейнесі аумақтың туында көрінеді. Оффали округі Батпақ розмарині Исламабад астанасы Нейли Гулмохур Гибридті шай гүлі Пәкістанның құрамындағы төрт провинцияның гүлдік белгілері; алайда, олардың барлығы ресми емес және Пәкістанның жаңа Федералды Үкіметі тарапынан мойындалмайды. Белуджистан Күміс пальма ағашы, орман гүлі (Tulipa sylvestris) Хайбер-Пахтунхва Ауған қарағашы, Тюльпан клаузиана (Tulipa clusiana) Пәкістанның Пенджаб аймағы Үндістандық розовое дерево, мәңгі жасыл (Sadabahar) Синд Үндістандық қызғалдақ ағашы, Синд лотосы (Sindhi lotus) Гилгит-Балтистан Гималай деодары, Альпілік көк жұлдыз (Alpine Blue Star) Азад Джамму және Кашмир Чинар ағашы/Кашмирлік жапырақты ағаш, қар көк гүлі (Snow Rose) Каталония Жіпшінің шоқысы (Spartium junceum) Көбінесе қызыл макпен бірге Галисия Горса гүлі (Ulex europaeus)

Армения

Қазіргі ресми символдардың арасында ешқандай өсімдік немесе гүл жосықсыз. Аймақта өсетін гүлді өсімдіктерге Althaea armeniaca, Armenian Basket, Muscari armeniacum, Armenian Poppy, Armenian vartig (vargit) және Tulipa armena жатады.

Әзірбайжан

Әзірбайжанның қазіргі уақытта ресми ұлттық гүлі жоқ. Дәстүр бойынша, әртүрлі аймақтар ұлттық символдар тұрғысынан әртүрлі белгілеулерге ие. Шуша қаласы Хари-Булбулды (Ophrys caucasica) Таулы Қарабақтың гүлдік таңбасы деп жариялаған.

Беларусь

Беларусьтің ресми емес ұлттық гүлі – жабайы көк зығыр. Кейбір ғалымдар пион мен өрік гүлдерін екі ұлттық гүл ретінде тағайындауға болатынын ұсынады. Сонымен қатар, орхидея, жасмин, нарцисс және хризантема Қытайдың мүмкін болатын гүлдік символы ретінде де қарастырылған.

Эквадор

Ешбір гүл ресми түрде ұлттық символ деп жарияланбаған. Бірақ, бұл атауды қызғалдақ пен орхидея бекітеді деп есептеледі.

Мысыр

Көк Египет лотосы мен Ақ Египет лотосы Египеттің ұлттық гүлдері деп есептеледі және олар көптеген ежелгі Египет суреттерінде және ескерткіштерінде бейнеленген.

Италия

Италияның ресми гүл таңбасы жоқ, бірақ лилия (lilium) көбінесе айтылады. Роза мен ақ көкнәр сияқты басқа, сирек кездесетін нұсқалар да бар.

Жапония

Жапонияның ұлттық үкіметі ешқашан ресми түрде ұлттық гүлді атаған емес, жасыл фазан сияқты басқа символдар сияқты, оны 1947 жылы үкіметтік емес ұйым ұлттық құс деп атады. 1999 жылы ұлттық ту және әнұран заңмен бекітілді. Көптеген жандар үшін Жапонияның де-факто ұлттық гүлі – сакура (көкше гүлі), ал Chrysanthemum morifolium бейнесі императорлық отбасының ресми эмблемасы ретінде қолданылады (Жапонияның императорлық мөрі). Бұрын императорлық отбасы Паулония гүлін де қолданған, бірақ қазір оны премьер-министр және үкімет жалпы қолданады (Жапонияның үкіметтік мөрі).

Франция

Францияда ресми ұлттық гүл болмаса да, корольдық отбасының символы болған fleur de lis, сондай-ақ үш түсті ұлттық желеңді бейнелейтін жүгері гүл (көк), маргаритка (ақ) және қызыл мак, әдетте француз ұлттық гүлдері деп есептеледі.

Вьетнам

Вьетнамның ресми гүлі болмаса да, төрт өсімдік дәстүрлі түрде төрт әдемі өсімдік ретінде есептеледі, атап айтқанда: лотос, қарағай, бамбук және хризантема. Лотос (Nelumbo nucifera) Вьетнамның ресми емес ұлттық гүлі деп кеңінен танылады, мысалы, олардың пошта маркаларында көрсетілгендей. Вьетнам дәстүрінде лотос – тазалық, берілгендік және болашаққа деген үміт символы саналады.