Кіріспе

Доктор Ху британдық телесериалдағы ойдан шығарылған кейіпкер Харриет Джонс – Пенелопа Уилтон сомдаған, ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан британдық ғылыми-фантастикалық телесериалының кейіпкері. Бұрын жетекші сценарийші және атқарушы продюсер Рассел Т. Дэвиспен жұмыс істеген Уилтон, ол оны түсіргеннен кейін 2005 жылы «Доктор Ху» сериалының жаңаруына қатысуға ынта білдірді. Джонс «Лондондық шетелдіктер» және «Үшінші дүниежүзілік соғыс» атты екі бөлімдік эпизодта Лондонға жасалған шетелдік шабуылға қарсы Тоғызыншы Докторға көмектесетін Парламент мүшесі ретінде таныстырылады. Эпизодта кейіпкерге байланысты әдетке айналған әзіл көрсетіледі, онда ол өзін жиі таныстырып, жеке куәлігін көрсетіп, аты-жөні мен лауазымын айтады; кейінгі эпизодтарда бұл көбінесе «Иә, мен/біз сіз кім екеніңізді білеміз» деген жауаппен қарсы алады, тіпті Далектер мен Сикоракстармен де кездеседі. Уилтон 2005 жылғы Рождестволық арнайы эпизодқа оралды, себебі Дэвис таныс кейіпкерді қосуды қалады, оның қатысуы серияның басты рөлін ойнаушысы ауысқаннан кейін жағдайды жеңілдетуге көмектесер еді. Оның кейіпкері әділ және еңбекқор адам ретінде таныстырылғанына қарамастан, Харриет келісімге келмейтін премьер-министр ретінде бейнеленеді, бұл нақты саясаткерлермен салыстыруға әкелді. Кейіпкердің саяси шешімдеріне жауап ретінде медиада әртүрлі пікірлер айтылды; кейбір сыншылар кейіпкердің ақылға сыймайтын әрекеттер жасағанын айтса, ал басқалары оның іс-әрекеттеріне түсіністікпен қарады және оның сценарий бойынша саяси жойылуының әділетсіздігін сезінді. Уилтонның 2008 жылғы соңғы қатысуы продюсер Фил Коллинсонның соңғы эпизодтарымен сәйкес келді; ол Коллинсонның продюсерлік қызметінің басында болғандықтан, соңғы рет қайта оралуға ниеттенді. Харриет шоудың төртінші сезонының соңғы эпизодынан бұрынғы эпизодта қаза табады, онда ол Жердің Далектерге түсуіне жол бермеу үшін өмірін құрбан етеді. Харриеттің соңғы көріністері үш бөлімді сюжеттік желіні аяқтау және кейіпкерді құтқару мақсатымен жасалды.

1-серия

Харриет Джонс 2005 жылғы "Лондондықтар" эпизодында Flydale North ойдан шығарылған сайлау округінің депутаты ретінде таныстырылды. Оның саяси партиясы көрсетілмеген, бірақ ол өзін "әдемі қыздардың бірі емес", "жалғыз адал парламент мүшесі" деп сипаттайды. Ол Лондондағы Тоғызыншы Доктор (Кристофер Экклстон) және оның серігі Роза Тайлер (Билли Пайпер) тергеп жатқан оқиғаларға қатысады, сол кезде шетелдік ғарыш кемесі апатқа ұшырап, Кабинетке Слитин деп аталатын шетелдіктер еніп кіреді. Ол Доктормен және Розамен бірге Даунинг-стрит 10-ның ішінде қалып қойып, жалғыз сайланған өкіл ретінде Докторға Гарпун зымырасын іске қосуға бұйрық береді, соның салдарынан ғимарат қирап, ядролық соғысқа дайындалып жатқан Слитинделер жойылды. Доктор Розаға Харриеттің үш рет премьер-министр болып сайлануға және Ұлыбританияның "Алтын ғасыры" деп аталатын кезеңнің архитекторы болуға тағдырланғанын айтады. Харриет 2005 жылғы Рождестволық арнайы "Рождестволық басып алу" эпизодында қайта оралады, ол кейінірек премьер-министр болып сайланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң өтеді. Харриет Сикоракстың басып алған ғарыш кемесімен ұсталған Гвиневре ғарыш зондының іске қосылуын қадағалайды. Доктор (қазір Дэвид Теннант ойнайды) басып алуды тоқтатқанмен, Харриет құпия Торчвуд ұйымына Сикоракстың кемесін жоюға бұйрық береді, себебі Доктор Жерді қорғай алмайтын уақыт келеді, сондықтан ол оны қорғау үшін бар күшін салуы керек. Доктор оның қанды қырғынды өлтіру деп есептейтін әрекетіне ашуланып, оны алты сөзбен құлатуға болатынын айтады, ол оның көмекшісіне: "Сеніңше, ол шаршаған көрінбейді ме?" деп сұрайды, оның санасына күмән тудыруға тырысады. Эпизодтың аясында Харриет денсаулығы нашар деген қауесеттерге және сенімсіздік дауысына тап болады. 2007 жылғы "Драмдардың үні" эпизодында Харольд Саксон есімімен премьер-министр болуға үміттене бастаған Мырза Харриеттің құлауынан кейін пайда болды.

4-серия

Харриет 2008 жылғы "Жерді ұрлау" эпизодында соңғы рет пайда болады, онда ол Жерді қорғау жұмысын жалғастырғаны және Жерді қорғау жауапкершілігін Докторға берудің орнына өзі сақтағаны дұрыс болғанын айтады. Жер Далектердің әскери кемелерінің шабуылына тап болғанда, Харриет Доктордың басқа одақтастарымен байланысу үшін саналы "субтолқын" желісін пайдаланады. Бұл желі Харриет болжағандай, Доктор дағдарыс кезінде Жерді қорғауға үлкермейтін жағдайға дайындалып құрылған. Джек Харкнес (Джон Барроуман) және Сара Джейн Смит (Элизабет Слэден) көмегімен Харриет өз үйінен берілетін субтолқынды сигналды күшейтеді, бұл Докторға Жерге оралуға мүмкіндік береді, бірақ оның орналасқан жері Далектерге көрінеді. Үш Далек оған жақындағанда, ол олардың адамзатты білмейтіндіктен сәтсіздікке ұшырайтынын батыл түрде жариялайды; Далектер оны жояды. Роуз келесі эпизодта, "Сапардың соңында" Докторға Харриеттің құрбандығы туралы хабарлайды. 2017 жылы Джеймс Госс жазған және Дэвис суреттеген "Now We Are Six Hundred" поэзия кітабында Харриеттің Далектердің шабуылынан құтылып кеткенін көрсететін өлең бар.

Кастинг және кейіпкерлерді дамыту

Харриет Джонстың рөлі сериалдың жетекші жазушысы және атқарушы продюсері Рассел Т. Дейвис Пенелопа Уилтон үшін арнайы жазылған. Уилтон Дейвиспен «Боб пен Роза» шоуында жұмыс істегеннен кейін және оның жазуына тәнті болғаннан соң бұл рөлге қызығушылық танытқан. «Лондондық шетелдіктер» / «Үшінші дүниежүзілік соғыс» екі бөлімдік эпизодындағы Джонстың рөлі туралы айта келе, Уилтон оны «түзу қылықты» және «баршаның қалауына сай, қамқор саясаткер» деп сипаттады. Өлімге қауіпті Слитинге қарсы тұрғанда, Уилтонның пікірінше, ол «зор төзімділік пен батылдық» танытқан. «Рождестволық басып алу» эпизодының мәресінде, жаңа Доктор оның Торчвудқа қашып бара жатқан шетелдік кемені атып түсіруге бұйрық бергенінен кейін кейіпкердің үкіметін құлатты. Дейвис премьер-министр ретінде Джонстың «көңілі шашыраған» және «қате қадам жасаған» екенін айтады; ол оның құлауын эпизодтың соғысқа қарсы үндеуін жеткізу үшін жоспарлаған. Продюсер Джули Гарднер соңғы сахнаның эпизодқа «жаңа бір деңгей қосып бергенін» сезінген. Коллинсон эпизодтың DVD-дегі түсіндірмесінде Дейвистің соңғы сахнаны өзгертуге «көп тырысқанын» айтты; ол Доктордың оны кешіретініне сенген, өйткені ол оның шешімін «түсінетін» еді. Дейвис Харриет Джонсты төртінші сезонның «Жыртылған Жер» эпизодының сценарийіне Уилтон рөлді қайта ойнауға келіспес бұрын жазған, себебі Джули Гарднер мен Фил Коллинсон кейіпкердің қанағаттандырарлық және құтқарылатын аяқталуын қалаған. Осылайша, Харриет Джонстың оқиғасы үш бөліктен тұратын сюжеттік желіні құрады: таныстыру, Докторға деген ашу және құтқарылу. Дейвис Уилтонның «келісімге келгені қиын» екенін білген және келіссөздерді жеңілдету үшін оның тек бір сахнада ғана көрінуін шектеген; егер Уилтон бас тартқанда, Дейвис оны «Қашқын күйеу» фильмінен Донна Ноблмен (Кэтрин Тейт), «Қарғыс саяхаты» фильмінен Мистер Коппермен (Клайв Свифт) немесе «Махаббат пен монстрлар» фильмінен Элтонмен алмастыруды жоспарлаған. Соңғы эпизодын еске түсіріп, Уилтон түсірілім процесін «қызықты әрі көңілді» деп сипаттап, «Мен әлемді құтқару үшін өзімді құрбан етуге мүмкіндік алдым» деп атап өтті.

Қабылдау

Radio Times сыншысы Патрик Мулкерн кейіпкерді Даниялық «Борген» сериалындағы Бриджит Нюборгқа (Сидже Бабетт Кнудсен) теңестірді, екеуінің де «телевизиялық драмадағы өте жақсы көрілетін, әйел және премьер-министрлік лауазымға жылдам көтерілген саясаткерлердің өте шағын тобын құрайтынын» түсіндірді. Daily Telegraph газетінен Хью Дэвис «Рождестволық шабуылда» премьер-министр ретінде бейнеленген Джонстың кейіпкері арқылы жасалған бірнеше саяси сілтемелерге тоқталды. Ол, шетелдіктер шабуыл жасағаннан кейін АҚШ президентінен көмекке қатысудан бас тартуын «Блэр мен Буштің Иракты басып алуына жасалған сын» деп бағалады. Сондай-ақ, Джонстың қашқан Сикораксты жойғанын – Доктордың қатты сынға алған шешімін – Маргарет Тэтчердің Фолкленд соғысы кезінде Аргентинаның «Генерал Белграно» әскери кемесін батыру шешімімен салыстырды. Расселл Т. Дэвис саяси түсініктемелерге жауап ретінде, Рождество «бейбіт күн» болғандықтан, эпизодта «соғысқа қарсы хабарлама» бар екенін мәлімдеді. «Доктор Ктоға» арналған ресми емес нұсқаулықта Грейм Бёрк пен Роберт Смит Уилтонның Рождестволық арнайы эпизодта «ерекше өнер көрсеткенін» айтты, кейіпкер таныс болғанымен, «біз білетін және жақсы көретін әйелден шыққан оның қатал жағын көру қызықты болды» деді. DVD Talk журналынан Стюарт Галбрайнт Харриет Джонстың дамуы туралы ойын жеткізе келе, ол «ұсыныс жасайтын жаңа министр» ретінде басталып, «Рождестволық шабуылдың соңында, жай ғана тағы бір саясаткерге айналған кезде, күрт тартымсыз болып қалады» деді. Алайда, Den of Geek сайтынан Клифф Чэпмен эпизодтың аяқталуы «Харриет Джонстың өте орынды нәрсені жасағаны үшін жаман екенін көрсетуге тырысқаны үшін кемшіліктері бар» деп санайды. Сол сияқты, io9 сайтынан Крис Камминс кейіпкердің «асыл ниеттері» болғанын және төртінші серияда оралғанда оның дұрыс екені дәлелденгенін айтты. io9 сайтынан Чарли Джейн Андерс Джонстың «Жоғалған Жерде» көрсеткен құрбандығының «көрнекті асылдығын» эпизодтағы қайта оралған кейіпкерлер көрсеткен «супер қаһармандықтардың» ең бастысы деп бағалады. «Мен сені білемін» деген әзілге жиі тап болғандықтан шаршаған Андерс, оның өлімі алдында «әдеттегі әзілін қозғайтын сөзге айналдыра алғанын» атап өтті. Daily Telegraph газетінен Крис Хастингс Харриеттің «шоудың ең танымал кейіпкерлерінің бірі» болғанын, оның өлімінен кейін айтты. SFX журналы 2009 жылы жарық көрген «Доктор Ктоның қайта жаңғыруында ең жақсы көрілген 27 нәрсе» тізімінде Харриет Джонстың кейіпкерін 12-орынға қойды, кейіпкерге байланысты әзілді атап өтті. 2015 жылдың наурызында Metro газетінен Дэн Уилсон Харриетті 2005 жылдан бері «Доктор Ктоға» енгізілген он ең жақсы түпнұсқа кейіпкердің бірі деп атады, оны «соңында жақсы болған» «күрделі әйел» деп сипаттады.