Кіріспе

1956 жылы Тынық мұхитында болған тайфун.

Эмма тайфуны – Окинаваға (сол кезде АҚШ-тың Рюкю аралдары) және Оңтүстік Кореяға қатты жел мен мол жаңбыр әкелген күшті тайфун болды. Эмма салдарынан 77 адам қаза тауып, 8 миллион доллардан астам (1956 жылғы АҚШ доллары) шығын келді. Эмма 1950 жылдардың ортасында Окинаваға айтарлықтай зиян келтірген көптеген тайфунның бірі еді.

Метеорологиялық тарих

Мариана аралдарының жанында тропикалық бұзылыстан пайда болған Эмма 3 қыркүйекте тайфун мәртебесіне ие болғанға дейін оңтүстік-батысқа қарай айналды. Эмма 3-ші санатқа жеткен соң, бағытын өзгертіп, қайта солтүстік-батысқа жылды. Батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжып, Эмма Окинава аралдарын жанынан өтіп, ең жоғары қарқынына жетті. Содан кейін Эмма Оңтүстік Корея мен Кюсюды күшті 3-ші санаттағы тайфун ретінде шауып өтті, сосын солтүстік-шығысқа бұрылып, Қытайға және алыс Шығыстағы КСРО-ға тиді.

Дайындықтар

Токионың ауа райы орталығы 3 қыркүйекте Иво Джимадан оңтүстік-шығысқа қарай Эмма анықталған кезде ескертулер беруді бастады. Дайындық шаралары барысында нан мен сүт қорланды, Окинавадағы АҚШ әскери базалары сақшылыққа қойылды. Рюкюдегі әскери госпиталь эвакуацияланды, науқастар дауылға қарсы бекеттерге көшірілді, онда олар пирог пен бұршақ жеді.

Әсері

Эмма Окинава мен Оңтүстік Кореяда 77 адамды өлтіріп, 8–12 миллион доллар (1956 жылғы доллар) көлемінде шығыс келтірді.

Окинава

Көпшілік тайфун туралы ескертулерге құлақ асып, эвакуацияланды немесе дауылдан қорғаныш жалюзилерін жапты және жеңіл жабдықтарын сақтап алды. Бірақ Окинаваның шығыс жағалауындағы оннан астам теңізші, қауіптің бар екенінен хабарсыз, күркіреген толқындарда серфинг жасауға құштар болып жағажайға келді. 11 теңізші қауіпті түсінгенде ашық суға есіп кеткен еді, бірақ ол кезде кеш болған. Күшті ағын сарбаздарды жеңіп, барлық 11 теңізші суға батып кетті. Дауыл келгенде, желдің күші ұшу-қону жолақтарын қиратып, ангарларды бұзды. Күшті жаңбыр үйлер мен ғимараттарға зақым келтіретін тасқынға әкеп соқты. 8 қыркүйекте Кадена әуе базасында 21 сағат ішінде рекордты жауын-шашын жауды. Эмма апатқа ұшыраған аралды тастап кеткен кезде, 8 миллион доллар (1956 жылғы АҚШ доллары) көлемінде шығын болды. АҚШ-тың бақылауындағы Окинава аралы Эммадан ауыр зардап шекті. Көптеген ұшақтар, ұшу-қону жолақтары және казармалар зақымдалды немесе қирады. Арал 1957 жылы тағы бір күшті тайфун – Фэйдің соққысынан да қиын жағдайға түсті, ол да осыған ұқсас зақымдар келтірді (11,3 миллион доллар, 1957 жылғы доллар). Кейін 1959 жылы Шарлотта тайфуны да аралға соқты.

Басқа жерлер

Кюсюде Эмма 22 дюйм жаңбыр жаудырып, кең ауқымды су тасқынына себеп болды, нәтижесінде 34 адам қаза тауып, мыңдаған адам үйсіз қалды. Оңтүстік Кореяға жақын жерге құланғанда Эмма ондаған кемелерді батырып, үйлер мен ғимараттарды қиратты. Барлығы 42 адам қаза тауып, 35 адам жоғалып кетті, олардың көпшілігі балықшылар еді.

Дауыл аулаушының жоғалуы

Эмма – ұшақ құлатқан сирек тропикалық циклонның бірі болды. Бұл Боинг RB-50 дауылды зерттеуші ұшағы еді, оны дауылдың оң жақ алдыңғы бөлігіндегі желдің жылдамдығын зерттеу үшін жіберген. Ұшақ дауылда құлап, барлық 16 экипаж мүшесімен бірге жойылды. Нақты себебі айтылмаса да, тайфунның күшті желдері ұшақтың айналып түсуіне себеп болды деген болжам бар. Тағы бір теория бойынша, төмен қысым ұшақтың биіктік көрсеткіштерінің дұрыс емес мәлімет беруіне әкелді, бұл ұшқыштарға олар шынымен болғаннан гөрі әлдеқайда биік ұшып бара жатыр деген қате ойға келді, соның салдарынан олар апатқа ұшырағанға дейін өздері есептеген биіктікте ұшуын жалғастырды. Осы теория 1955 жылы «Джанет» дауылы кезінде құлаған дауылды зерттеуші ұшаққа қатысты оқиғаны түсіндіруге де қолданылды.

Кітап

Дэвид Лонгшор. "Тайфун Эмма". "Жаяулар, тайфундар және циклон энциклопедиясы". Дэвид Лонгшор. Нью-Йорк: Facts on File, 1998, Б.; 113-114.