Нақты экономика және қаржы экономикасының арақатынасы

Кіріспе

Тауарлар мен қызметтерді өндіру, тарату және тұтыну; қаржыдан ерекшеленеді. Нақты экономика – экономика ішіндегі тауарлар мен қызметтердің (мысалы, мұнай, нан және еңбек) өндірілуі, сатып алынуы және айналымы. Ол қаржы экономикасынан өзгеше, ол тек ақша және басқа да қаржы активтерімен жасалатын мәмілелермен айналысады, олар нақты сектордағы тауарлар мен қызметтерге меншік немесе меншік құқығын көрсетеді. Нақты экономикада шығындар "нақты" деп есептеледі, себебі ақша нақты емес мәмілелерді жүзеге асыру үшін қолданылады, мысалы, қызметкерлерге еңбекақы төлеу, отын беру үшін төленген есеп-шоты немесе тұтынуға алынған азық-түлік. Мәміле ақшадан немесе қаржы активінен өзге нәрсені беруді қамтиды. Осылайша, нақты экономика адамдардың кез келген спекуляциялық ойлардан тыс, өз қажеттіліктері мен тілектерін тікелей қанағаттандыруға мүмкіндік беретін қызметке бағытталған. Экономистер 20-ғасырдың соңында жаһандық қаржыландырудың күшеюіне байланысты нақты экономикаға (және оның қаржы экономикасымен өзара әрекеттесуіне) көбірек қызығушылық таныта бастады, бұл Криппнердің «пайданың негізінен қаржы арналары арқылы, сауда мен тауар өндірісі арқылы емес, жинақталу үлгісі» деп сипаттаған. Нақты сектор активтер бағасына өтімділіктің әсеріне сезімтал, мысалы, егер нарық қаныққан болса және активтердің бағасы құлдыраса. Нақты сектордағы бұл беймәлімдік жиынтық сұраныстың төмендеуіне (ал ақша секторында – ақшаға сұраныстың артуына) әкелуі мүмкін. Кейнс теориясы классикалық дихотомияны жоққа шығарады. Кейнсиандар мен монетаристтер бағалардың икемсіздігіне байланысты оны жоққа шығарады – бағалар қысқа мерзімде түзетілмейді, сондықтан ақша ұсынысының өсуі жиынтық сұранысты арттырады, осылайша нақты макроэкономикалық айнымалыларды өзгертеді. Посткейнсиандар да классикалық дихотомияны әртүрлі себептермен жоққа шығарады, ақша жасаудағы банктердің рөлін, мысалы, ақша айналымы теориясында баса көрсетеді. Дихотомиялық нарық теориясы нақты сектордың нәтижелері ақша секторынан тәуелсіз екенін ұсынады, бұл ақшаның бейтараптығы идеясымен де байланысты.

Production, distribution and consumption of goods and services; distinct from finance
The real economy concerns the production, purchase and flow of goods and services (like oil, bread and labour) within an economy. It is contrasted with the financial economy, which concerns the aspects of the economy that deal purely in transactions of money and other financial assets, which represent ownership or claims to ownership of real sector goods and services. In the real economy, spending is considered to be "real" as money is used to effect non notional transactions, for example wages paid to employees to enact labour, bills paid for provision of fuel, or food purchased for consumption. The transaction includes the deliverance of something other than money or a financial asset. In this way, the real economy is focused on the activities that allow human beings to directly satisfy their needs and desires, apart from any speculative considerations. Economists became increasingly interested in the real economy (and its interaction with the financial economy) in the late 20th century as a result of increased global financialization, described by Krippner as "a pattern of accumulation in which profits accrue primarily through financial channels rather than through trade and commodity production". The real sector is sensitive to the effect liquidity has on asset prices like, for example, if the market is saturated and asset prices collapse. In the real sector this uncertainty can mean a slowdown in aggregate demand (and in the monetary sector, an increase in the demand for money). Keynesian theory rejects the classical dichotomy. Keynesians and monetarists reject it on the basis that prices are sticky – prices fail to adjust in the short run, so that an increase in the money supply raises aggregate demand and thus alters real macroeconomic variables. Post Keynesians reject the classic dichotomy as well, for different reasons, emphasizing the role of banks in creating money, as in monetary circuit theory. Dichotomous market theory proposes that real sector outcomes are independent of the monetary sector, related also to the idea of money neutrality.

Қаржылық және нақты экономика

Классикалық дихотомияға сәйкес, номиналды және нақты экономиканы жеке талдауға болады. Басты экономистердің пікірінше, қаржы нарықтары жинақ пен инвестицияны теңестіру құралы болып табылады, олар экономиканың негізгі принциптеріне сүйене отырып, ең тиімді пайдалану үшін уақыт бойынша бөлінеді. Банктер жинақ пен инвестиция арасында делдал рөлін атқарады. Тиімді нарық гипотезасына сәйкес, қаржы нарықтары барлық қолжетімді ақпарат негізінде тиімді деп есептеледі. Нарықтық пайыздық ставка қарызға қолжетімді қаражаттың сұранысы мен ұсынысымен анықталады. Қаржы секторы мен активтер нарығының нақты экономикаға әсері туралы әртүрлі пікірлер бар. Экономист Матиас Бинсвангер 1980-жылдардан бері қор нарығының көрсеткіштері нақты экономикалық белсенділіктің өсуіне алып келмейтінін көрсетті, бұл Fama (1990) жүргізген зерттеуден өзгеше, ол қор нарығының өсуі нақты экономиканың өсуіне ықпал ететінін көрсеткен. Бинсвангер бұл айырмашылықты 1980 және 1990 жылдары экономикадағы спекулятивтік көпіршіктердің болу мүмкіндігімен байланыстырады. Жеті елдегі талдаулар нәтижесінде экономист Катерина Крхнива қор нарығының өсуі нақты экономиканың өсуін бір тоқсанға қарай ықпалдастыратынын, ал кері байланыс болмайтынын анықтады. Ирвинг Фишер Ұлы депрессия кезінде қаржы секторы мен нақты экономика арасындағы байланысты түсіндіру үшін борыштық дефляция теориясын жасады. Оның моделінде рецессиялар мен депрессиялар дефляция салдарынан нақты қарыз деңгейінің жалпы өсуінен туындайды. Осының нәтижесінде қарызды өтеу, одан кейін қиын жағдайда сату және депозиттік валютаның азаюы жүреді. Бұл баға деңгейінің одан әрі төмендеуіне және өндіріс, сауда және жұмыспен қамтудың төмендеуіне әкелетін бизнес банкроттықтарының толқынына соқтырады. Пессимизм мен сенімсіздік туындайды, бұл валютаны жинақтауға және айналымның баяулауына алып келеді, соның салдарынан пайыздық ставкада күрделі бұзылыстар пайда болады. Фишердің осы оқиғалар тізбегіне қарсы шарасы – бағаларды бастапқы деңгейіне қайтару, борыштық дефляцияның «жаман спиралін» болдырмау. Джон Мейнард Кейнс инвесторлардың қаржы нарықтарындағы тұрақсыздықтарына байланысты өтімділік қалауының өзгеруі өнім мен жұмыспен қамту сияқты нақты айнымалылардың өзгеруіне қалай әкелетінін түсіндіру үшін өтімділік артықшылығы идеясын ұсынды. Осылайша, негізгі белгісіздік жағдайында өтімділік инвесторлар үшін өте тартымды болады. Кейнс экономикасы толық жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету үшін ақша-кредиттік және фискалдық саясат арқылы инвесторлардың өтімділік қалауын қалыптастыру жолдарымен айналысады. Ақша-кредиттік орган пайыздық ставканы төмендету арқылы жеке инвестицияларды ынталандыра алады, ал фискалдық саясат, оң сауда балансы және тұрғын үй кредитінің кеңеюі нақты экономиканың одан әрі өсуіне әкелуі мүмкін.

According to the classical dichotomy, the nominal and real economy could be analyzed separately. Mainstream economists often see financial markets as a means of equilibrating savings and investments, intertemporally allocated towards their best usage anchored by fundamentals within the economy. Banks thus act as an intermediary between savings and investments. Financial markets according to the efficient market hypothesis are deemed to be efficient based on all available information. The market interest rate is determined by the supply and demand for loanable funds. There is some disagreement as to whether the financial sector and asset markets impact the real economy. Economist Mathias Binswanger demonstrated that since the 1980s, the results of the stock market do not seem to lead to increases in real economic activity, in contrast to the results found in Fama (1990), who found that increases in the stock market appear to lead to increases in the real economy. Binswanger attributes this difference based on the possibility of speculative bubbles for the economy during the 1980s and 1990s. Through analyzing seven countries, economist Kateřina Krchnivá found that an increase in the stock market predicts an increase in the real economy with the lag of one quarter, without any feedback relationship existing the other way around. Irving Fischer developed the theory of debt deflation during the Great Depression to explain the linkages between the financial sector and the real economy. In his model, recessions and depressions are caused by an overall rise in the real debt level thanks to deflation. As a result, debt liquidation occurs followed by distress selling and a contraction of deposit currency. This leads to a further decrease in the price level and a wave of business bankruptcies, creating a drop in output, trade and employment. Pessimism and loss of confidence occur, leading to further hoarding and slower circulation of currency causing complicated disturbances in the interest rate. Fischer's remedy for when this sequence of events occur is to reflate prices back to its initial level, preventing that "vicious spiral" of debt deflation. Alternatively, John Maynard Keynes proposed the idea of liquidity preference as a means to explain how changes in investors' liquidity based on their unstable preferences in financial markets could lead to changes in real variables like output and employment. Thus, under conditions of fundamental uncertainty, liquidity becomes highly attractive to investors. Keynesian economics is concerned with ways of shaping investors' liquidity preference through monetary and fiscal policy channels in order to achieve Full Employment. The monetary authority can encourage more private investment through a reduction in the interest rate, while fiscal policy, a positive trade balance and housing credit expansions can also lead to further growth in the real economy.