Ауруханалық инфекцияларды алдын алу және бақылау

Кіріспе

Емханалық немесе денсаулық сақтаумен байланысты инфекциялардың алдын алуға арналған медициналық пән.

Инфекцияның алдын алу және бақылау – денсаулық сақтаумен байланысты инфекциялардың алдын алумен айналысатын пән; эпидемиологияның академиялық емес, практикалық тармағы. Солтүстік Еуропада инфекцияның алдын алу және бақылау денсаулық сақтаудан халық денсаулығының бір бөлігіне дейін кеңейтілді, бұл "инфекциядан қорғау" (жергілікті тілдерде smittevern, smittskydd, Infektionsschutz) деп аталады. Бұл денсаулық сақтау инфрақұрылымының маңызды құрамы. Инфекцияны бақылау және ауруханалық эпидемиология – бұл қоғамға емес, нақты денсаулық сақтау жүйесі шегінде жүзеге асырылатын, жалпы денсаулық сақтау практикасына ұқсас әрекеттер. Инфекцияны бақылау денсаулық сақтау ортасында инфекцияның таралуына қатысты факторларды қарастырады, олар пациенттер арасында, пациенттерден қызметкерлерге, қызметкерлерден пациенттерге немесе қызметкерлер арасында болуы мүмкін. Бұл қол жуу, тазалау, дезинфекциялау, стерилизация және вакцинация сияқты алдын алу шараларын қамтиды. Басқа да аспектілерге денсаулық сақтау ортасындағы күдікті инфекция ошақтарын қадағалау, бақылау, зерттеу және басқару кіреді. Инфекцияны бақылаудың қосалқы аспектісі МРСА сияқты антимикробтық препараттарға төзімді организмдердің таралуын болдырмауды қамтиды. Бұл өз кезегінде антимикробтық препараттарды қолдануды қажетті жағдайларда ғана шектеумен байланысты, себебі қолданудың көбеюі сөзсіз төзімді организмдердің іріктелуіне және таралуына әкеледі. Антимикробтық препараттар (антимикробтар немесе инфекцияға қарсы препараттар) антибиотиктер, антибактериялық, антигрибтік, антивирустық және антипротозоалдық препараттарды қамтиды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) өзінің қызмет көрсету және қауіпсіздік департаментінде инфекцияның алдын алу және бақылау (ІЖК) бөлімін құрды, ол осыған қатысты нұсқауларды жариялайды.

Инфекцияның алдын алу және оны бақылау

Асептикалық техника барлық инвазивті медициналық процедуралардың маңызды бөлігі болып табылады. Жұқпаның таралуын жалпы алдын алу үшін, кез келген денсаулық сақтау ортасында да осыған ұқсас бақылау шараларын қолдану ұсынылады.

Тазалау, дезинфекциялау, стерильдеу

Инфекцияның алдын алу саласында медициналық жабдықтар мен құралдарды қоса алғанда, беттерден микроорганизмдерді жоюдың иерархиясы сипатталады. Тазалау – ең төменгі деңгей, ол маңызды мөлшерде жоюға қол жеткізеді. Дезинфекция бактериялық споралардан басқа барлық патогендерді жоюды қамтиды. Стерилизация – бактериялық спораларды қоса алғанда, БАРЛЫҚ микроорганизмдерді жою немесе жойып жіберу деп анықталады.

Тазалау

Тазалау – беттер мен заттар арқылы инфекцияның таралуын болдырмаудың алғашқы және ең оңай қадамы. Тазалау, тазалау химиялық заттары арқылы организмдерді (биожүктемені/микробтарды) беттен бөліп шығару, қарапайым механикалық жолмен алып тастау (жуу, сүрту) және дезинфекциялау (тазалау химиялық заттары арқылы организмдерді өлтіру) арқылы микробтық жүктемені азайтады. Инфекцияға шағу қаупін азайту үшін, адамдар күмәнді жерлерге немесе дене сұйықтықтарына тигеннен кейін қолдарын жуу және микробтардың көбеюіне жол бермес үшін қоқысты үнемі тастау арқылы жақсы гигиена сақтауға кеңес береді.

Дезинфекциялау

Дезинфекция ауру туғызатын микроорганизмдерді жою үшін бөлме температурасында және беттерде сұйық химиялық заттарды қолданады. Clostridium difficile жұқтырған науқастардың ауруханадан шыққаннан кейін бөлмелерін дезинфекциялау үшін ультракүлгін сәуле де қолданылған. Дезинфекция стерилизацияға қарағанда тиімділігі төмен, себебі ол бактериялық спораларын өлтірмейді. Дұрыс қол жуу техникаларын қамтамасыз етумен қатар, аурудың таралуын азайтудың маңызды құралы – барлық медициналық құралдарды санитарлық тазалау. ANA және AANA Сполдинг дезинфекциялау және стерилизациялау жіктелу схемасы (SDSCS) негізінде стерилизация мен дезинфекциялау бойынша ұсынымдар береді. SDSCS стерилизация әдістерін үш санатқа бөледі: маңызды, жартылай маңызды және маңызды емес. Буды пайдалану арқылы стерильдеуді екі есе қысыммен 132 °C (270 °F) температурада жасауға болады. Құрғақ ысымен стерильдеу 170 °C (340 °F) температурада бір сағат немесе 160 °C (320 °F) температурада екі сағат бойы жүргізіледі. Құрғақ ысымен стерильдеуді 121 °C температурада кем дегенде 16 сағат бойы жүргізуге болады. Химиялық стерилизация, сондай-ақ салқын стерилизация деп аталады, басқа екі процесте де дезинфекцияланбайтын құралдарды стерильдеу үшін қолданылуы мүмкін. Салқын стерилизациямен стерильденген заттар тұрақты стерилизациядан зақымдануы мүмкін заттар болып табылады. Әртүрлі химиялық заттарды қолдануға болады, оның ішінде альдегидтерді, сутек пероксиді және пероксиоцет қышқылы. Көбінесе, бұл процесте глютаралдегидтер мен формальдегидтер қолданылады, бірақ әртүрлі жолдармен. Бірінші типті дезинфекциялау құралын қолданғанда құралдар 2–4% ерітіндіге кем дегенде 10 сағатқа батырылады, ал 8% формальдегид ерітіндісі заттарды 24 сағат немесе одан да көп уақыт ішінде стерильдейді. Химиялық стерилизация, әдетте, бумен стерилизациялауға қарағанда қымбат, сондықтан оны басқа жолмен дезинфекцияланбайтын құралдар үшін қолданады. Құралдар химиялық ерітінділерге батырылғаннан кейін, дезинфекциялау құралдарының қалдықтарын кетіру үшін стерильді сумен шаю керек. Инелер мен шприцтерді осылай стерильдеудің себебі – оларды дезинфекциялау үшін қолданылған химиялық ерітінді қалдықтарын сумен жуу мүмкін емес, және олар емдеуге кедергі келтіруі мүмкін. Формальдегид глютаралдегидтерге қарағанда арзан болғанымен, ол көзді, теріні және тыныс жолдарын күйдіреді және потенциалды канцероген ретінде жіктеледі.

Disinfection uses liquid chemicals on surfaces and at room temperature to kill disease causing microorganisms. Ultraviolet light has also been used to disinfect the rooms of patients infected with Clostridium difficile after discharge. Disinfection is less effective than sterilization because it does not kill bacterial endospores. Along with ensuring proper hand washing techniques are followed, another major component to decrease the spread of disease is sanitation of all medical equipment. The ANA and AANA set guidelines for sterilization and disinfection based on the Spaulding Disinfection and Sterilization Classification Scheme (SDSCS). The SDSCS classifies sterilization techniques into three categories: critical, semi critical, and non critical. Sterilization using steam can also be done at a temperature of 132 C (270 F), at a double pressure. Dry heat sterilization is performed at 170 C (340 F) for one hour or two hours at a temperature of 160 C (320 F). Dry heat sterilization can also be performed at 121 C, for at least 16 hours. Chemical sterilization, also referred to as cold sterilization, can be used to sterilize instruments that cannot normally be disinfected through the other two processes described above. The items sterilized with cold sterilization are usually those that can be damaged by regular sterilization. A variety of chemicals can be used including aldehydes, hydrogen peroxide, and peroxyacetic acid. Commonly, glutaraldehydes and formaldehyde are used in this process, but in different ways. When using the first type of disinfectant, the instruments are soaked in a 2–4% solution for at least 10 hours while a solution of 8% formaldehyde will sterilize the items in 24 hours or more. Chemical sterilization is generally more expensive than steam sterilization and therefore it is used for instruments that cannot be disinfected otherwise. After the instruments have been soaked in the chemical solutions, they must be rinsed with sterile water which will remove the residues from the disinfectants. This is the reason why needles and syringes are not sterilized in this way, as the residues left by the chemical solution that has been used to disinfect them cannot be washed off with water and they may interfere with the administered treatment. Although formaldehyde is less expensive than glutaraldehydes, it is also more irritating to the eyes, skin and respiratory tract and is classified as a potential carcinogen,

Америка Құрама Штаттарының Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы (OSHA) қанға немесе басқа да жұқпалы материалдарға ұшырау мүмкіндігі болғанда, қан арқылы жұғатын патогендерден қорғану үшін жұмысшылардың жеке қорғаныш құралдарын (ЖҚҚ) пайдалануын талап етеді. Жеке қорғаныш құралдарына қолғаптар, халаттар, қалпақтар, аяқ киімдердің қаптамалары, бет қалқандары, ЖЖҚ маскалары, көздіктер, хирургиялық маскалар және респираторлар кіреді. Қанша компонент қолданылады және компоненттер қалай қолданылады, көбінесе тиісті мекеменің ережелері немесе инфекцияны бақылау протоколымен анықталады, бұл патогеннің (патогендердің) таралу механизмі туралы білімге негізделген. Бұл заттардың көпшілігі бір реттік қолдануға арналған, инфекциялық материалды бір науқастан екінші науқасқа тасымалдаудан және дезинфекциялаудың қиын немесе қымбат болуынан сақтану үшін. АҚШ-та OSHA жұмысшының ЖҚҚ-сын инфекциялық материалға ұшыраған жұмыс орнын тастамас бұрын дереу алып тастап, дезинфекциялауды немесе жоюды талап етеді. Жұқпалы дене сұйықтықтарымен байланысқа түсетін денсаулық сақтау мамандары үшін, ашық дене бөліктеріне жеке қорғаныш жабын кию қорғанысты жақсартады. Тыныс алуға болатын жеке қорғаныш құралдары пайдаланушының қанағаттануын арттырады және ұқсас қорғаныс деңгейін ұсынуы мүмкін, және оларды қолдану басқа қолданылатын қол гигиеналық заттарымен үйлесімді болуы тиіс. Денсаулық сақтау қызметкерлеріне жұқпалы аурулардың таралуын болдырмау үшін ЖҚҚ-ның ең тиімді түрлерін анықтау үшін рандомизацияланған бақыланатын сынақтар мен симуляциялық зерттеулер қажет. Жеке қорғаныш құралдарын жақсарту немесе өзгерту арқылы ластануды азайтуды қолдайтын сапасы төмен дәлелдер бар. Бұл, әсіресе, иммунодефициттері бар науқастардың ауруханалық инфекцияларға шалдығу қаупі жоғары болатын ауруханалық ортада маңызды. Микробқа қарсы мыс қоспаларынан (латунь, бронза, купроникель, мыс-никель-мырыш және басқалар) жасалған өнімдер микроорганизмдердің кең ауқымын қысқа мерзімде жояды. Америка Құрама Штаттарының Қоршаған ортаны қорғау агенттігі E. coli O157:H7, метициллинге төзімді Staphylococcus aureus (MRSA), Staphylococcus, Enterobacter aerogenes және Pseudomonas aeruginosa бактерияларын 2 сағаттан кем уақытта өлтіретін 355 түрлі микробқа қарсы мыс қоспаларын және бір синтетикалық мыс қосылған қатты бетті тіркеуге бекіткен. Басқа зерттеулер микробқа қарсы мыс қоспаларының Clostridium difficile, influenza A вирусы, аденовирус және саңырауқұлақтарды жою тиімділігін көрсеткен.

The United States Occupational Safety and Health Administration (OSHA) requires the use of personal protective equipment (PPE) by workers to guard against blood borne pathogens if there is a reasonably anticipated exposure to blood or other potentially infectious materials. Components of PPE include gloves, gowns, bonnets, shoe covers, face shields, CPR masks, goggles, surgical masks, and respirators. How many components are used and how the components are used is often determined by regulations or the infection control protocol of the facility in question, which in turn are derived from knowledge of the mechanism of transmission of the pathogen(s) of concern. Many or most of these items are disposable to avoid carrying infectious materials from one patient to another patient and to avoid difficult or costly disinfection. In the US, OSHA requires the immediate removal and disinfection or disposal of a worker's PPE prior to leaving the work area where exposure to infectious material took place. For health care professionals who may come into contact with highly infectious bodily fluids, using personal protective coverings on exposed body parts improves protection. Breathable personal protective equipment improves user satisfaction and may offer a similar level of protection. and the use of such must be compatible with the other particular hand hygiene agents used. Research studies in the form of randomized controlled trials and simulation studies are needed to determine the most effective types of PPE for preventing the transmission of infectious diseases to healthcare workers. There is low quality evidence that supports making improvements or modifications to personal protective equipment in order to help decrease contamination. This can be especially troublesome in hospital environments where patients with immunodeficiencies are at enhanced risk for contracting nosocomial infections. Products made with antimicrobial copper alloy (brasses, bronzes, cupronickel, copper nickel zinc, and others) surfaces destroy a wide range of microorganisms in a short period of time. The United States Environmental Protection Agency has approved the registration of 355 different antimicrobial copper alloys and one synthetic copper infused hard surface that kill E. coli O157:H7, methicillin resistant Staphylococcus aureus (MRSA), Staphylococcus, Enterobacter aerogenes, and Pseudomonas aeruginosa in less than 2 hours of contact. Other investigations have demonstrated the efficacy of antimicrobial copper alloys to destroy
Clostridium difficile, influenza A virus, adenovirus, and fungi.

Денсаулық сақтау қызметкерлерін вакцинациялау

Денсаулық сақтау қызметкерлері жұмысы барысында кейбір инфекцияларға ұшырауы мүмкін. Денсаулық сақтау ортасында жұмыс істейтін қызметкерлерді қорғау үшін вакциналар қолжетімді. Регламентке, ұсынымдарға, нақты жұмыс міндеттеріне немесе жеке таңдауға байланысты денсаулық сақтау қызметкерлері немесе жедел жәрдем көрсетушілер В гепатитіне, тұмауға, қызылшаға, паротитке және қызылшаға, тетанусқа, дифтерияға, көк жөтелге, N. meningitidis-ке және сушилікке қарсы вакциналар жасатуы мүмкін.

Инфекцияларды бақылау

Бақылау – бұл CDC анықтамаларымен инфекцияны зерттеу процесі. Ауруханада жұққан инфекцияның бар-жоғын анықтау үшін инфекцияны бақылау жөніндегі маман (ICP) науқастың тарихын қарап, науқаста инфекцияның белгілері мен көріністері бар-жоғын тексеруі тиіс. Қан, зәр жолдары, пневмония, хирургиялық жаралар және гастроэнтерит инфекциялары үшін бақылау анықтамалары бар. Бақылау дәстүрлі түрде инфекциялық аурулары бар науқастарды оқшаулау сияқты алдын алу шараларын бағалау үшін маңызды қолмен жүргізілетін деректерді бағалау және енгізуді қамтиды. Микробиология және басқа да онлайн көздерден келіп түсетін тәуекел туралы хабарларды бағалауға арналған компьютерлік бағдарламалық шешімдер көбірек қолжетімді болып келеді. Деректерді енгізу қажеттілігін азайту арқылы бағдарламалық қамтамасыз ету ICP-лердің деректерді өңдеу жүктемесін азайтады, осылайша олар клиникалық бақылауға көбірек назар аударуға мүмкіндік алады. 1998 жылға қарай, медициналық көмекпен жұққан инфекциялардың шамамен үштен бірін алдын алуға болатын. Бақылау және алдын алу шаралары аурухана қызметкерлері үшін маңызды басымдыққа ие. АҚШ-тың CDC жүргізген Nosocomial Infection Control (SENIC) жобасының тиімділігі туралы зерттеу 1970-ші жылдары ауруханалар бақылау шараларына және алдын алуға назар аударғанда nosocomial инфекция деңгейін шамамен 32 пайызға төмендеткенін көрсетті.

Оқшаулау және карантин

Денсаулық сақтау мекемелерінде медициналық оқшаулау – жұқпалы аурулардың стационарлық таралуын тоқтатуға бағытталған түрлі физикалық шараларды білдіреді. Инфекцияның түрі мен қоздырғышына, сондай-ақ оның таралу жолына байланысты оқшаулаудың әртүрлі түрлері қолданылады. Бұл шаралар ауа арқылы таралатын бөлшектер немесе тамшылар, тікелей тері арқылы, немесе дене сұйықтықтарымен байланыс арқылы таралу мүмкіндігін азайтуға көмектеседі. Егер инфекция күдікті болса, адам инкубациялық кезең аяқталғанға дейін, ауру белгілері пайда болғанға дейін немесе денсаулығы жақсарғанға дейін карантинге алынуы мүмкін. Жеке адамдар немесе топтар карантинге алынуы мүмкін, ал қауымдастар үшін инфекцияның қауымнан тысқары таралуын болдырмау мақсатында санитарлық кордон орнатылуы мүмкін, немесе қорғау шарасы ретінде оқшаулау қолданылуы мүмкін. Эпидемияны бақылау қажет болған жағдайда, қоғамдық денсаулық сақтау органдары мектептерді жабу сияқты әлеуметтік арақашықтықтың басқа да шараларын қолдануы мүмкін.

Инфекцияның алдын алу және оны бақылау жөніндегі нұсқаулықтарды іске асырудың кедергілері мен оңайытушылары

Денсаулық сақтау қызметкерлерінің жеке қорғаныс құралдарын (ЖҚҚ) және инфекцияны бақылау ережелерін сақтауына кедеріс келтіретін факторлар: ережелерді жеткізу, жұмыс орнындағы қолдау (басшының қолдауы), жұмыс орнындағы қолдану мәдениеті, жеткілікті оқыту, мекемедегі физикалық кеңістіктің көлемі, ЖҚҚ-ға қолжетімділік және денсаулық сақтау қызметкерлерінің пациенттерге сапалы күтім көрсетуге деген мотивациясы. Ережелерді енгізген кезде мекемедегі барлық қызметкерлерді (денсаулық сақтау қызметкерлері мен көмекші персоналды) қатыстыру маңызды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) мәліметінше, індетті зерттеудің мақсаты – індеттің себебін, патогендік агенттің таралу жолын, басталу ортасын, тасымалдаушыны, жұқтыру қаупі бар халықты және қауіп факторларын анықтау болып табылады.

Инфекцияларды бақылау және денсаулық сақтау эпидемиологиясы бойынша оқыту

Практикашылар әртүрлі білім беру бағыттарынан келуі мүмкін: көптегендер тіркелген медбикелер болып бастайды, кейбіреулері – қоғамдық денсаулық сақтау инспекторлары (қоршаған ортаны қорғау қызметкерлері), тағы бір бөлігі – медициналық технологтар (әсіресе клиникалық микробиология саласында), ал кейбіреулері – дәрігерлер (көбінесе жұқпалы аурулар мамандары). Инфекцияны бақылау және денсаулық сақтау эпидемиологиясы бойынша мамандандырылған оқытуды төменде сипатталған кәсіби ұйымдар ұсынады. Инфекцияны бақылау практикашысы болғысы келетін дәрігерлер көбінесе жұқпалы аурулар бойынша феллоушыптан өтеді. Оқыту "жүздік кездесу" түрінде, компьютер арқылы немесе бейнеконференция арқылы жүргізілсе, "қалташалық" оқытумен (денсаулық сақтау мамандарына жазбаша ақпарат немесе нұсқаулар беру) салыстырғанда, талаптарды орындауды жақсартуға және қателерді азайтуға көмектеседі. Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) және Американың денсаулық сақтау эпидемиологиясы қоғамы жыл сайын ауруханалық эпидемиология (ауруханада инфекцияны бақылау) курсын бірлесіп өткізеді.

Австралия

2002 жылы Австралия Корольдік жалпы практика дәрігерлері колледжі иммундауды басқару, стерильдеу және ауруды қадағалау бөлімдерін қамтитын кеңселерде инфекцияны бақылаудың жаңартылған стандартын жариялады. Дегенмен, денсаулық сақтау қызметкерлерінің жеке гигиенасы туралы құжат қол гигиенасы, қалдықтарды және кір жууды басқарумен ғана шектеледі, бұл жеткіліксіз болуы мүмкін, себебі кейбір патогендер ауамен таралады және ауа ағыны арқылы таралуы мүмкін. 2019 жылдың 1 қарашасынан бастап Австралияның Денсаулық сақтау саласындағы қауіпсіздік және сапа жөніндегі комиссиясы Австралияда қол гигиенасы жобасын басқарады, бұл жоба денсаулық сақтаумен байланысты инфекциялардың таралуын азайту мақсатында қол гигиенасын жақсартуға бағытталған.

Америка Құрама Штаттары

Қазіргі уақытта жұқпалы қан және басқа да материалдарға кәсіби жолмен ұшыраумен байланысты инфекциялық бақылау стандарттарын сипаттайтын федералдық ереже 29 CFR Part 1910.1030 Bloodborne pathogens бөлімінде келтірілген.