Кіріспе

Қалқан қабығына негіделген қытай медицинасы

Guilinggao, сондай-ақ тасбақа желесі (техникалық тұрғыдан дұрыс болмаса да) немесе тасбақа ұнтағы деп белгілі, бұл қытай медицинасына ұқсас желе тәрізді зат, сонымен қатар десерт ретінде де сатылады. Дәстүрлі түрде ол гаодан, яғни тасбақаның пластронының (көліктің астыңғы қабығы) пастасынан – Cuora trifasciata (көбінесе "үш жолақты қорап тасбақасы" немесе "алтын монета тасбақасы", 金錢龜) және түрлі шөптік өнімдерден, әсіресе, Smilax glabra (土伏苓, Ту фу линг) қытай тамырынан жасалған. Қазіргі Қытайда құрып кету қаупі төнген алтын монета тасбақасы (Cuora trifasciata) коммерциялық мақсатта өсірілсе де, ол өте қымбат. Сондықтан, тіпті коммерциялық түрде қолжетімді Guilinggao-да тасбақадан алынған ингредиенттер болса да, олар басқа, көбірек таралған тасбақа түрлерінен алынады. Көбінесе десерт ретінде сатылатын Guilinggao-да тасбақа қабығының ұнтағы болмайды. Олар дәрілік құралдардағыдай бірдей шөптік қоспаларды қамтиды және ішкен кезде теріге жақсы әсер етеді деп жарнамаланады.

Тарих

Бір аңыз бойынша, Тонгчжи императоры гилингао жеген арқасында шешек ауруынан жазыла жаздады. Бірақ, император жесір әйел Цыси оның ауруын шешек құдайына табыну арқылы емдеуге болатынына сенді. Ол императорды гилингао жеуді тоқтатуға көндірді. Император одан көп ұзамай қайтыс болды. Гилингао теріге пайдалы деп есептеледі, оны үнемі жесе, терінің жағдайы жақсарады. Бұл желенің басқа да пайдалы қасиеттеріне қан айналымын жақсарту, бұлшықеттердің өсуіне көмектесу, қышықты басу, безеңді азайту және бүйректі қалпына келтіру кіреді.

Түрлілігі

Қараңғы түсті гилингао желесі қара түсті болып көрінеді; алайда, нақты түсі қара қоңырға жақын. Табиғатынан тәтті емес, керісінше, аздап ащы, бірақ оны жеңілірек ету үшін бал сияқты тәттілендіргіштер қосуға болады.

Қолжетімділік

Көптеген Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде, сондай-ақ АҚШ және Канададағы қытай аудандарында, бірден жеуге ыңғайлы, ашылуыш қақпақтары мен пластикалық қасықтары бар, салыстырмалы түрде арзан консервіленген гуйлингао желісін табуға болады. Ол Англия мен Жаңа Зеландияда да сатылады. Оның екі түрі бар, олардың біріне линчжи ұнтағы қосылған.

Дайындық

Дәстүрлі гилингао рецептерінде тасбақа қабығын көп сағат бойы қайнату қажет, бастапқыда жеке, содан кейін түрлі дәрідік өсімдіктермен, нәтижесінде сұйықтық біртіндеп буланып, желе тәрізді қалдық пайда болады. Қалыңдығын арттыру үшін күріш ұны мен жүгері крахмалы қосылады. Гилингао желесін үйде, саудадағы дайын ұнтақ концентраттан ("гилингао ұнтағы") Jello дайындаған сияқты жасауға болады. Дайындалған кезде, дәмдік және емдік қасиеттерін беру үшін женьшен сияқты басқа да дәрідік өсімдіктер желеге қосылады.