Халвард Граатоп: Норвегиялық көтерілісші және Дания үстемдігіне қарсы күрес
Hallvard Graatop
Халвард Граатоп – 15 ғасырдағы норвегиялық көтерілісші, Эрик Померанскийға қарсы күрескен. Шын аты белгісіз, «Сұр шаңырау» лақабымен танымал. Норвегия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Галлвард Гратоп – 15 ғасырда Эрик Померанияға қарсы күрескен норвегиялық көтерілісшілердің басшысы. "Graatop" деген есім, "Сұр шаңырау" деген мағынаны білдіреді, бұл, әдетте, соғыс есімі болуы мүмкін, шамасы ақ немесе сұр шашқа немесе сұр капотқа сілтеме жасайды (іздеудегі қылмыскер болғандықтан, ол бетін жасырған болуы мүмкін). Гратоптың нақты кім екені белгісіз. Телемарк аймағындағы халық арасындағы әңгімелерде ол Роалдстад (кейін Вралстад деп аталған) шаруа қожалығының "Лорд" Холлвард Торбьёрнсен екені айтылады.
Hallvard Graatop was a 15th century Norwegian rebel leader who fought against Erik of Pomerania. The name "Graatop", meaning "Gray top" is probably a nom de guerre, possibly referring to gray hair or a gray hood (as a wanted outlaw, he may have concealed his face). Graatop's true identity is unknown. Popular stories in the Telemark area claim him to be "Lord" Hallvard Torbjørnsen of Roaldstad (later known as Vrålstad) farm.
Дау-жанжал себептері
XIV ғасырда Еуропаны қиратып, Скандинавияның билеуші әулеттерін құртқан қара өлім болды. Дания мен Норвегияның патшасы Олав Скандинавиядағы соңғы тума билеуші еді. Ол 1387 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Маргарета осы екі елдің және кейін Швецияның билігін өз қолына алды. 1397 жылы Швецияның Кальмар қаласында үш елдің біртұтас тәж астында бірігуі ресми түрде жарияланды және Эрик Померания патша болып сайланды. Эрик үш патшалықты Даниядан, Дания аристократиясын пайдалана отырып басқаруды жөн көрді. Дания аристократиясы табиғи түрде өз мүдделерін қорғап, Швеция мен Норвегия халқын шеттетуге тырысып, оларды билік етуге бейімдеді. Швецияда 1434 жылы Енгелбрект Энгелбрексон сәтті көтеріліс бастады. 1436 жылы Амунд Сигурдссон Болт Норвегияда да осыны істеуге тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Содан кейін Hallvard Graatop пайда болды. Ол Ослодағы қатал Дания үкіміне қарсы тұру үшін шаруалар әскерін жинады. 1438 жылы Халлвард пен оның норвег әскері Даниямен шайқасты, бірақ бостандықтарын жеңіп ала алмады. Дегенмен, он жылдың ішіндегі үшінші көтеріліс Дания аристократиясын патша Эрикке қарсы қойды, оның қатал саясатының нәтижесінде солтүстік көршілер Даниялықтарды жек көре бастады. Олар 1439 жылы король Эрикті тақтан түсірді. 1442 жылы шведтерге ресми түрде тәуелсіздік қайтарылды, бірақ Дания аристократиясы Норвегиядан бас тартқысы келмеді. Келесі он жылда олар елді қайта басып алып, Гренландия, Исландия және Фарер аралдарындағы Норвегияның колонияларын толығымен аннексиялады.
The Black Death, which wrought havoc throughout Europe during the 14th century, had decimated the ruling families of Scandinavia. King Olav of Denmark and Norway was the last native ruler in Scandinavia. When he died in 1387, his wife Margareta took over the rule of those two countries and then Sweden as well. In 1397 in the town of Kalmar in Sweden, the Union of the three lands under a single crown was made official and Erik of Pomerania was chosen as king. Erik fatefully chose to govern the three kingdoms from Denmark using the Danish aristocracy. The Danish aristocracy naturally saw to their best interests and slowly alienated the residents of Sweden and Norway whom they tried to rule. In Sweden Engelbrekt Engelbrektson led a successful rebellion in 1434. In 1436 Amund Sigurdsson Bolt tried to do the same in Norway, but failed. Enter Hallvard Graatop. He raised an army of peasants to challenge the harsh Danish rule in Oslo. Hallvard and his army of Norwegians fought the Danes in 1438, but failed to secure their freedom. This third rebellion in under a decade, however, led the Danish aristocracy to turn on King Erik, whose harsh policies had fomented the disdain in which Danes were now held by their northern neighbors. They saw to the ouster of King Erik in 1439. In 1442 the Swedes were officially regranted sovereignty, however, the Danish aristocracy was unwilling to give up Norway. The next decade saw them reconquer the country and annex outright the Norwegian colonies of Greenland, Iceland, and the Faroes.
Дау
Галлвард Гратоптың кім екені заманауи ғалымдар арасында даулы мәселе болып қалып отыр. Бірқатар мамандар ХV ғасырда Дрангедалдағы Враальстад шаруашылығында тұрған Халлвард Торбьорнсон немесе Торессонмен байланыстылығының толығымен әңгіме-дүмілге және болжамға негізделгенін айтады. Ол көтерілісшілердің жетекшісі болғандықтан, ұсталған жағдайда қарсыластары оны жазалап өлімге кесер еді, сондықтан оның іздерін жасыруы заңды. Осы тұрғыдан алғанда ол сәтті болған сияқты, өйткені оның өлім жазасына кесілгені туралы ешқандай мәлімет жоқ.
The identity of Hallvard Graatop has been disputed by more modern scholars. Some claim the connection to a Hallvard Torbjornsson or Toresson living at the Vraalstad farm in Drangedal in the 15th century is entirely based upon hearsay and speculation. As a rebel leader, he would certainly have been executed by his adversaries if caught, thus it's quite reasonable that he deliberately covered his tracks. It seems that he was successful in this respect, as there's no record of his execution.
Ескертпелер мен сілтемелер
Воксланд, Мелвин Воксланд «Викинг Сагасы», 1980 жыл. Насеф, Герхард Вролстад отбасының тарихы, 1978 жыл.
Voxland, Melvin Voxland Viking Saga, 1980. Naeseth, Gerhard Wrolstad Family History, 1978.