Кіріспе
Кеуде ортасын (медиастинумды) зақымдайтын қабыну процесі
Медиастинит – кеуде ортасындағы немесе медиастинумдағы тіндердің қабынуы. Ол жедел немесе созылмалы болуы мүмкін. Оның төрт түрлі себебі болуы мүмкін:
тікелей жұқпалану
қан арқылы немесе лимфа жүйесі арқылы таралу
мойын немесе артқы құрсақ қуысынан инфекцияның таралуы
өкпе немесе плеврадан таралу
Жедел медиастинит көбінесе бактериялардың салдарынан туындайды және көбінесе қықышқактың тесілуінен болады. Инфекция тез дами алатындықтан, бұл ауыр жағдай деп есептеледі. Созылмалы склероздаушы (немесе фиброздық) медиастинит, қауіпті болғанымен, медиастинумның ұзаққа созылған қабынуынан туындайды, бұл кеуде қуысының ішінде және орталық қан тамырлары мен тыныс жолдарының айналасында жасушасыз коллаген мен талшықты тіндердің өсуіне алып келеді. Оның себебі, емдеуі және бағамы жедел жұқпалы медиастиниттен өзгеше. Жұқпалы ошақтар: Трахея алдындағы кеңістік – трахеяның алдында орналасқан. Трахея алдындағы кеңістіктің жұқпалануы медиастинитке алып келеді. Мұнда фасция перикард және қабырғалық плеврамен бірігіп жатады, бұл медиастинитте эмпиема мен перикардтың ісінуін түсіндіреді. Дегенмен, басқа кеңістіктердің жұқпалануы да медиастинитке әкелуі мүмкін.
direct contamination
hematogenous or lymphatic spread
extension of infection from the neck or retroperitoneum
extension from the lung or pleura
Acute mediastinitis is usually caused by bacteria and is most often due to perforation of the esophagus. As the infection can progress rapidly, this is considered a serious condition. Chronic sclerosing (or fibrosing) mediastinitis, while potentially serious, is caused by a long standing inflammation of the mediastinum, leading to growth of acellular collagen and fibrous tissue within the chest and around the central vessels and airways. It has a different cause, treatment, and prognosis than acute infectious mediastinitis. Space infections: Pretracheal space – lies anterior to trachea. Pretracheal space infection leads to mediastinitis. Here, the fascia fuses with the pericardium and the parietal pleura, which explains the occurrence of empyema and pericardial effusion in mediastinitis. However, infectious of other spaces can also lead to mediastinitis.
Жедел
Жіті медиастинит – инфекциялық процесс, ол қызба, дікіс және тахикардияны тудыруы мүмкін. Медиастинит кезінде ауырсыну болуы мүмкін, бірақ ауырсыну орны медиастиннің қай бөлігі зақымдалғандығына байланысты. Жоғарғы медиастинитке қатысты болса, ауырсыну көкірек сүйегінің артында сезіледі. Ал төменгі медиастинитке қатысты болса, ауырсыну лопатылар арасында орналасып, төсқаушаға таралуы мүмкін.
Созылмалы
Симптомдар аурудың медиастиннің қай орган(дар)ына әсер ететініне байланысты. Олар тыныс жолдарының, қызбалтамырдың немесе қан тамырларының тарылуынан туындауы мүмкін. Симптомдар сондай-ақ фиброздың деңгейіне де байланысты. Жөтел, демікпе, қан қосу, кеудеде ауыру және жұту қиындықтары болуы мүмкін.
Жедел
Асқазан-тағам жолының перфорациясы – тікелей жұғудың бір түрі және жіті медиастинальды инфекциялардың 90% құрайды. Төменге түсетін некротизациялық медиастинит – жіті медиастинит болғанымен, ол медиастинум ішіндегі құрылымдардан пайда болмайтындықтан ерекшеленеді. Сондықтан, төменге түсетін некротизациялық медиастинит термині медиастинум инфекциясының бастапқы ошағы бас немесе мойында пайда болып, фасциялық кеңістіктер арқылы медиастинумға төмен түсетінін білдіреді. Дамыған елдерде сирек кездеседі, бірақ жіті медиастинит антракс сияқты бактериялық спораларды жұту нәтижесінде туындауы мүмкін. Тарихи тұрғыдан бұл инфекция «Жүн сұрыптаушының ауруы» деп аталған. Өкпеде споралар лимфа жүйесі арқылы медиастинальды лимфа түйіндеріне таралуы мүмкін, онда жетілген таяқшалар экзотоксиндерді бөліп, ісіну мен тіндердің некрозын күшейтеді. Клиникалық жағдайларда, антракс жұқтырған адамдарда геморрагиялық медиастинит дамуы мүмкін, ол жедел өкпелік қан кету және менингит ретінде көрінеді. Аутоиммундық аурулар мен Бехчет ауруы да себеп болуы мүмкін. Көбінесе Gram-оң бактериялар мен анаэробтар қоздырғыштары болып табылады, бірақ сирек жағдайларда Gram-теріс бактериялар да кездеседі. Бұл ауыр форма жіті медиастинит жағдайларының 20% құрайды.
Созылмалы
Грануломатты медиастиниттің көптеген жағдайлары (75%) кеуде рентген суретінде медиастиналық ісік немесе медиастинустың кеңеюі ретінде кездейсоқ табылады.
Емдеу
Жедел медиастинитті емдеу көбінесе белсенді интравендік антибиотиктермен емдеу және денедегі су мөлшерін қалыпқа келтіруді қамтиды. Егер бөлек сұйықтық жиынтықтары немесе айқын жұқтырылған тіндер пайда болса (мысалы, абсцесс), оларды хирургиялық жолмен дренаждау немесе жұқтырылған тіндерді тазалау қажет болуы мүмкін. ДНМ-ді емдеу әдетте жұқтырылған некроздық тінді алып тастау және дренаж жасау үшін операцияны талап етеді. Инфекцияны емдеу үшін кең спектрлі интравендік антибиотиктер де қолданылады. Науқастардың жағдайының ауырлығына байланысты, олар көбінесе жансақтау бөлімінде қаралады. Созылмалы фиброздық медиастинитті емдеу мәселесі әлдеқайда күрделі, және стероидтар немесе зардап шеккен қан тамырларын хирургиялық түрде ашып беру процедураларын қамтуы мүмкін.
Болжам
Фиброздық медиастинит медиастиналық құрылымдардың қысылып қалуына алып келуі мүмкін. Егер дер кезінде анықталмаса және шаралар қолданылмаса, ДНМ-нің өлім-жітім көрсеткіші сепсис және көп мүшелік жеткіліксіздік салдарынан 10-дан 40%-ға дейін жетеді.