Кіріспе
Перпер (; көпше перпери) – 1906 жылдан 1918 жылға дейін Черногорияның валютасы болды. Византиялық гиперпиронның атымен аталған, ол 100 парадан тұрды. 20-шы ғасырдың соңында Черногория перперді қайтадан енгізуді қарастырды. Бірақ, оның орнына неміс маркасын бейресми түрде қабылдауға шешім қабылдады, содан кейін евроға өтті.
The perper (; plural перпери) was the currency of Montenegro between 1906 and 1918. Named after the Byzantine hyperpyron, it was divided into 100 para. At the end of the 20th century, Montenegro contemplated issuing the perper again. However, it decided to unofficially adopt the Deutsche mark instead, and later followed the change to the euro.
Монеталар
1906 жылы 1, 2, 10 және 20 пара номиналында монеталар шығарылды. 1 және 2 пара қоладан, ал 10 және 20 пара никельден жасалған. Никель және мыс монеталар Венада соғылған. 1909 жылы күміс 1 және 5 перпера монеталары қосылды, содан кейін 1910 жылы 2 перпера монетасы шығарылды. 1910 жылы 10 және 20 перпера алтын монеталары да шығарылды, сонымен қатар 100 перпера монеталарының саны өте шектеулі болды. 1914 жылға дейін қола, никель және күміс монеталар бірнеше рет шығарылды. 1909 жылы күміс монеталар шығару туралы шешім қабылданғанда, алтын монеталар соғылуы да жоспарланған болатын. Алайда, Австро-Венгриямен тығыз қарым-қатынас болғандықтан, алтын монеталар күміс монеталардан бір жыл кейін шығарылды. 1910 жылы Черногория 10, 20 және 100 перпера монеталарының екі сериясын шығарды. Біріншісінде «Черногория княздығы», екіншісінде «Черногория Корольдігі» деген жазу бар. Бұл 1910 жылдың 28 тамызында Черногория князі Николай Черногория Корольдігін жариялағандықтан болды. Екінші серия оның билік құруының 50 жылдығына арналған. Тарихи жағдайларға байланысты, бұл Черногория тарихындағы жалғыз алтын перпера монеталары болды. Бүгінде 100 перпера монеталары Черногория монеталарының ең бағалы үлгілері саналады. 100 перпера монеталарының қаншасы сақталғаны белгісіз, бірақ нумизматтар шамамен 150 данасы әлі де бар екендігіне келіседі, оның ішінде Эрмитаж, Америка нумизматикалық қоғамы, Ұлыбритания мұражайы, Прада және Вена кантонының музей коллекцияларында сақталғандары бар. Олардың бірнешеуі Черногориядағы жеке коллекцияларда сақталады деп есептеледі, ал екі алтын 100 перпера монетасы Черногория Орталық банкінің коллекциясын көркейтеді. Аукциондарда бұл монеталардың құны олардың жағдайына байланысты 20-35 мың евроға жетеді.
Банкноттар
1912 жылы қазынашылық 1, 2, 5, 10, 50 және 100 перпера номиналындағы банкноттарды шығарды. 1914 жылы үкімет 1, 2, 5, 10, 20, 50 және 100 перпера номиналындағы үш сериялы банкноттарды шығарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия оккупациясы барысында екінші және үшінші сериядағы үкіметтік банкноттар әскери округтік басшылықтармен қайта басылды. 1917 жылы Австрия армиясы перпера, перпера монеталары (Мюнцперпер) және крона номиналындағы айырбасталатын облигацияларды шығарды, онда 2 перпера = 1 монета перпера = 1 крона тең болды.