АҚШ-тағы Колорадодағы Amache ұлттық тарихи ескерткіші жапон американдықтарының соғыс кезеңіндегі мәжбүрлі түрде көшірілуі туралы айтады. NPS жүйесіне қосылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колорадо штатындағы АҚШ-тың ұлттық тарихи орны
National Historic Site of the United States in Colorado
2022 жылдың 18 наурызында АҚШ Президенті Джо Байден Гранада соғыс тұрғындарының орталығын Ұлттық саябақтар жүйесінің құрамына қосуға рұқсат беретін «Амаче ұлттық тарихи орны» заңына қол қойды. Ол 2024 жылдың 15 ақпанында Ұлттық саябақтар қызметінің бөлігі ретінде ресми түрде құрылды, бұл Бенттің ежелгі бекінісі мен Сэнд-Крик қырғынынан кейін Колорадодағы үшінші ұлттық тарихи орын болды.
On March 18, 2022, U. S. President Joe Biden signed the Amache National Historic Site Act authorizing the Granada War Relocation Center to become part of the National Park System. It was formally established as part of the National Park Service on February 15, 2024, the third National Historic Site in Colorado after Bent's Old Fort and the Sand Creek Massacre.
Тарих
1941 жылғы 7 желтоқсанда Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауынан кейін президент Франклин Д. Рузвельт 9066-шы жарлық арқылы Батыс жағалауда тұратын жапон-американдықтарды күштеп көшіруге рұқсат берді. 1942 жылдың көктемінде шамамен 120 000 жапон-американдық уақытша жиналыс орталықтарына көшірілді, содан кейін Гранада сияқты тұрақты және оқшауланған көшіру орталықтарына ауыстырылды. Гранада – түрмеге қамау бағдарламасын басқаруға жауапты үкіметтік орган – Соғыс көшіру басқармасы басқарған, осындай он лагерьдің бірі болды және жеке меншіктегі жерге салынған жалғыз лагерь еді. Лагерь аумағы , оның ішінде тек тұрғын үйлер, қоғамдық және әкімшілік ғимараттар үшін пайдаланылатын жері болды, ал қалғаны ауыл шаруашылығы жобаларына арналды. Соғысқа дейін бұл жерлер бірнеше шаруалар мен фермерлерге тиесілі болды, және лагерьге орын беру үшін өздерінің жерлерін сатқандардың ішінде тек біреуі ғана болды, бұл WRA мен қалған жер иелері арасында шиеленіс тудырды, олардың жерлері сот арқылы алынды. Бұл жапон-американдықтардың аймақта орналасуына қарсылық білдірмеді: Колорадо губернаторы Ральф Лоренс Карр жапон-американдықтарды қарсы алған санаулы адамдардың бірі болды және сол кездегі жапонға қарсы сезімге қарсы шығып, өз штатында WRA лагерін құруға қарсы болмаған жалғыз губернатор еді. Гранада 1942 жылғы 27 тамызда ашылды және 1943 жылғы ақпанға қарай 7318 адамға жетті, бұл WRA лагерьлерінің ең кішісі болды (дегенмен лагерьде үш жыл ішінде 10 000-нан астам адам болды). Лагерьдегі алғашқы тұтқындардың көп бөлігі Калифорниядан келді: Лос-Анджелестің оңтүстік-батысы, Орталық аңғар және солтүстік жағалау. Көптегендері Иссей кәсіпкері Кютаро Абико құрған Ямато колониясының тұрғындары болды. Амаче лагерінің тұрғын ауданы төменгі төбеде орналасқан, бұл басқа WRA лагерьлерінде болған су тасқыны мен лай мәселелерін болдырмады, бірақ аймақ қатты жел мен құмды дауылдарға бейім болды. Аманше орта мектебінде барлық сыныптардың оқушылары үшін түрлі клубтар, сабақтан тыс шаралар мен әлеуметтік іс-шаралар ұйымдастырылды. Деректер бойынша, мектептің футбол командасы үш жыл ішінде бір рет ғана жеңіліске ұшырады. Бір ерекше оқиға – Амаче футбол командасы Холли, Колорадодан келген жеңіліссіз футбол командасымен ойнады, ол Амачеден шығысқа қарай 18 шақырым жерде орналасқан. Бұл ойын ерекше болды, өйткені Холли командасы лагерьге келіп, Амачемен өз алаңында ойнауға келісті. Холли командасының ойыншыларының бірі Рой Ромер болды, ол кейін Колорадо губернаторы болды. Амаче командасы бұл ойында 7:0 есебімен жеңіске жетті, гол соққысы әдіс-тәсілмен жасалды, сондықтан Амаче командасы өз алаңында жеңіліске ұшырамағанын мәлімдей алады. Лагерьдегі ересектерге жұмыс табуға түрлі мүмкіндіктер берілді. Лагерьде 60 жапон-американдық интернирлер жұмыс істейтін полиция бөлімі болды, бірақ оны ақ күзетші басқарды. Сол сияқты, Амаче өрт сөндіру бөлімі ақ күзетшілердің басшылығымен жұмыс істейтін үш жапон-американдық өрт сөндірушілер тобынан және бір интернир өрт сөндіруші басшысынан тұрды. Кейбір (бірақ көп емес) құзыреттілік алғандар лагерьдегі мектептерде жұмыс істеді. Интернирлер жетекшілері лагерьде скауттар үшін жеке Амаче ауданын құрды. Бұл скауттар әлі де американдық туды желбіретіп жүрді, суреттегідей, лагерьде Бой Скаут Естелік күніне арналған шеруде. 1942 жылғы маусым айында Соғыс министрлігі Гавай Ұлттық гвардиясынан жапон тегіндес 1432 адамнан тұратын 100-ші жаяу әскер батальонын құруға рұқсат берді және оларды жоғары оқу үшін МакКой және Шелби лагерлеріне жіберді. Оның жоғары даярлық деңгейіне байланысты армияның Нисейге қарсы бұрынғы шектеулері (Пёрл-Харбордан кейін белсенді қызметке жарамсыз жау шетелдіктері ретінде қарастырылған) 1943 жылғы қаңтарда 442-ші RCT құру үшін алынып тасталды, онда Гавайиден 10 000 адам тіркелді, содан кейін 2686 адам таңдалды, сондай-ақ құрлықтан 1500 адам қосылды. 100-ші жаяу әскер батальоны 1943 жылғы қыркүйекте соғысқа қатысты және олардың батылдығы мен ауыр шығындарына байланысты "Күміс жүрек" батальоны ретінде танылды. 1944 жылғы маусым айында 442-ші RCT оларға қосылды және бірге "Брокеге бар" деген ұранды іске асырды, өйткені олардың сарбаздары соғыста өз өмірлерін тәуекелге тігіп, соғыстағы ең жоғары наградаланған бөлімге айналды және осы күнге дейін, оның көлемі мен қызмет ету мерзіміне байланысты. Ақырында, 441 Нисей осы лагерьден АҚШ армиясына ерікті немесе шақыру арқылы қатысты, соның ішінде атақты 100/442 және MIS. Лагерьдің оңтүстік-батыс бұрышында Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстағы жапон-американдықтарға арналған шағын зират және ескерткіш орналасқан. Зиратта Амачеден АҚШ-ты қорғау үшін қаза болған сарбаздардың есімдері жазылған үлкен тас ескерткіш орналасқан.
Following the Japanese attack on Pearl Harbor on December 7, 1941, President Franklin D. Roosevelt authorized the forced relocation of Japanese Americans living on the West Coast with Executive Order 9066. Over the spring of 1942, some 120,000 Japanese Americans were moved into temporary assembly centers before being transferred to more permanent and isolated relocation centers like Granada. Run by the War Relocation Authority, the government body responsible for administration of the incarceration program, Granada was one of ten such camps, the only one to be built on private land. The camp site covered , of which only was used for residential, community and administrative buildings, while the rest was devoted to agricultural projects. The land was owned by several ranchers and farmers before the war, and only one of these property owners willingly sold his acreage to make way for the camp, creating tension between the WRA and the other landholders, whose parcels were taken via condemnation. This did not necessarily translate to overall resistance to Japanese Americans being housed in the area: Colorado Governor Ralph Lawrence Carr was one of the few to welcome the Japanese Americans and the only governor not to oppose the establishment of a WRA camp in his state, going against the anti Japanese sentiment of the times. Granada opened August 27, 1942, and reached a peak population of 7,318 persons by February 1943, making it the smallest of the WRA camps (although the total number who passed through the camp during its three year existence was over 10,000). Nearly all of the camp's original internees came from California: southwest Los Angeles, the Central Valley and the northern coast. Many had been residents of the Yamato Colony, a farming settlement established by Issei businessman Kyutaro Abiko. The Camp Amache residential area is spread atop a low hill, which prevented the flooding and mud problems which plagued other WRA camps, although the area was prone to high winds and severe dust storms. There were several clubs, extracurricular activities, and social events that were available to student of all grade levels in Amanche High School. Sources indicate that the high school football team lost one game in three years. One noteworthy event was when the Amache football team played the undefeated football team from Holly, Colorado, which is located just 11 mile (18 km) east of Amache on U. S. 50. This game was unique because Holly actually agreed to come up to the camp and play Amache on their home field. One of the Holly team players was Roy Romer, who went on to become Governor of Colorado. The Amache team won this game by a score of 7 0, the only touchdown coming from a trick play, thus the Amache team can claim to be undefeated on their own field. Adults in camp had various opportunities for employment. The camp had a police department which was worked by sixty Japanese American internees, although it was headed by a white security officer. Similarly, the Amache Fire Department consisted of three crews of Japanese American firefighters and one internee fire chief working under white supervisors. Some (though not many) who had earned teaching credentials prior to their confinement were employed in the camp schools. Internee leaders set up a separate Amache District for Boy Scouts at the camp. These Scouts still flew the American flag as seen in the photograph at right of a Boy Scout Memorial Day parade at the camp. In June 1942, the War Department authorized the formation of the 100th Infantry Battalion consisting of 1,432 men of Japanese descent in the Hawaii National Guard and sent them to Camps McCoy and Shelby for advanced training. Because of its superior training record, the Army's previous restrictions against Nisei (listed as enemy aliens ineligible for active service after Pearl Harbor) were lifted in order to create the 442nd RCT in January 1943 when 10,000 men from Hawaii signed up with eventually 2,686 being chosen along with 1,500 from the mainland. The 100th Infantry Battalion entered combat in September 1943 and it became known as the Purple Heart Battalion because of their heroism and horrific casualties. It was joined by the 442nd RCT in June 1944 and together it lived up to the motto "Go For Broke" because of the degree to which its soldiers risked their lives in battle and became the most highly decorated unit in the war and to this day, for its size and length of service. Eventually, 441 Nisei joined the U. S. Army from this camp, either volunteering or accepting their conscription into the famed 100th/442nd and MIS. In the southwest corner of the camp is a small cemetery and memorial dedicated to the Japanese Americans from there who volunteered to fight in Europe in World War II. A large stone memorial with 31 men's names engraved in it sits in the cemetery in memory of those soldiers from Amache who died defending the U. S.
Сақтау және белгілеу
1990 жылдан бері Гранада орта мектебінің тобы – Амаче сақтау қоғамы, осы нысанды және оның құжаттарын сақтау жұмыстарын жүргізіп келеді. Мектеп жобасы аясында Гранада біртұтас орта мектебінің оқушылары Гранада соғыс көшіру орталығының мұражайын құрды. 2006 жылдың 21 желтоқсанында президент Джордж Буш H. R. 1492 заңына қол қойды, ол Гранада көшіру орталығын және басқа тоғыз бұрынғы жапон-американдық тұтқындау лагерін қалпына келтіру үшін 38 000 000 АҚШ долларын бөлуге кепілдік берді. Гранада көшіру орталығының Ұлттық тарихи ескерткіші туралы заң жобалары 2006 және 2007 жылдары Колорадо сенаторы Уэйн Аллард тарапынан ұсынылды, бірақ қолдау таппады. 2021 жылдың сәуір айында Колорадо штатының АҚШ өкілдері Кен Бак және Джо Негуз Амаче Ұлттық тарихи орны туралы заңды (HR 2497) енгізді. Президент Джо Байден 2022 жылдың 18 наурызында заңға қол қойды, ол мүлікті сатып алу шарттары орындалғаннан кейін осы нысанды Ұлттық саябақтар қызметінің құрамына қосуға рұқсат берді. Ұлттық саябақтар қызметі 2022 жылдың қазан айында нысан бойынша арнайы зерттеуді аяқтады.
Since 1990, the Amache Preservation Society, a Granada high school group, has worked on preservation of the site and its documents. As a school project, Granada Undivided High School students have set up a museum for the Granada War Relocation Center. On December 21, 2006, President George W. Bush signed H. R. 1492 into law guaranteeing $38,000,000 in federal money to restore the Granada relocation center and nine other former Japanese American internment camps. Granada Relocation Center National Historic Site Acts were introduced in 2006 and 2007 by Colorado Sen. Wayne Allard but got no traction. In April 2021, Colorado U. S. Representatives Ken Buck and Joe Neguse introduced the Amache National Historic Site Act (HR 2497). President Joe Biden signed the act into law on March 18, 2022, authorizing the site to become part of the National Park Service pending acquisition of property. The NPS completed a Special Resource Study on the site in October 2022.
Танымал мәдениетте
Жазушы Сандра Даллас өзінің "Таллграсс" атты көркем шығармасының негізі ретінде Гранада қаласын пайдаланады. Амаче лагерінде тұтқын болған Лили Юрико Накай Хави 2014 жылы лагерде өткен кезеңі туралы "Газа Газа қызы лагерьге барады" атты естеліктер жинағын жариялады.
Author Sandra Dallas uses Granada as the basis of her fictional work Tallgrass. Lily Yuriko Nakai Havey, an internee at Amache, published a memoir of her time in the camp, Gasa Gasa Girl Goes to Camp, in 2014.