Кіріспе

Декхэм – Англияның Тайн-энд-Уэр графтығындағы Гейтсхед метрополитендік округінің тұрғын үй ауданы. Ол солтүстікке қарай Гейтсхед қаласының орталығымен, оңтүстікке қарай Шериф Хиллмен, шығысқа қарай Феллинг және Карр Хиллмен, ал батысқа қарай Шипкоттпен шектеседі. Декхэм B1296 тас жолында, бұрынғы Ұлы Солтүстік жолының бойында орналасқан. Гейтсхед қаласының орталығынан оңтүстікке қарай 2 км, Ньюкасл-апон-Тайн қаласынан оңтүстікке қарай 2 км және Дурхэм қаласынан солтүстікке қарай 21 км қашықтықта жатыр. 2011 жылы Декхэм халқы 9 938 адамды құрады. Декхэм тарихы туралы мәліметтер аз, бірақ бұл жердің XIX ғасырдың басында Карр Хилл жолы мен Ескі Дурхэм жолының қиылысында, бірнеше ғасыр бұрын салынған Декхэм Холл мен Томас Декхэмнің бұл жерде тұрғандығымен байланысты құрылғаны айтылады. Ауыл өсіп, XX ғасырдың басында Гейтсхед көршілес ауылдар мен елді мекендерін қабылдаған кезде қалалық кеңістікке енді. Декхэмнің ерекшелігі – Олд Дурхэм жолындағы коммерциялық аймақ, ол аудан арқылы өтетін басты жол болып табылады. Тарихи тұрғыдан Декхэм Дарем графтығындағы ауыл болып келген және 1972 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заң бойынша Гейтсхед метрополитендік округіне қосылды. Декхэмнің жер бедері тіктеп келгендіктен, ауданның ерекшелігін қалыптастырған. Тұрғындар Ньюкасл-апон-Тайнға және Тим аңғарына көріністердің тамашалауға болады. Елді мекенді жергілікті Парламенттік Еңбек Кеңесі басқарады және Еңбек партиясынан депутат сайланады. Декхэм – әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан қиын жағдайдағы аймақ, көп өлшемді кемсіту индексі бойынша мұндай аймақтардың алдыңғы он пайызына кіреді. Тұрғын үй қорының басым бөлігі – кеңес үйлері, олардың көп бөлігі ескірген және жаңғыртуды қажет етеді. Бұрын көмір шахтасы болған Декхемде қазір ірі жұмыс беруші жоқ, ол Гейтсхедтің тұрғын үй ауданы болып саналады. Басты экономикалық белсенділік Олд Дурхэм жолындағы коммерциялық дамуда. Декхемде бірнеше пабтар бар, олардың бірі – Plough Inn 150 жылдан астам тарихқа ие. Білім беру мекемесі тек Оңтүстік көшесіндегі бастауыш мектепте ғана жүзеге асырылады, ол OFSTED бойынша жақсы мектеп деп танылған. Екі шіркеу бар, олардың бірі – Киелі Георгий шіркеуі – II санаттағы мәдени ескерткіш, ал қоғамдық қызметтерді Гейтсхед қарттар ассамблеясы және Карр Хиллдегі Элгин орталығы көрсетеді.

Тарих

Шериф Хилл, Карр Хилл және Лоу Феллден өзгеше, Декхемнің тарихы сирек жазылған. Ол 19-ғасырдың ортасында Гейтсхед Феллдің бір бөлігі болған шағын елді мекеннің болғанын көрсетеді; бұл аймақта жалпы пайдаланымдағы жерлерде, құлагерлер мен саудагерлердің қылмыстарымен белгілі, жабайы және қауіпті аумақ болған. 1860 жылғы кадастрлық карталар ғимараттардың азайып бара жатқанын көрсетеді; аймақта Декхем Холлынан басқа, бірнеше тұрғын үйлер және Карр Хилліне бұрылатын ескі жол бойындағы екі қоғамдық үй ғана болған. Сондай-ақ, «Кеме» деп аталатын тағы бір нысан да болған. 1614 жылы ол Томас Декхемге тиесілі болған, сол жылы қайтыс болып, оны немересіне мұра етіп, аймақтағы кедейлерге «су әкелгені үшін үш фунт» берген. 20-ғасырдың басында Декхемнің ауылдық сипаты өзгерді. Декхем мен Гейтсхед арасында кең жайылымдар мен орманды жерлер сақталғанмен, қарқынды құрылыс кезеңі болды. Гейтсхед оңтүстікке қарай кеңейген кезде 1895 жылға қарай Маунт-Плезант ауданында бірнеше ондаған тұрғын үйлер салынды. Тейлор Террасасы мен Сплит Кроу Роуды қиылысында қоғамдық үй салынды. Екі жылдан кейін Олд-Дурхам жолының батыс жағында Тайнсайд пәтерлері салынды, ал аймақтағы көптеген көшелер, мысалы Чандос көшесі, Шипкотт террасасы, Раби көшесі және Нортборн көшесі, сондай-ақ атаусыз мектеп пайда болды. 1919 жылға қарай ауылдық көріністердің кейбіреулерін тамашалауға болатын, бірақ 1920 және 1930 жылдары егістік жерлер «жедел түрде азайып» кетті. Осы кезде Декхем Холлы тозығы жетіп, тұрғындар үшін «көңіл көншіліксіздігі мен желді түндерде естілетін ерекше дыбыстары» себепті, көне үйге ұқсас болды. 1930 жылы Холл бұзылып, оның орнына қосымша кеңес үйлері салынды. Үйлерді қарқынды салу кезеңінен бері көп өзгерген жоқ. Субұрбаның батыс шетінде Нортборн көшесіндегі Тайнсайд пәтерлері мен айналасындағы көшелер өз орнында сақталды, мұнда «тұрғын үйлер және басқа ештеңе жоқ». Бұл тұрғын үйлердің көпшілігі нашар күйде, кейбіреулері «құлап бара жатыр» және айтарлықтай инвестиция қажет. Олд-Дурхам жолы ауданның орталық нүктесіне айналды және жалғыз сауда орталығы болып табылады, жолдың батыс жағында Инскип террасасы мен Шипкотт террасасынан шығатын шағын, тәуелсіз дүкендер орналасқан. Көптеген сауда орындары тозығы жеткенімен және Олд-Дурхам жолының шығыс жағындағы жақындағы тұрғын үй құрылысын «жақсы жоспарланбаған және көрікті емес» деп сипаттаған есепке қарамастан, аймақ «қызықты және жанды» болып қала береді. Керісінше, Декхемнің орталық және шығыс аймақтарында айқын құлдырау байқалады. Батыс шетінде ескі ауылдық қоныстың тас қалдықтары сақталған.

Экономика

Шериф Хиллден өзгеше, Декхэм ауыр индустрияға негізделмеген. Ол негізінен Дурхам мен Ньюкасл-апон-Тайн арасындағы басты жолға ыңғайлы қол жеткізу үшін дамыды, ол одан өтетін. Көмір өндірудің куәліктері бар; Дархам тау-кен музейінде «Декхэм Холл кеніші» туралы мәлімет бар. Кеніш туралы азын-малы ғана жазба сақталған, оның қашан ашылғанын анықтау қиын, бірақ кеніш Ньюкаслдан 1,5 миль оңтүстікке орналасқан. 1893 жылдың желтоқсанына дейін кеніш «пайда табуға жарамсыз» деп танылып, тоқтатылды. Гейтсхед қалалық округінің көптеген қалашықтарындағыдай, оның экономикасы Ньюкасл-апон-Тайн және Гейтсхед қалалық орталығының экономикасымен үстемдік етеді. Бұл дербес коммерциялық кеңістіктердің көлемінде көрінеді; қалашықтағы бөлшек сауда алаңы бүкіл округтегі кеңістіктің 1% құрайды. Олд Дурхэм жолында орналасқан 33 бөлшек сауда бірлігі жұмыспен қамтуды қамтамасыз етеді, бірақ олар төменгі деңгейде және таңдау мүмкіндігі шектеулі. Аспап дүкендері, жылдам тамақтандыру орындары, шаштараздар, ет дүкендері, көкөніс дүкендері және супермаркеттер бар, бірақ нан пісіру, банк, құрылыс қауымдастығы жоқ және почта бөлімі жабылды. Бөлшек сауда орындары бұрын тұрғын үйлер болғандықтан, олардың көпшілігі сауда үшін тым кішкентай, ал шамамен 20% бос тұр. Декхемде жоғары жұмыссыздық деңгейі байқалады; 2011 жылы жұмыс іздеушілерге жәрдемақы алған халықтың орташа көрсеткіші 7% құрады. Бұл сол кезеңде Гейтсхедтің 5% орташа көрсеткішімен салыстырылады. Жастардың жұмыссыздығы 10% құрайды, ал Гейтсхедте бұл көрсеткіш 9% құрайды.

География және топография

Декхэм, ендігі 54,95° С және ұзындығы 1,59° Б, Гейтсхед қаласының орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км жерде орналасқан. Декхэм мен Лондон арақашықтығы 410 км. Декхэм көтеріңкі жерде жатыр, әсіресе солтүстік жағында, ол тік қырқада орналасқан, ал кейбір бөліктері тік жарлы – атап айтқанда, оңтүстікке қарай Шериф Хиллмен шектесетін жерлер. 1974 жылы Декхэм 1972 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңға сәйкес Гейтсхед метрополитендік округіне қосылды. Осы заң күшіне енгенге дейін Декхэм Дарем округінің құрамында болды. Қазіргі уақытта ол метрополитендік округтің құрамына кіретін елді мекендермен шектеседі: оңтүстікке қарай Шериф Хилл, батысқа қарай Лоу Фелл және Шипкотт, солтүстікке қарай Гейтсхед, ал шығысқа қарай Феллинг және Карр Хилл. Декхэмде ерекше, тік топография бар, ол бұл маңның "сипаттамасын қалыптастырады". Гейтсхедтің қалалық құрылысы тұрғындар бұрын тамашалаған панорамалық көріністерге қол жеткізуді қиындатса да, топография тұрғындардың Ньюкасл-апон-Тайн және Тим аңғарына қарай әдемі көріністерді көруіне мүмкіндік береді.

Басқару

Гейтсхед кенті, Декхем – 2012 жылғы жергілікті сайлаулар
Кандидаттың аты Саяси партия Дауыс саны Дауыс бергендердің %-ы
Брайан Коутс Лейбористтер партиясы 1,407 70%
Мэй Эйнскоу Консервативтер партиясы 214 10.7%
Карен Тереза Кройзер Либералды демократтар партиясы 146 7.3%
Джон Ричардс Ұлттық фронт 124 6.2%
Норман Холл Кәсіподақтар мен социалистер коалициясы 118 5.9%

Декхем – Гейтсхед қалалық округіндегі кеңес бөлімі. Оның ауданы шамамен және 9,228 халқы бар. Оны үш кеңесші өкілдік етеді. 2012 жылдың маусым айында олар – Брайан Коутс, Мартин Ганнон және Бернадетт Олифант болды. Декхем – Гейтсхед Вестминстер парламенттік округінің бір бөлігі. Бұрын ол Гейтсхед Шығысы және Вашингтон Батысы округіне кірген, ол 2010 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауына дейін шекара өзгерістерінен кейін таратылды. Көп жылдар бойы парламент депутаты Джойс Квин болды, ол 2005 жылдың 11 сәуірінде зейнетке шықты және 2006 жылдың 13 маусымында Лордтар палатасына өмір бойына иелік ететін титул алды, қазір баронша Квин атанды. Қазіргі депутат Иан Мирнс – Лейбористтер партиясының мүшесі және оның кеңсесі Гейтсхедте орналасқан. Ол Вашингтон және Сандерленд Батысы жаңадан құрылған округінде сәтті сайлау науқанын өткізген Шарон Ходжсонның орнын басты. 2010 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Мирнс Франк Хиндлден 12,549 дауыспен көп айырмамен жеңіске жетті. Лейбористтерден Либералды демократтарға өткен дауыс үлесі 3,9% құрады. Декхем – Лейбористтер партиясы үшін сенімді округ. 2010 жылы Мирнстің жеңісіне дейін Шарон Ходжсон 2005 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында дауыс бергендердің 60% -тан астамын жинады, ал 2001 жылы Джойс Квин 53,3% көпшілік дауыспен қайта сайланды.

Орындар

Декхемде бірнеше пабтар бар. Plough Inn Олд Дурэм жолында орналасқан және 1862 жылғы картада "Плаугты жылдамдату" деп көрсетілген. Онда сондай-ақ жергілікті тұрғын үй мәселелерін талқылайтын бірнеше топ жиналады. Split Crow Road және Олд Дурэм жолының қиылысындағы Deckham Inn 21-ші ғасырдың басында жабылды, ал оны тұрғын үйлер салу үшін бұзу туралы өтініш 2004 жылы мақұлданды. Қарсылықтар туындағаннан кейін бұзуға рұқсат алынып қойылды, бірақ ол 2011 жылы бұзылыпты.

Қоғамдық құралдар

Декхемде кітапханалар жоқ, бірақ Гейтсхед орталық кітапханасы, Гейтсхед метрополитендік ауданындағы ең ірі кітапхана, жақын жерде. Гейтсхед демалыс орталығы Шипкотте және Солтвелл паркі де жақын жерде орналасқан.

Эльгин орталығы

Эльгин орталығы Декхэм мен Карр Хилл арасындағы оңтүстік-шығыс шекарасында, Эльгин жолында орналасқан. Географиялық тұрғыдан Декхемнен тыс жерде болғанымен, орталық оның тұрғындары үшін "басты жиынтық" болып табылатын қоғамдық қызметтерді ұсынады. Бұл мүмкіндіктер қала маңының жаңаруына үлес қосады. Бұл нысандарды "Route 26" қоғамдық жобасы пайдаланады – орталықта тіркелген қайырымдылық ұйымы, Декхем және көршілес округтердегі өмірді жақсартуға бағытталған. Жоба Гейтсхед кеңесі және Гейтсхед тұрғын үй компаниясымен бірлесіп, салауатты тамақтануды ұнартатын қоғамдық кафе ("T–Junction"), спорт залы, жабық спорт залы, ашық алаңдағы бес кішкентай футбол алаңдары және тұрғындар тобының жиналатын орны қызметтерін ұсынады. Жоба кішкентай балаларға тіркелген күндізгі бақша қызметтерін және ересектерге білім беру мен оқыту курстарын ұсынады. Жоба "Төбедегі карнавал/Декхем фестивалі" шарасын өткізеді – Route 26, Гейтсхед кеңесі және Home Group бірлесіп ұйымдастырған, темір тобының қосылуымен гокарт және балалардың ойын алаңдары сияқты тегін іс-шараларды ұсынатын шара. Екінші Декхем фестивалі 2011 жылдың 3 қыркүйегінде өткізіліп, Гейтсхед қаласының әкімі және BBC жергілікті ауа райы болжаушысы Пол Муниді қоса алғанда, мыңнан астам келушіні қамтыды.

Білім

Саут-стрит қауымдық бастауыш мектебі Декхемнің солтүстік жағында, Крамер көшесінде орналасқан және 3-11 жас аралығындағы оқушыларға қызмет көрсетеді. Тегін мектеп тамағына құқығы бар оқушылардың саны ұлттық орташа көрсеткіштен айтарлықтай жоғары. Балабақшамен қамтамасыз ету жалпы алғанда жақсы деп бағаланды. Бастауыш білім беру жүйесі қауіпсіз және тартымды оқу ортасын қамтамасыз еткені үшін мақталды, онда балалар ұлттық деңгейдегі балалармен салыстыруға болатын деңгейге жете алады және оқушылар өте жақсы мінез-құлық көрсетеді. Саут-стрит бастауыш мектебі Декхемдегі жалғыз мектеп. Кейбір бастауыш сынып оқушылары, әсіресе Декхемнің шығысында тұратындары, жақын орналасқан Карр Хилл бастауыш мектебіне барады. Декхемнің білімді ересектер көрсеткіші Гейтсхедтің аумағымен салыстырғанда нашар. Ересектердің 43%-ында ешқандай білімі жоқ, бұл көрсеткіш Гейтсхед бойынша 38,4%-ды, ал Англия бойынша орташа көрсеткіш 28,9%-ды құрайды. Ересектердің 17%-ы ғана бес немесе одан көп GCSE-ге немесе A*-C деңгейіндегі эквивалентке ие (Гейтсхед бойынша 36,9%-мен және ұлттық деңгейде 47,6%-мен салыстырғанда), ал қала маңындағы ересектердің 6%-ы екі немесе одан көп A деңгейіне (немесе эквивалентке) ие.