Кіріспе

Британдық дәрігер (1718–1807)

Фрэнсис Уиллис (17 тамыз 1718 – 5 желтоқсан 1807) – Линкольнширдегі дәрігер және дін қызметкері, Джордж III және Мария I-ге жасаған емдерімен әйгілі болды.

Ерте мансап

Уиллис Линкольн қаласындағы Джон Уиллис пастордың үшінші ұлы болды. Ол өзінің Уорвикширдегі Фенни Комптон отбасының Уиллис әулетінен таратынын, Коннектикут және Жаңа Англияның губернаторы болған Джордж Уиллистің туысы екенін, сондай-ақ Кембриджширдегі Фен Дитоннан шыққан Уиллис барондықтарынан екенін мәлімдеді. Оксфордтағы Линкольн колледжінде және Сент-Албан залында бакалаврлық білімін аяқтағаннан кейін, 1740 жылы Оксфордтың Брассенос колледжінің мүшесі болып сайланды және дін қызметкеріне бекітілді. Уиллис 1748–1750 жылдары Ваппинг колледжінің ректоры қызметін атқарды. 1750 жылы үйленгендіктен, міндетті түрде серіктестіктен бас тартты, әйелімен бірге Линкольнширдегі Данстон қаласына көшіп, сэр Фрэнсис Дашвудтың жергілікті мүдделерін қорғады, сонымен қатар медицинамен айналысқан сияқты көрінді. 1755 жылы ол Лондон газетінде «Линкольн маңындағы шаруаның жағдайы» деген мақаласын, ал 1760 жылы «Еуфорбиумды жұтқан әйелдің ерекше жағдайы туралы» еңбегін жариялады.

Дәрігер Уиллис

Уиллис әкесінің тілегімен дін қызметкері болып тағайындалса да, оның басты қызығушылығы медицинаға еді және ол 1759 жылы Оксфордтан медицина бакалавры және докторы дәрежесін алды. Ол Линкольндегі аурухана дәрігері болып жұмыс істегеннен кейін, сол кезде «дұрыс емес бас» деп белгілі болған психикалық аурулармен алғашқы табыстары оны осындай науқастарды өз үйінде емдеуге итерді. Айтуынша, көрнекті доктор Уиллистің үлкен жетістігінің бастауы Линкольн саудагерінің емделуімен байланысты, ол ақылдан безгеннен кейін Данстонға жеткізілді, онда оның ауруына жасалған емнің нәтижесінде ол қысқа мерзімде қалаға оралып, жұмысын жалғастыра алды. 1776 жылы Уиллис Линкольнширдегі Борн қаласына жақын Грейтфорд Холлға көшіп, оны жеке ауылдық санаторий ретінде дамытты. Емдеудің бір бөлігі ретінде пациенттері Грейтфорд иелігінің мал төбелері мен егістіктерінде қолмен жұмыс істеуге ынталандырылды, таза ауа мен жаттығулар олардың жазылуына көмектесетін болды. 1796 жылы Фредерик Рейнольдс осы иелікке келгенде былай деп жазды:

«Дайындықсыз саяхатшы қалаға жақындағанда, айналасындағы барлық егіншілердің, бағбандардың, шөп шабушылардың, сабан тоқушылардың және басқа жұмысшылардың қара пальто, ақ жилет, қара жібек шалбар мен шұлық кигенін көріп таң қалды, ал әрқайсысының басы «жақсы ұнтақталған, таза және реттелген». Бұл дәрігердің пациенттері болды, киімдері, тазалығы және жаттығулары оның тамаша емдеу жүйесінің маңызды бөлігі болды, онда денсаулық пен көңіл көтеріңкілік осы құнды ауруханаға байланысты әрбір адамның жазылуына көмектесті».

Отбасы

Доктор Уиллис Мэри Куртуасқа үйленді, және олардың балаларының арасында контр-адмирал Ричард Уиллис болды.

Патшаға қарау

Георг III-нің алғашқы ақыл-есі жоғалту шабуылдары, мүмкін, порфириямен байланысты болды, бұл шараптың көп мөлшерде ішілуінен туындауы мүмкін, немесе одан да ықтимал, грузин дәуірінде кең таралған әсем әшекейлі бас киімдердегі сынаптың әсерінен болуы мүмкін (бірақ бұл диагноз күмәндалғанмен, екіполярлық бұзылу сияқты басқа да себептер ұсынылды). Сарай дәрігерлері симптомдарға қыңырсып, патшаны сәтті емдеуге қол жеткізе алмады. 1788 жылы Уиллис, анасы Уиллис сәтті емдеген эсквайрдың әйелі арқылы, үнемі алаңдап жүрген патшайымға ұсынылды. Уиллис патшаны Кьюдегі Ақ үйde емдеген кезде, сол заманғы стандартты әдістердің көптеген түрлерін қолданды, соның ішінде мәжбүрлеу, қысымшыл көйлекке бұру және теріге күйдіру, бірақ пациентке сол кездегіге қарағанда көбірек мейірімділік пен қамқорлық көрсетілді. 1789 жылдың 26 ақпанында Уиллистің хабарламасында патшаның ауруының толыққанды тоқтағаны туралы айтылғанда, ол британдық даңққа ие болды және сол кездегі ең танымал суретшілердің бірі Джон Расселдің бес портреті арқылы танылды. Уиллис өзінің жетістіктерін еске алу үшін арнайы медаль жасады. Құрметті доктор Фрэнсис Уиллис патшадан 21 жыл бойы жылына 1500 фунт стерлинг, ал оның көмекшісі және ұлы доктор Джон Уиллис өмірінің соңына дейін жылына 650 фунт стерлинг алды. Патшаның жазылуы Уиллистің ұлттық беделін арттырды және ол көмекке жүгінген науқастардың санын қабылдау үшін жақын жердегі Шиллингторп Холлда (Брейсбороу приходінде) екінші мекеме ашуға мәжбүр болды. Шиллингторп Холл 1949 жылы бұзылды. Он екі жыл өткен соң, 1801 жылы король Георг қайтадан ауырып, бұрынғы симптомдары қайтадан пайда болды. Екінші рет оны Фрэнсистің екі ұлы, дәрігерлер Джон Уиллис және оның кіші інісі Роберт Дарлинг Уиллис емдеді. Патша 1810 жылы үшінші рет ауырды, ол емделмейтін болып шықты және 1820 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасқан ауру мен ақылсыздыққа ұшырады.

Португалияның королевасы Мария І-ді емдеу

Уиллистің атақ-даңқы 1792 жылы ақыл-есінен айнылған Португалия королевасы Мария I-ге көмектесуге себеп болды. Оның міндеті кеңес берумен шектелді және король Георг III жағдайындағыдай табысқа жетпеді. Ол дәрі-дәрмектердің орнына психотерапия мен дұрыс тамақтануды ұсынды.

Әдебиеттегі сілтемелер

Уиллистің беделі Алан Беннетттің "Джордж III-нің ақымақтығы" пьесасымен және кейіннен "Джордж патшаның ақымақтығы" фильмінде актер Ян Холмның оған деген көңіл жарықсыған бейнесі арқасында қайта жанданды. Сюзанна Кларктың "Джонатан Стрэндж және Мистер Норрелл" романында Уиллистер Виндзор сарайының қатыгез күзетшілері ретінде бейнеленеді, олар келушілердің, жаттығулардың немесе басқа да көңіл көтерулердің король Георг III-те гистерияны тудырады деп ойлайды. Ол сондай-ақ Патрик О’Брайанның "Онүш оқ салюты" романында Стивен Матуриннің айтуында кездеседі.