Кіріспе
Малайзиялық әл-Каида мүшесі
Мұхаммед Фарик Бин Амин (1975 жылдың 16 ақпанында туған), лақап аты Зубайр Зайд, малайзиялық. ODNI-дың 14 адамның биографияларында Амин Хамбалидің тікелей бағыныштысы деп сипатталған. Фарик Амин сондай-ақ танымал малайзиялық террорист Зулькифли Абдхирдің туысы. Time Magazine журналының хабарлауынша, Амин, Хамбали және Мохаммед Назир Бин Леп Үнді мұхитындағы Диего Гарсия аралында ұсталып, тергеуден өтті, онда олар Таиланд бойынша террористік шабуылдарға ықтимал орындарды іздегендерін мойындады. Time сондай-ақ, үш адам 2003 жылдың 11 тамызында Таиландтың орталық бөлігінде бірге ұсталғанын хабарлады. ODNI құжатында Хамбали мен Бин Леп бірге ұсталғаны, ал Амин 2003 жылы ұсталғаны айтылған. Қорғаныс министрлігі 2007 жылдың 9 тамызында ЦРУ-ның қара сайттарынан Гуантанамоға ауыстырылған "жоғары құндылықтағы тұтқындардың" барлығы он төртін ресми түрде "душпан жауынгерлері" деп жариялады. Сот судьялары Питер Браунбек пен Кит Оллред екі ай бұрын тек "заңсыз душпан жауынгерлері" ғана әскери комиссияларға тартылуы мүмкін деген шешім шығарғанмен, Қорғаныс министрлігі бұл талаптан бас тартып, барлық он төрт адам Гуантанамодағы әскери комиссиялардың алдында айыпталуы мүмкін екенін мәлімдеді. Брукингс институтының Бенджамин Виттс басқаратын ғалымдар 2008 жылдың желтоқсанында Гуантанамода әлі ұсталып отырған тұтқындарды олардың ұсталуының негізділігіне қарай, белгілі бір жалпы айыптамалар бойынша тізімдеді:
common allegations:
Мұхаммед Фарик Бин Амин "әл-Каида жетекші кадрларының" мүшесі болған тұтқындардың бірі ретінде тізімделген.
Бин Аминнің ЦРУ-да ҚОБАЛТ-та болған уақыты
ЦРУ-ның күзетіне берілгеннен кейін және ЦРУ-ның COBALT тұтқындау орталығына жеткізілгеннен соң [Әмин бин] бірден ЦРУ-ның күшейтілген сұраққа алу әдістеріне ұшыратылды. Көп күндер бойы осы әдістерге ұшырағаннан кейін, Әмин мырза тағы да сұраққа алынды. Әмин мырза Тайланд билігіне бұрын берген, заңсыз алынған құжаттарға қатысты ақпаратын растады.
Үкіметтің Әмин мырзаға және басқа тұтқындарға қатысты жасаған әрекеттері Орталық барлау агенттігінің тұтқындау және сұраққа алу бағдарламасын зерттеу жөніндегі Сенат комитетінің есебінде біршама егжей-тегжейлі сипатталған. (Бін Амин есімді есепте Әбу Зубайр деп жиі аталады.) Атап айтқанда, ЦРУ тергеушілері Әмин мырзаны "күшейтілген сұраққа алу әдістерімен", сондай-ақ "стандартты сұраққа алу әдістерімен" сынауға уәкілдік алды және сынады.
Сұрау салудың жетілдірілген әдістері
ЦРУ-ның "күшейтілген тексеру әдістері" – "стандарттық әдістерден асып түсетін физикалық немесе психологиялық қысымды қолданатын әдістер".
Кобальт шарттары
ҚҰРЫЛЫС ОРНЫ "Кобальт" 2002 жылдың қыркүйегінен 2004 жылға дейін 64 тұтқынды қабылдады. 2003 жылдың қаңтар және тамыз айларында ЦРУ-дың күшейтілген тергеу әдістері негізінен "COBALT" және "BLUE" тұтқындау орындарында қолданылды. ЦРУ қызметкерлерінің өзі "Кобальтты" "зейнетхана" деп атады, ал бір ЦРУ қызметкері "Кобальт өзі күшейтілген тергеу әдісі болды" деді. "COBALT" тұтқындалғандары "ұйқыдан айыру, міндетті түрде тұрып қалу, жоғары дыбыспен музыка, сезімталдықтан айыру, ұзақ уақыт оқшаулау, тағамның мөлшері мен сапасын азайту, жалаңаш ету және ЦРУ тұтқындарына "қатаң қарау" сияқты бірнеше түрлі жазаға ұшырады". Тергеуден тыс жағдайларда тұтқындар "толық қараңғылықта және оқшаулықта, адам қалдықтары үшін ыдыспен, қыс айларында айтарлықтай жылусыз" қалдырылды. Тұтқындар ұзақ уақыт бойы қолдары шынжырланған күйде, бастары жоғары көтеріліп тұруға мәжбүр болды. Кейде тұтқындарды әжетханаға немесе қоқыс жәшігіне жібермей, ересектерге арналған бейнелерді киюге мәжбүр етті. "COBALT" тұтқындау орнында тұтқындар көбінесе жалаңаш күйінде еденге төселген брезентке жатқызылып, брезент олардың үстінен тартылып, импровизациялық ванна құрылып, оларға суық немесе мұздай су құйылатын. "COBALT" тұтқындау орнында қолданылған рұқсатсыз "тергеу әдістері" медициналық қажеттілік немесе оның қаупі туралы дәлелдер болмаған жағдайда "тіке ішекке су құю"; "артық күшпен" жүргізілген тіке ішек тексерулері; және "төрт немесе одан көп тергеушілерден тұратын топтарға" бір тұтқынға қарсы ЦРУ-дың күшейтілген тергеу әдістерін қолдануға рұқсат беруді қамтыды. Кемінде екі жағдайды құрастырылған өлім жазасы "COBALT" тұтқындау орнында қолданылды. Бұзылған аяқ (2 тұтқын), соққан білезік (1 тұтқын) және протез аяқ (1 тұтқын) сияқты медициналық асқынуларға қарамастан, бұл тұтқындар ұзақ уақыт бойы ұйқыдан айыру үшін тірі күйде шынжырланған күйде қалды. Бен Амин "COBALT" тұтқындау орнына келгенге дейін, басқа тұтқын Гүл Рахман ЦРУ-дың қатыгез тергеуі мен қатаң тұтқындау жағдайларының салдарынан қаза тапты. Рахманның өліміне қатысқандар ЦРУ тергеу бағдарламасының негізгі тұлғалары болып қала берді және Рахманның өлімі үшін ешқандай жаза алмады. ҚҰРЫЛЫС ОРНЫ "COBALT" 2002 жылдың қыркүйегінен 2004 жылға дейін 64 тұтқынды қабылдады.
At DETENTION SITE COBALT, CIA detainees were subjected to multiple uses of “sleep deprivation, required standing, loud music, sensory deprivation, extended isolation, reduced quantity and quality of food, nudity, and 'rough treatment' of CIA detainees." Detention conditions independent of interrogation left detainees “shackled in complete darkness and isolation, with a bucket for human waste, and without notable heat during the winter months." Detainees were forced to stand with their arms shackled above their heads for extended periods of time. At times, detainees were left to urinate and defecate in adult diapers rather than being unshackled to use a waste bucket or latrine. “At DETENTION SITE COBALT, detainees were often held down, naked, on a tarp on the floor, with the tarp pulled up around them to form a makeshift tub, while cold or refrigerated water was poured on them." Unauthorized “interrogation techniques” used at DETENTION SITE COBALT included “rectal rehydration” absent evidence of medical necessity, or threats of same; rectal exams conducted with “excessive force”; and allowing “groups of four or more interrogators. . to apply the CIA’s enhanced interrogation techniques as a group against a single detainee. In at least two instances, mock executions were used at DETENTION SITE COBALT. Despite medical complications such as a broken foot (2 detainees), a sprained ankle (1 detainee), and a prosthetic leg (1 detainee), these detainees were shackled “in a standing position for sleep deprivation for extended periods of time.” While Mr. bin Amin was at DETENTION SITE COBALT, “sleep deprivation” for a period of up to 72 hours was considered standard. Prior to Mr. bin Amin’s arrival at DETENTION SITE COBALT, another detainee, Gul Rahman, had been killed as a result of coercive interrogation and harsh conditions of confinement employed by the CIA. Those involved in the death “remained key figures in the CIA interrogation program and received no reprimand or sanction for Rahman’s death.”
DETENTION SITE COBALT housed 64 detainees between September 2002 and 2004.
Хабарға ЦРУ-ның жауабы
ЦРУ әртүрлі техникалардың тиімділігін жүйелі және толыққанды бағалау қажет екенін мойындады, бірақ мұндай бағалау жүргізілмеген.
ЦРУ директоры Джон Бреннан
ЦРУ директоры Джон О. Бреннан «күшейтілген тексеру әдістерінің» тиімділігіне күмән келтіріп, «осы әдістерді қолдану мен осы адамдардан алынған сенімді ақпарат арасында себеп-салдар байланысын орнату мүмкін емес» деді.
Президент Барак Обама
Президент Барак Обама Сенаттың кіші комитетінің баяндамасы жарияланғаннан кейін ЦРУ-дың іс-әрекетіне қатысты пікір білдірді. "Біз кейбір адамдарды азаптадық", - деді Обама. "Біз осындай күшейтілген сұраққа алу әдістерін қолданғанда, меніңше және әділ саналы кез келген адамның пікірінше, бұл азаптау болды, біз шектен шықтық. Бұл жайтты түсініп, мойындау қажет."
Тоғызыншы округтік сот
Тоғызыншы округтік сот елде суға батырып өлтіру, табыттай кішкентай қорапқа қамау, қабырғаға тигізу, назарды аудару, шапалақ соғу, беттен ұстау, стресс позициялары, тар кеңістікте ұстау, ақ шу және ұйқыдан айыру сияқты әдістерді қолдану мәселесін қараған алғашқы сот болып көрінеді. Сенаттың арнайы комитетінің баяндамасында ұсынылғандай, Әбу Зөбайдаға азапталды.
Кейінгі зерттеулер
2006 жылы психологтар және Ақпараттық ғылымдар кеңесінің тапсырмасымен жұмыс істеген басқа да мамандар, ауырсыну, мәжбүрлеу және қауғаздау субъектіден сапалы ақпарат алуға ықпал етпейтінін көрсететін есеп жариялады және осы мәселені одан әрі зерттеу қажеттігін ұсынды. 2016 жылы Гарвард университетінің зерттеушілер тобы АҚШ-тың ұсталғандарға қатысты қабылдаған тәжірибесі АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне елеулі зиян келтіретін стратегиялық шығындарға алып келгенін мәлімдеді. Сондай-ақ 2016 жылы ФБР-дің жоғары құндылықтағы ұсталғандарды тексеру тобының зерттеушілері, нақты ақпаратты және қолдануға дайын барлауды алудың ең тиімді тәсілдері – «мәжбүрлеусіз, қарым-қатынасқа негізделген, ақпарат жинауға бағытталған сұрақ-жауап және тексеру әдістері» екеніне келісті.
"Қосымша тергеу әдістерінің" "архитекторлары"
2017 жылы Сулейман Абдулла Салим, Мохамед Ахмед Бен Сауд және Гүл Рахманның отбасынан тұратын Америка азаматтық бостандықтар одағы, талапкерлерге қарсы қолданылған әдістерді әзірлеген, ЦРУ-мен келісімшарт жасасқан психологтар доктор Джеймс Митчелл мен доктор Брюс Джессенге қарсы сотқа берген іс бойынша келісімге келгенін жариялады. «Шет мемлекеттік құқық бұзушылықтар туралы» заңға негізделген бұл сот ісінде Митчелл мен Джессенге азаптау, қатыгездік, адамдық қадір-қасиетті төмендету және қорлаушылықпен қарау; келісімсіз адамдармен тәжірибе жасау; және соғыс қылмыстары жасағаны үшін адам құқықтарын ауыр бұзғаны айыпталды.
Бірлескен тексеру жөніндегі жұмыс тобы
2009 жылдың 21 қаңтарында, президенттік міндетін атқаруға кіріскен күні АҚШ президенті Барак Обама Гуантанамодағы адамдардың ұсталуына қатысты үш жарлық шығарды. Бұл жаңа қарастыру жүйесі алты ведомствоның өкілдерінен құралды, ал OARDEC қарастыруларын Қорғаныс министрлігі толығымен жүргізді. Бір жыл өткен соң, Бірлескен қарастыру тобы кейбір адамдарды Гуантанамодан шығаруға тым қауіпті деп санады, тіпті оларға қарсы айыптауға жеткілікті дәлелдер болмаса да. 2013 жылдың 9 сәуірінде ақпараттық ашықтық туралы заңға сәйкес сұраныс бойынша бұл құжат жарияланды. Мохаммед Фарик Бин Амин айыптауға жеткілікті кінәсіз, бірақ босатуға тым қауіпті деп танылған 71 адамның бірі болды. Обама айыптауға жеткілікті кінәсіз, бірақ босатуға тым қауіпті деп танылғандардың үнемі қаралуын бастайтынын мәлімдеді.
Мерзімді тексеру жөніндегі комиссия
Бірінші қарастыру 2013 жылдың 20 қарашасына дейін өткізілмеді.
Сот
2021 жылдың тамызында Мохаммед Фарик Бин Амин, Мохаммед Назир Бин Леп және Хамбали 2002 жылғы Балидегі жарылыстарға қатысқандары үшін АҚШ үкіметі тарапынан кісі өлтіру және терроризм қылмыстарымен айыпталды. Сот процесінде Бин Аминнің адвокаты оның суға батырып азаптау, сондай-ақ стресс позицияларында ұстау сияқты азаптауларын бейнелеген суреттерін сарапқа ұсынды. 2024 жылдың 26 қаңтарында Гуантанамодағы әскери сот Бен Амин мен Бен Лепті жарылыстардағы рөлдері үшін 23 жылға бас бостандығынан айырды. Дегенмен, олардың жазасы Пентагонның жоғары лауазымды өкілімен жасасқан құпия келісімге байланысты ең көп 6 жылға дейін қысқартылуы мүмкін. Олар Хамбалиге қарсы куәлік көрсетуге келіскендігі үшін жазаларын жеңілдетуге келісті.