Кіріспе

Анамирта коккулус – Оңтүстік-Шығыс Азия және Үндістанға тән өрмелегіш өсімдік. Оның жемісі пикротоксин көзі болып табылады, бұл қоздырғыш қасиеттері бар улы зат. Өсімдіктің сабағы ірі болады (диаметрі 10 см-ге дейін), қабығы ақ ағашпен «корковый сұр» түсті. Гүлдері шағын, сарғыш ақ түсті және тәтті иісті болып келеді, диаметрі 6-10 миллиметр арасында өзгереді; ал жемісі – друпа, құрғағанда диаметрі шамамен 1 см.

Қолданылуы

Оның ұнтақталған тұқымы тиімді педикулицид (құйрық құртқа қарсы) және дәстүрлі түрде балықтарды есінен таныту үшін немесе пестицид ретінде қолданылады. Фармакологияда ол Cocculus Indicus деп аталады. Уытты болғанымен, қатты мультум – Коккулус Индикустан және басқа да заттардан дайындалған препарат, бұрын (19 ғасырдағы сыра қайнатушылар) сыраға алкогольден бөлек, одан да күштірек мас тану сезімін ("бас айналуын") беру үшін қолданылған. Чарльз Диккенс мұндай іс-әрекеттерге қатысатын адамдарды "салауатты сусын сату саясатын түсінбейтін, төмен дәрежелі сыра қайнатушылар мен сыра сатушылар" деп сипаттаған. Көптеген гомеопатиялық еңбектерде және кем дегенде екі сыра қайнатушылар нұсқаулығында кездессе де, мұндай препараттарды қолдану Англияда 19 ғасырдың ортасында тыйым салынды, оны сату үшін 500 фунт стерлинг, ал қолдану үшін 200 фунт стерлинг айыппұл салынды.

Жалпы атаулар

Ағылшын тіліндегі жалпы атаулары – үнді жидегі (құрғақ жемісті де, өсімдікті де білдіреді) және испан тілінде coca de Levante; ол әртүрлі аймақтарда ligtang, aria (Минданао), bayati (Тагалог) және осы атаулардың өзге де түрлерімен белгілі (Филиппин, Шығыс Үндістан, Малайзия және Жаңа Гвинеяда таралған). "Балық жидегі" атауы құрғақ жемісті балық аулауға пайдаланудан шыққан, онда балық "есінен жаңып ұсталады"; алайда, бұл әдіс "әдепсіз" саналады.