Кіріспе

Сан-Катальдо шіркеуі – Италияның Сицилия аймағындағы Палермо қаласының орталығында, Пиацца Беллини алаңында орналасқан католик шіркеуі. 1154 жылы Сицилияда нормандар билігі тұсында гүлденген араб-нормандық сәулет өнерінің көрнекті үлгісі ретінде салынған бұл шіркеу, Санта-Мария-делл-Аммиральо шіркеуімен біріктірілген. 1930 жылдан бері ол Қасиетті қабір орденінің меншігінде. 2015 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

Тарих және жалпы түсінік

1160 жылы адмирал Майоне ди Бари құрған, 18 ғасырда бұл шіркеу пошта кеңсесі ретінде пайдаланылды. 19 ғасырда ол қайта жаңартылып, бастапқы ортағасырлық құрылысқа жақын түріне келтірілді. Оның тікбұрышты жоспары бар, ал қабырғаларында терезелермен араласа соқыр аркалар орналасқан. Шатыры үш ерекше элементтен тұрады: қызыл түсті, дөңгелек күмбездер (куболе) және араб стиліндегі тік бұрыштар. Бұл ғибадатхана Сицилияға тән араб-норман сәулетінің көрнекті мысалы. Ғимарат жоспары нормандардың әскери дәстүрден туған қарапайым және қатаң формаларды қалауын көрсетеді. Бұдан өзге, ғимарат сол кездегі нормандық сәулеттің халықаралық сипатын көрсетеді, себебі шіркеудің бөліктерін белгілейтін элементтер, мысалы, қоңырау мұнарасы, сол замандағы Лаон соборы, Солтүстік Франциядағы Дәмдегі Әйелдер Монастыры (Abbaye aux Dames) және Англиядағы Дарем соборы сияқты ғимараттарда да кездеседі. Сонымен қатар, шіркеу ислам және византия сәулеттеріне тән ерекшеліктерді де көрсетеді, мысалы, текше пішіндерге басымдық беру, ғимараттың сыртқы қабырғаларын құрайтын соқыр аркалар және шатырдағы әдеттегі шар тәрізді қызыл күмбездер. Ішкі кеңістігінде екі дәліз бар. Жалаңаш қабырғалары византия стиліндегі аркадалары бар сполия бағаналарымен қапталған. Едені түпнұсқа күйінде сақталған және әдемі мозаикамен безендірілген. Бас алтарь да түпнұсқа. Ескі қала қабырғасы шіркеудің астынан өтіп жатыр, оны көруге болады.