Кіріспе

Флоренс Лоис Вебер (13 маусым 1879 – 13 қараша 1939) – американдық актриса, фильм режиссері.

Флоренс Лоис Вебер американдық үнсіз фильм режиссері, сценарист, продюсер және актриса болды. Кейбір тарихи дереккөздерде ол «үнсіз фильмдер дәуіріндегі ең маңызды және өнімді кинорежиссерлердің» бірі ретінде танылады. Кинотарихшы Энтони Слайд «Д.У. Гриффитпен бірге Вебер американдық киноның алғашқы шынайы авторы, өндірістің барлық аспектілеріне қатысқан және өзінің идеялары мен философиясын жеткізу үшін киноны пайдаланған» деді. Вебер Гриффитпен салыстырылатын, сан және сапа жағынан дамыған туындылар жасады, ал 200-ден 400-ге дейін фильмдерде адамзатқа және әлеуметтік әділдікке деген алаңдаушылығын көрсетті, олардың жиырмаға жуығы ғана сақталған. IMDb сайты Вебердің 135 фильмге режиссерлік еткенін, 114 сценарий жазғанын және 100 фильмде актерлік еткенін көрсетеді. Вебер «Голливудтың алғашқы жылдарында цензура назарына түскен алғашқы режиссерлердің бірі» болды. 1913 жылы түсірген «Suspense» фильмінде бірнеше оқиғаны бірдей көрсету үшін екіге бөлінген экранды қолданудың алғашқы жолдарының бірі ретінде танылды. 1913 жылы өзінің бірінші күйеуі Филипс Смоллимен бірлесіп, Вебер «дыбыспен тәжірибе жасаған алғашқы режиссерлердің бірі» болды, ол АҚШ-та алғашқы дыбысты фильмдерді жасады. Ол сондай-ақ 1914 жылы Смоллимен бірге «Венеция саудагері» фильмін түсірген кезде толық метражды көркем фильм түсірген алғашқы американдық әйел режиссер болды, ал 1917 жылы жеке киностудиясына ие болған алғашқы американдық әйел режиссер атанды. Соғыс жылдарында Вебер «фильмді моральдық құрал ретінде сирек кездесетін көрінісімен ақылды коммерциялық сезімді біріктіру арқылы үлкен жетістіктерге жетті». Оның ең жақсы кезінде «бұрын да, кейін де, азаматтардың көптеген фильмдеріне осындай толық бақылау жасады, ал әйел режиссерлердің ешқайсысы Лоис Вебердің мәртебесіне жете алмады». 1920 жылы Вебер «экранның ең үздік режиссері, кино бизнесі тарихындағы ең көп ақша тапқан фильмдердің авторы және продюсері» деп есептелді. Вебер Мэри МакЛарен, Милдред Харрис, Клэр Виндзор, Эстер Ралстон, Билли Доув, Элла Холл, Клео Риджли және Анита Стюарт сияқты бірнеше әйел актерлерді тауып, оларды дамытып, жұлдыздар жасады, сондай-ақ сценарийші Франсис Марионды тауып, оған шабыттандырды. Вебер кино индустриясына қосқан үлесі үшін 1960 жылдың 8 ақпанында Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды.

Анита Стюарт Продакшн

Универсалда жұмыс істеуді жалғастыра бергеніне және студиясын басқа тәуелсіз өндірушілерге, соның ішінде Маршалл Ниланға жалға бергеніне қарамастан, Веберге шоттарды төлеу және өзінің өндірісін қаржыландыру үшін капитал табу қиын болды. Веберге жазған хатында Майер былай деді: "Менің өзгермейтін саясатым – ұлы жұлдыз, ұлы режиссер, ұлы пьеса, ұлы актерлік құрам. Сізге бұл мүмкіндіктерді шектеусіз пайдалануға рұқсат беріледі. Еш нәрсеге аяушылық танытпаңыз, шығынға да, уақытқа да, күш-жігерге де. Менің мақсатым – нәтиже ғана". Вебер Стюартты басты рөлдегі актер ретінде тартып, екі фильм түсірді: "Түн ортасындағы романс" және "Мэри Риган", екеуі де 1919 жылы шықты және сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланды.

Үзіліс

Вебер «Өміріндегі тарау» фильмінің режиссері ретінде мақталғанмен, сыншылар фильмнің тақырыбы – махаббаты мен сенімі арқылы өміріндегі қиындыққа тап болған ересектерді өзгертетін жас қыз – соңында заманға сай емес деп есептеді. Film Daily бұл материалды «көне стильді» деп атады, ал басқа сыншылар фильмнің «Поллианна» сияқты оң көзқарасты тақырыптарына қарсылық білдірді. 1923 жылы жүйкелік құлаудан кейін Вебер 1925 жылға дейін фильм түсірмеді. 1925 жылдың қаңтар айының соңында Вебер капитан Гарри Ганцпен (1887 жылдың 4 қыркүйегінде Оңтүстік Дакота штатының Дедвуд қаласында туған; 1949 жылдың 11 тамызында Австралияның Квинсленд штатында қайтыс болған) құдаласқанын жариялады. Ол 1907 жылдан 1911 жылға дейін Филиппин жандармериясында екінші лейтенант, содан кейін 1912 жылдан 1915 жылға дейін 23-ші жаяу әскердің C ротасында екінші лейтенант болып қызмет еткен. 1914 жылдың қазан айында Ганц 23-ші жаяу әскерден АҚШ Сигнал корпусының авиация бөліміне ауысты және Панчо Вилла жорығы кезінде авиацияның алғашқы пилоттарының бірі болды. 1915 жылдың 1 қыркүйегінде Ганц Беатрис Вустер Миллерге үйленді. Вебермен құдаласқан кезде Ганц бай апельсин шаруашылығының иесі және Калифорния штатының Фуллертон қаласында 140 акрлық Эль-Дорадо ранчосының иесі болды. Ганц Веберді «қоғамдық өмірден үмітсіздікке толы шығуға» алып келгені үшін мақталады.

Біріккен суретшілер

1926 жылдың қарашасында Вебер «Юнайтед Артистс» компаниясына қосылып, Кэтрин Чисхолм Кушингтің сол аттас танымал пьесасы негізінде «Топси және Ева» атты комедиялық фильмді түсірді. Бұл фильмде Джанкан систерлері қаралап ойнаған. Вебер бұрын «Том ағаның қорасы» романының «Юниверсал» нұсқасына тартылғанда, түпнұсқа романды бейімдеген болатын. Ол тағы бір мұқият бейімделу жасауға тырысты, бірақ студия оның драма емес, комедия болуын жөн көрді. Вебер түсірілімдердің біраз бөлігін жүргізгеннен кейін, түсірілуі тиіс кейбір көріністер афроамерикандықтарды қорлайтынын, соның ішінде «лелек қара нәрестені қоқыс жәшігіне тастағандай» нәсілшілдік әзілдерді қамтитынын ойлады. 1927 жылы Вебер жас әйелдерге кино өнерінен қашық болуға кеңес берді. 1927 жылы «DeMille Pictures» Вебермен оның соңғы нұсқаулық фильмі – Леатрис Джойдың басты рөлде ойнаған «Бродвей періштесі» фильмін түсіруге келісім жасады, ол 1927 жылдың 3 қазанында көрсетілді. Дегенмен, дыбыс технологиясының дамуы және үнсіз фильмдердің құлдырауы, сондай-ақ бірқатар жағымсыз сын-ескертпелер мен төмен кіріс Вебердің 1927 жылғы қайта оралуына нүкте қойды.

Надир

1927 жылдың ақпанына қарай Вебер Лос-Анджелестегі 4633 Санта-Моника бульварындағы Лоис Вебердің бақшалық ауылына иелік етіп, оны басқарды. 1920-ші жылдардың соңында Вебер мен Ганц El Rancho ранчосын бөліп, Фуллертондағы жоғары деңгейлі "Брукдейл Хайтс" (қазіргі Вест Брукфилд Плейс) құрды. 300-400 тұрғын үй учаскелері әрқайсысы 1500-ден 3000 долларға дейін сатылымға шығарылды, ал үйлердің бағасы әрқайсысы 8000-9000 долларды құрады. Гантцтер өздерінің жерінің тағы бір бөлігінде Вебер үшін 225 W. Union Ave. мекенжайында мұнарасы бар испан стиліндегі үй салды. 1928 жылдың сәуір айында Веберден қайта режиссерлік жұмысты қашан бастайтыны туралы сұрағанда, ол: "Мені жеке қалдырып, өз жұмысымды жалғастыруға жететін ақыл-парасатым бар деп ойлайтын продюсерді тапқанда" деді. Веберге тағы да мүмкіндік туғанға дейін бес жыл өтті. 1930 жылдың наурызында Вебер мен Ганц отбасында татулық болған сияқты, бірақ көп ұзамай Вебер Ганцтан ажырасып, анасы мен жүрегі туған інісімен Лос-Анджелесте бірге тұра бастады. 1931 жылы Ганц Эль-Дорадо ранчосын Чарльз Ч. Чепменнің ұлы Стенли Чепменге сатты. 1932 жылы Вебер әлі де Ганцтан ажырасқан күйде болды және Калифорния штатының Фуллертон қаласындағы пәтерлер үйін басқарып тұрды. 1932 жылдың ақпан айында Universal компаниясы "Шоустың" "Жалан аяқты қыз" атты қысқартылған нұсқасын сатирикалық түсіндірулермен бірге шығарды.

Соңғы қайта оралу

Франсис Марионның араласуы арқылы 1932 жылдың маусым айының басында Вебер United Artists компаниясында Марионмен бірге сценарийді түзеуші ретінде жұмысқа қабылданды. 1933 жылдың ақпан айында Universal Веберге жаңа таланттарды іздеу және экрандық сынақтарға режиссерлік ету үшін келісімшарт жасады. Бірнеше апта ішінде Вебер драмалық мектептерден 250 қыз бен жас әйелмен сұхбаттасты. 1933 жылы Universal Веберге тағы бір режиссерлік келісімшарт ұсынды, оны Эдна Фербердің «Гламур» фильміне тағайындады, бірақ ол кенеттен жобадан алынып, ол ықылассыз Уильям Уайлерге берілді. Вебер мен Ганц 1933 жылдың 24 тамызынан бастап Гавайидің Кауаи аралында бес апта өткізді, себебі оны Seven Seas Corporation компаниясы Вирджиния Шериллді (содан кейін Кэри Гранттың никелері) және Мона Маристі «Қамыс оты» фильміне режиссерлік ету үшін жалдаған болатын. Бұл фильм гавайилік қант плантациясындағы нәсілдік дискриминация мен араласу туралы әңгіме. Kekaha Sugar Company және Waimea Sugar Company плантацияларында, сондай-ақ Александр МакБрайдтың Lawai Kai иелігінде шағын бюджетпен түсірілген бұл фильм Кауаи аралында түсірілген алғашқы фильм болды. 1934 жылдың 15 маусымында Pinnacle Production Company компаниясы оны «Ақ қызу» деген атпен шығарды, фильмнің «коммерциялық және сыншыл сәттілікке» жеткені айтылды. Вебер сол кезде фильмнің «хит болмағанын, бірақ ақша жоғалтпайтынын» мәлімдеді. «Ақ қызу» оның соңғы және жалғыз дыбысты фильмі болды. Ол 1940 жылдың 21 маусымында NBC телеарнасының W2XBS станциясында көрсетілді, бірақ қазір жоғалған фильм деп есептеледі.

Кейінгі жылдар және өлім

Вебер мен Ганц шамамен 1935 жылы ажырасты. 1939 жылдың қараша айында Вебер ауыр халде Good Samaritan Hospital ауруханасына түсті, ол бірнеше жылдан бері мазалап келген асқазан ауруынан зардап шегіп жатты. Бұл туралы "Лос-Анджелес экзаминер" газетінде қысқаша хабарланды. Әдебиетке қатысты жазбалар жазатын Хедда Хоппер "Лос-Анджелес Таймс" газетінде оған арналған маңызды мақала жариялады. 1939 жылдың 17 қарашасында, жұма күні, Вебердің жерлеу рәсіміне 300-ден астам адам қатысты, оның шығындарын Фрэнсис Марион төледі. Оның қабірі қайда екені белгісіз. Бірақ, әпкесі Этель Хоуленд бар күшін салса да, оны таба алмады, ал 1970-ші жылдары ұрланып кетті.

Мұра

Buffalo Dreams Fantastic Film Festival 2017 жылдан бері оның құрметіне Лоис Вебер сыйлығын табыстап келеді. "Лоиспен шай ішу" атты бір актрисаның ойнайтын пьесасы Вебердің Голливуд студиялық клубындағы сөздеріне негізделген. Сюзан Курц жазған, өндірген және режиссерлік еткен бұл қойылым 2017 жылы 53-ші Cinecon кинофестивалінде жазылып, көрсетілді. Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясы Аллегейнидегі Карнеги еркін кітапханасының алдына Лоис Вебердің тарихи белгісін орнатты. Елизабет Бэнкс атқарушы продюсерлік етіп, жүргізген, Светлана Цветко режиссерлік еткен, 2017 жылғы LA Shorts халықаралық кинофестивалінде "үздік деректі фильм" жүлдесін жеңіп алған 6 минуттық "Yours Sincerely, Lois Weber" деректі фильмі, Веберді әсер етуге тырысатын жас журнал фотографының қияли кейіпі арқылы Лоис Вебердің мансабын зерттейді. Бұл деректі фильм Уолли Лэмбтың Голливуд тақырыбындағы "I’ll Take You There" романы үшін, алғаш рет Metabook-тың iOS қосымшасы ретінде жарық көрді. 2022 жылдың 13 сәуірінде Америка кино институты үнсіз және ерте дыбысты фильмдер дәуіріндегі қысқаметражды фильмдерге қатысты жаңа жобаны жариялады: бұл жоба Вебердің 1914 жылы жоғалған "Behind the Veil" фильмінің атымен аталды.

Таңдалған кинографиясы

Жыл Аталымы Ак­три­са Жазушы Өндіруші Режиссер Рөл Ескертулер 1911 '76-шы жылдың қаһарманы ✔ ✔ Таверна иесінің қызы Эдвин С. Портер мен Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Мұрагер ✔ ✔ Браун ханым – Мұрагер Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Шындық ✔ ✔ Кендалл ханым Өлім алдында ✔ ✔ ✔ Тесс – Ауылдың қызы Эдвин С. Портермен бірге режиссерлік етілген Тағдыр ✔ ✔ Флора Браун Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Сенімсіздік ✔ ✔ Шехид ✔ ✔ ✔ Әйел және ана 1912 Ескермеген періштелер ✔ ✔ Әйел Әдемі қауырсындар ✔ ✔ ✔ Суретшінің моделі Келісім ✔ ✔ Мэй Ширвуд Соңғы кешірім ✔ ✔ ✔ Әнші Көрмейтін көздер ✔ ✔ ✔ Миллионердің әйелі Бейбітшілік бағасы ✔ ✔ ✔ Ойдың күші ✔ ✔ ✔ Лois – Қызметші Ұлы махаббат ✔ ✔ Науқас әйел Трубадурдың жеңісі ✔ ✔ Ұлы христиан ✔ ✔ Хелен Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Ескі сәнді қыз ✔ ✔ ✔ Ескі сәнді қыз Жапондық идиллия ✔ ✔ Алыс далалар ✔ ✔ ✔ Амбициялы үлкен әпке Дауылдағы жапырақтар ✔ ✔ Әйел 1913 Яһудидің Рождествосы ✔ ✔ ✔ Лия – Исаактың қызы Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Күдік ✔ ✔ ✔ Әйел Оның маркасы ✔ ✔ ✔ Әйел Түрлердің анасы ✔ ✔ ✔ Цыған – Жаман (жақсы) әйел Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Қалай ұсыныс жасау керек ✔ ✔ ✔ Қызметші 1914 Ақымақ пен оның ақшасы ✔ ✔ ✔ Хелен Хогг – Үйдің қызы Филипс Смоллимен бірге жазылған және режиссерлік етілген Жұқырлының пальтосы ✔ ✔ ✔ Әйел Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Венеция саудагері ✔ ✔ ✔ Пария Уильям Шекспирдің пьесасы негізіндеФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Паревельдің артында ✔ ✔ ✔ Лois – Ана Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Жалған түстер ✔ ✔ Мурс ханым / қызы Фло Уотерлу Петерсоннің мансабы ✔ ✔ Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Сатқын ✔ ✔ Ашық жалюзилер ✔ Клара Луиза Бернхамның романы негізінде 1915 Оқыс емес ✔ ✔ ✔ Филипс Смоллимен бірге өндірілген Екіжүзділер ✔ ✔ ✔ Күн нұры Молли ✔ ✔ ✔ ✔ Күн нұры Молли Элис фон Саксмардың әңгімесіФилипс Смоллимен бірге өндірілген Капитан әдептілік ✔ Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Қарбалас ✔ ✔ ✔ Дейзи Дин Бір сигарет, осыдан басқасы жоқ ✔ ✔ Хелена Филипс Эванстың әңгімесіФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Зергер ✔ ✔ ✔ Клара Луиза Бернхамның романы негізіндеФилипс Смоллимен бірге өндірілген және режиссерлік етілген 1916 Мазасыздық ✔ ✔ Аллен Г. Зиглермен бірге режиссерлік етілген Портицидің мысық қызы ✔ ✔ ✔ Даниель Обер, Жермен Делавинь және Эжен Скриб операсы негізіндеФилипс Смоллимен және Карл Лаеммлемен бірге өндірілгенФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Секіру, Шайтанның сырасы ✔ ✔ ✔ Лидия Янсен Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Джон Нидамның қос өмірі ✔ Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Ұялшақ ✔ ✔ Бут Таркингтонның романы негізіндеФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Балаларым қайда? ✔ ✔ ✔ Люси Пейтон мен Франклин Холлдың әңгімесіФилипс Смоллимен бірге жазылған, өндірілген және режиссерлік етілген Құдайдың көзі ✔ ✔ ✔ Ана Жоғалған фильмФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Аяқ киім ✔ ✔ ✔ Джейн Аддамстың романы бойыншаСтелла Уинн Херронның әңгімесіФилипс Смоллимен бірге өндірілген Отбасы атын сақтап қалу ✔ ✔ Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Бос әйелдер ✔ ✔ ✔ Анна Уолл Джеймс Оппенхаймның романы негізіндеФилипс Смоллимен бірге жазылған және режиссерлік етілген Үй керек ✔ ✔ ✔ Филипс Смоллимен бірге өндірілген және режиссерлік етілген Халыққа қарсы Джон Доу ✔ ✔ ✔ Байлықтың тасы ✔ ✔ ✔ 1917 Әлемде жалғыз ✔ Жұмбақ ханым Маслвайт ✔ ✔ Томас Эджелоудың қысқа әңгімесі бойынша Екінің де қалай болғаны ✔ ✔ Бесіктерді бесіктеген қол ✔ ✔ ✔ ✔ Брум ханым Филипс Смоллимен бірге жазылған, өндірілген және режиссерлік етілген Жақсы уақыттың бағасы ✔ ✔ ✔ Марион Орттың әңгімесіФилипс Смоллимен бірге өндірілген және режиссерлік етілген 1918 Ормандағы Тарзан ✔ Эдгар Райс Беруостың романы негізіндеФред Миллермен бірге жазылған Дәрігер мен әйел ✔ ✔ Жоғалған фильмМари Робертс Ринехарттың романы негізіндеФилипс Смоллимен бірге жазылған және режиссерлік етілген Тек күйеулер үшін ✔ ✔ ✔ Глэдис Бронвин Стернның әңгімесіФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Қарызға алынған киім ✔ ✔ ✔ Марион Орттың әңгімесіФилипс Смоллимен бірге өндірілген 1919 Қыз махаббатқа түскенде ✔ ✔ Филипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген Түн ортасындағы романтика ✔ ✔ Марион Орттың әңгімесі Мэри Реган ✔ ✔ Лерой Скотттың әңгімесі Үй ✔ ✔ Тыйым салынған ✔ ✔ Жоғалған фильмE. V. Durling әңгімесіФилипс Смоллимен бірге режиссерлік етілген 1920 Бір әйелді қуанту үшін ✔ ✔ ✔ Марион Орттың әңгімесі 1921 Неге тұру керек? ✔ ✔ ✔ Тым ақылды әйелдер ✔ ✔ ✔ Марион Ортпен бірге жазылған әңгіме Дақ ✔ ✔ ✔ Марион Орттың сценарийі Ерлер не қалайды? ✔ ✔ ✔ 1923 Оның өміріндегі тарау ✔ ✔ Клара Луиза Бернхамның романы бойыншаДорис Шрёдермен бірге жазылған 1926 Неке шарты ✔ ✔ Дана Бернеттің әңгімесі бойынша 1927 Сенсация іздеушілер ✔ ✔ Эрнест Паскальдың әңгімесі бойынша Бродвей періштесі ✔ 1934 Ақ қызу ✔ ✔ Джеймс Бодреромен бірге жазылған