Ұйлесімді дыбысы бар кинофильмдер тарихы

Кіріспе

Дыбыстық фильм – сурет пен дыбысты технологиялық тұрғыдан үйлестіретін, үнсіз фильмге қарама-қарсы фильм. Алғашқы рет 1900 жылы Парижде дыбысты фильмдер көрсетілді, бірақ дыбыстық фильмдер коммерциялық тұрғыдан тиімді болуына ондаған жылдар кетті. Алғашқы дискілік жүйелерде сенімді синхронизацияға қол жеткізу қиын болды, сондай-ақ күшейту және жаздыру сапасы да жеткіліксіз болды. Фильмде дыбысты жазу технологиясындағы жаңалықтар 1923 жылы осы технологияны пайдаланып, қысқа метражды фильмдердің алғашқы коммерциялық көрсетіліміне әкелді. Фильмде дыбыс технологиясы дамығанға дейін фильмдердің саундтректері көбінесе орган немесе фортепианомен тікелей ойналатын. Дыбысты киноны коммерцияландыруға қатысты алғашқы қадамдар 1920 жылдардың ортасы мен соңында жасалды. Бастапқыда дыбысты фильмдер, синхронды диалогтары бар «сөйлейтін фильмдер» немесе «токкилер» тек қысқа метражды фильмдер болды. Алғашқы толық метражды дыбысты фильмдерде тек музыка мен дыбыс эффектілері болды. Алғашқы көркем фильм, бастапқыда «сөйлейтін фильм» ретінде ұсынылған (бірақ дыбыс реті шектеулі болса да) – 1927 жылдың 6 қазанында премьерасы өткен «Джаз әншісі» болды. Бұл үлкен сәттілікке ие болды және сол кездегі дискідегі дыбыс технологиясының жетекші бренді болған Vitaphone компаниясымен жасалды. Алайда, көп ұзамай фильмде дыбыс жазу стандартқа айналды. 1930 жылдардың басында «токкилер» әлемдік құбылысқа айналды. Америка Құрама Штаттарында олар Голливудтың әлемдегі ең беделді мәдени және коммерциялық орталықтардың бірі ретіндегі беделін нығайтуға көмектесті (АҚШ киносын қараңыз). Еуропада (және басқа да елдерде) көптеген режиссерлер мен сыншылар осы жаңалыққа күдікпен қарады, себебі диалогқа баса назар аудару үнсіз киноның ерекше эстетикалық құндылықтарын жояды деп уайымдады. Жапонияда, танымал кино дәстүрі үнсіз фильмдер мен тікелей дауысты орындауды (бэнси) біріктіргендіктен, «сөйлейтін фильмдер» тамыр жаюына уақыт кетті. Керісінше, Үндістанда дыбыс елдің кино индустриясының қарқынды дамуына ықпал етті.

A motion picture with synchronized sound

A sound film is a motion picture with synchronized sound, or sound technologically coupled to image, as opposed to a silent film. The first known public exhibition of projected sound films took place in Paris in 1900, but decades passed before sound motion pictures became commercially practical. Reliable synchronization was difficult to achieve with the early sound on disc systems, and amplification and recording quality were also inadequate. Innovations in sound on film led to the first commercial screening of short motion pictures using the technology, which took place in 1923. Before sound on film technology became viable, soundtracks for films was commonly played live with organs or pianos. The primary steps in the commercialization of sound cinema were taken in the mid to late 1920s. At first, the sound films which included synchronized dialogue, known as "talking pictures", or "talkies", were exclusively shorts. The earliest feature length movies with recorded sound included only music and effects. The first feature film originally presented as a talkie (although it had only limited sound sequences) was The Jazz Singer, which premiered on October 6, 1927. A major hit, it was made with Vitaphone, which was at the time the leading brand of sound on disc technology. Sound on film, however, would soon become the standard for talking pictures. By the early 1930s, the talkies were a global phenomenon. In the United States, they helped secure Hollywood's position as one of the world's most powerful cultural/commercial centers of influence (see Cinema of the United States). In Europe (and, to a lesser degree, elsewhere), the new development was treated with suspicion by many filmmakers and critics, who worried that a focus on dialogue would subvert the unique aesthetic virtues of silent cinema. In Japan, where the popular film tradition integrated silent movie and live vocal performance (benshi), talking pictures were slow to take root. Conversely, in India, sound was the transformative element that led to the rapid expansion of the nation's film industry.

Ерте тарих

Кино өзінің тууымен бірдей, кинодағы дыбыс пен бейне қосылысы туралы идея да көне. 1888 жылдың 27 ақпанында, фотосурет саласындағы алғашқы зерттеушілердің бірі Эдвиард Майбридж Томас Эдисонның зертханасынан көп алыс емес жерде лекция оқығаннан кейін екі ғалым жеке кездесті. Кейін Майбридж, алғашқы коммерциялық кино көрсетіліміне алты жыл қалғанда, осы кездесуде өзінің бейне беруге арналған зоопраксископын Эдисонның дыбыс жазу технологиясымен біріктіретін дыбысты кино схемасын ұсынғанын мәлімдеді. Келісімге қол жеткізілмеді, бірақ бір жыл ішінде Эдисон цилиндрлі фонографқа визуалдық толықтыру ретінде "көру шоуы" жүйесі – Кинетоскопты жасауды тапсырды. Екі құрылғы 1895 жылы Кинетофон ретінде біріктірілді, бірақ жеке кинотасмаларды қарау кинопроекцияның жетістіктерімен көп ұзамай ескірді. 1899 жылы Парижде кинокрофонограф немесе фонорама деп аталатын дыбысты кино жүйесі көрсетілді, ол негізінен швейцариялық өнертапқыш Франсуа Дюссоның жұмысына негізделген. Кинетофонға ұқсас, бұл жүйе құлаққаптарды жеке пайдалануды қажет етті. Клемент Морис Гратиулет және Анри Лиорет (Франция) жасаған цилиндрлік жүйе – Phono Cinéma Théâtre 1900 жылы Париж көрмесінде театр, опера және балет үзінділерінің қысқа фильмдерін көрсетуге мүмкіндік берді. Бұл бейне мен дыбыс жазылған фильмдердің көпшілыққа алғаш рет көрсетілгені болды. Көрмеде сондай-ақ "Фонорама" және тағы бір дыбысты кино жүйесі – "Театроскоп" та ұсынылды. Үш негізгі мәселе сақталды, нәтижесінде кинофильмдер мен дыбыс жазу бір буынға дейін бөлек дамыды. Басты мәселе – синхронизация: суреттер мен дыбыс бөлек құрылғылармен жазылып, ойнатылды, оларды бірге іске қосу және ұстау қиын болды. Сонымен қатар, жеткілікті дыбыс күшіне қол жеткізу де қиындық тудырды. Кинопроекторлар фильмді үлкен театр залдарында көрсетуге мүмкіндік берсе, электрлік күшейткіштердің дамуына дейін аудио технология үлкен кеңістіктерді толтыру үшін жеткілікті дыбыс бере алмады. Соңында, жазу сапасының мәселесі де болды. Бұл дәуірдің алғашқы жүйелері орындаушылар үлкен және қолайсыз жазба құрылғыларының (көбінесе акустикалық мүйіздер) алдында тұрса ғана өте төмен сапалы дыбыс шығарды, бұл тірі дыбыспен жазылған фильмдердің түрін шектеді. Кино саласындағы инноваторлар синхронизация мәселесін әртүрлі жолдармен шешуге тырысты. Көбейіп келе жатқан кино жүйелері граммофондық жазбаларға сүйенді – бұл "дискідегі дыбыс" технологиясы деп аталды. Жазбалар көбінесе неміс-американдық Эмиль Берлинердің есімімен аталатын "Берлинер дискілері" деп аталды. 1902 жылы Леон Гомон өзінің дискідегі дыбыс хронофонын француз фотосурет қоғамына көрсетті. Төрт жылдан кейін Гомон британдық өнертапқыштар Хорас Шорт пен Чарльз Парсонс жасаған Auxetophone негізінде жасалған қысылған ауа күшейткіш жүйесін – Elgéphone ұсынды. Көп үміттер болғанына қарамастан, Гомонның жаңалықтары коммерциялық сәттілікке жете алмады. Кейбір жетістіктерге қарамастан, олар дыбыстық фильмдермен байланысты үш негізгі мәселені толыққанды шешпеді және қымбатқа түсті. Бірнеше жыл бойы американдық өнертапқыш Э. Э. Нортонның Cameraphone Гаумонт жүйесінің басты бәсекелесі болды (Cameraphone дискіде немесе цилиндрде негізделгені туралы деректер әртүрлі); ақырында ол хронофонды ұстап тұрған көптеген себептерге байланысты сәтсіздікке ұшырады. 1913 жылы Эдисон цилиндрлік жаңа синхронды дыбыс аппаратын ұсынды, ол 1895 жылғы жүйесі сияқты Кинетофон деп аталды. Фильмдер енді Кинетоскоп шкафында жеке көрермендерге көрсетілмей, экранға проекцияланды. Фонограф кинопроектормен шкивтердің күрделі орналасуымен байланысты, бұл идеалды жағдайда синхронизацияға мүмкіндік берді. Алайда жағдай сирек идеалды болды, сондықтан жаңа, жақсартылған Кинетофон бір жылдан кейін тоқтатылды. 1910 жылдардың ортасына қарай коммерциялық дыбысты кинофильмдердегі қызығушылық азайды. Осы уақытта жаңалықтар тағы бір маңызды бағытта жалғасты. 1900 жылы фотофонды зерттеу барысында неміс физигі Эрнст Рюмер сәулелі дуалдың өзгеруін түрлі түстердегі жарық және қараңғы жолақтар түрінде үздіксіз фотопленкаға жазды. Содан кейін ол бұл процесті кері бұрып, фотосуретке түсірілген дыбысты фотосуретке түсірілген фильмді жарықпен жарықтандыру арқылы қайта шығара алатынын анықтады. Жарықтықтың өзгеруі селеннің электр тоғына төзімділігін өзгертті, оны телефон қабылдағышында шығарылатын дыбысты модуляциялау үшін пайдаланды. Ол бұл өнертапқышты фотографифон деп атады және оны былай қорытындылады: "Бұл шынымен керемет процесс: дыбыс электр энергиясына, жарыққа айналады, химиялық әрекеттерге себеп болады, қайтадан жарық пен электр энергиясына айналады және соңында дыбысқа айналады." Рюмер француз туған, Лондон тұрғыны Эжен Лаустемен хат алмасуды бастады, ол 1886 мен 1892 жылдар аралығында Эдисонның зертханасында жұмыс істеген. 1907 жылы Лаусте дыбысты фильмге жазу технологиясы бойынша алғашқы патентті алды, ол дыбысты жарық толқындарына түрлендіруді және оны тікелей целлюлоидқа фотосуретке түсіруді қамтиды. Тарихшы Скотт Эйман сипаттағандай:
Бұл екі жүйелі жүйе болды, яғни дыбыс суреттен бөлек пленкада болды. Негізінде, дыбыс микрофон арқылы ұсталды және жарық клапаны арқылы жарық толқындарына аударылды, ол кішкентай тіреудің үстіндегі жұқа металл жолағынан тұрды. Бұл жолаққа жеткен дыбыс жарыққа айналдырылып, тіреу арқылы шоғырландырылды, нәтижесінде жарық толқындары пленканың жанындағы шамамен оннан бір дюймге жуық ені бар жолаққа фотосуретке түсірілді. 1908 жылы Лаусте Рюмерден фотографифонды сатып алды, оны коммерциялық өнімге жетілдіру мақсатымен. Венгр инженер Денеш Михали 1918 жылы Royal Hungarian Patent Court-қа дыбысты фильмге жазу концепциясы – Projectofon ұсынды; патент төрт жылдан кейін жарияланды. Дыбыс цилиндрде, дискіде немесе фильмде жазылса да, қол жетімді технологияның ешқайсысы үлкен коммерциялық мақсаттарға жеткіліксіз болды және көптеген жылдар бойы Голливудтың ірі киностудияларының басшылары дыбысты кинофильмдерді өндіруден көп пайда көре алмады.

The idea of combining motion pictures with recorded sound is nearly as old as the concept of cinema itself. On February 27, 1888, a couple of days after photographic pioneer Eadweard Muybridge gave a lecture not far from the laboratory of Thomas Edison, the two inventors met privately. Muybridge later claimed that on this occasion, six years before the first commercial motion picture exhibition, he proposed a scheme for sound cinema that would combine his image casting zoopraxiscope with Edison's recorded sound technology. No agreement was reached, but within a year Edison commissioned the development of the Kinetoscope, essentially a "peep show" system, as a visual complement to his cylinder phonograph. The two devices were brought together as the Kinetophone in 1895, but individual, cabinet viewing of motion pictures was soon to be outmoded by successes in film projection. In 1899, a projected sound film system known as Cinemacrophonograph or Phonorama, based primarily on the work of Swiss born inventor François Dussaud, was exhibited in Paris; similar to the Kinetophone, the system required individual use of earphones. An improved cylinder based system, Phono Cinéma Théâtre, was developed by Clément Maurice Gratioulet and Henri Lioret of France, allowing short films of theater, opera, and ballet excerpts to be presented at the Paris Exposition in 1900. These appear to be the first publicly exhibited films with projection of both image and recorded sound. Phonorama and yet another sound film system—Théâtroscope—were also presented at the Exposition. Three major problems persisted, leading to motion pictures and sound recording largely taking separate paths for a generation. The primary issue was synchronization: pictures and sound were recorded and played back by separate devices, which were difficult to start and maintain in tandem. Sufficient playback volume was also hard to achieve. While motion picture projectors soon allowed film to be shown to large theater audiences, audio technology before the development of electric amplification could not project satisfactorily to fill large spaces. Finally, there was the challenge of recording fidelity. The primitive systems of the era produced sound of very low quality unless the performers were stationed directly in front of the cumbersome recording devices (acoustical horns, for the most part), imposing severe limits on the sort of films that could be created with live recorded sound. Cinematic innovators attempted to cope with the fundamental synchronization problem in a variety of ways. An increasing number of motion picture systems relied on gramophone records—known as sound on disc technology. The records themselves were often referred to as "Berliner discs", after one of the primary inventors in the field, German American Emile Berliner. In 1902, Léon Gaumont demonstrated his sound on disc Chronophone, involving an electrical connection he had recently patented, to the French Photographic Society. Four years later, Gaumont introduced the Elgéphone, a compressed air amplification system based on the Auxetophone, developed by British inventors Horace Short and Charles Parsons. Despite high expectations, Gaumont's sound innovations had only limited commercial success. Despite some improvements, they still did not satisfactorily address the three basic issues with sound film and were expensive as well. For some years, American inventor E. E. Norton's Cameraphone was the primary competitor to the Gaumont system (sources differ on whether the Cameraphone was disc or cylinder based); it ultimately failed for many of the same reasons that held back the Chronophone. In 1913, Edison introduced a new cylinder based synch sound apparatus known, just like his 1895 system, as the Kinetophone. Instead of films being shown to individual viewers in the Kinetoscope cabinet, they were now projected onto a screen. The phonograph was connected by an intricate arrangement of pulleys to the film projector, allowing—under ideal conditions—for synchronization. However, conditions were rarely ideal, and the new, improved Kinetophone was retired after little more than a year. By the mid 1910s, the groundswell in commercial sound motion picture exhibition had subsided. Meanwhile, innovations continued on another significant front. In 1900, as part of the research he was conducting on the photophone, the German physicist Ernst Ruhmer recorded the fluctuations of the transmitting arc light as varying shades of light and dark bands onto a continuous roll of photographic film. He then determined that he could reverse the process and reproduce the recorded sound from this photographic strip by shining a bright light through the running filmstrip, with the resulting varying light illuminating a selenium cell. The changes in brightness caused a corresponding change to the selenium's resistance to electrical currents, which was used to modulate the sound produced in a telephone receiver. He called this invention the photographophone, which he summarized as: "It is truly a wonderful process: sound becomes electricity, becomes light, causes chemical actions, becomes light and electricity again, and finally sound." Ruhmer began a correspondence with the French born, London based Eugene Lauste, who had worked at Edison's lab between 1886 and 1892. In 1907, Lauste was awarded the first patent for sound on film technology, involving the transformation of sound into light waves that are photographically recorded direct onto celluloid. As described by historian Scott Eyman,
It was a double system, that is, the sound was on a different piece of film from the picture In essence, the sound was captured by a microphone and translated into light waves via a light valve, a thin ribbon of sensitive metal over a tiny slit. The sound reaching this ribbon would be converted into light by the shivering of the diaphragm, focusing the resulting light waves through the slit, where it would be photographed on the side of the film, on a strip about a tenth of an inch wide. In 1908, Lauste purchased a photographophone from Ruhmer, with the intention of perfecting the device into a commercial product. Hungarian engineer Denes Mihaly submitted his sound on film Projectofon concept to the Royal Hungarian Patent Court in 1918; the patent award was published four years later. Whether sound was captured on cylinder, disc, or film, none of the available technology was adequate for big league commercial purposes, and for many years the heads of the major Hollywood film studios saw little benefit in producing sound motion pictures.

Басты жаңалықтар

1920 жылдардың соңына қарай дыбысты киноны коммерциялық жағынан мүмкін ететін бірнеше технологиялық жетістіктер болды. Олардың екеуі синхронды дыбысты көшіру немесе ойнатуға қатысты екі түрлі тәсілді қамтыды:

Жоғары деңгейдегі дыбыс-пленка

1919 жылы американдық өнертапқыш Ли Де Форест коммерциялық қолданыста фильмдердегі алғашқы оптикалық дыбыстың жазылуына мүмкіндік беретін бірнеше патент алды. Де Форест жүйесінде дыбыс жолы кинолентаның жағына фотографиялық түрде жазылып, композиттік немесе «бірлескен» түсірілім жасалды. Дыбыс пен суреттің жазылу кезінде дұрыс синхрондылығына қол жеткізілсе, оның ойнату кезінде міндетті түрде сәйкес келетініне сенімді болуға болады. Келесі төрт жылда ол осы саладағы тағы бір американдық өнертапқыш Теодор Кейстен лицензия алған жабдықтар мен патенттердің көмегімен жүйесін жетілдірді. Иллинойс университетінде поляк текті инженер-зерттеуші Джозеф Тикоцинский Тикоцинер осыған ұқсас процеске жеке жұмыс істеді. 1922 жылдың 9 маусымында ол Америка Электр Инженерлері институтының мүшелеріне фильмдегі дыбыстың алғашқы көрсетілімін ұйымдастырды. Лаусте мен Тайгерштедт сияқты, Тикоцинскийдің жүйесі де коммерциялық тұрғыдан қолданылмады, бірақ Де Форесттің жүйесі көп ұзамай қолданысқа енді. 1923 жылдың 15 сәуірінде Нью-Йорктегі Риволи театрында үнді фильмдердің алғашқы коммерциялық көрсетілімі өтті. Бұл болашақтағы стандартқа айналды. Ол әртүрлі ұзындықтағы қысқа фильмдерден тұрды және 1920 жылдардың ең танымал жұлдыздары (Эдди Кантор, Гарри Ричман, Софи Таккер және Джордж Джессел сияқтылар) водевиль, музыкалық қойылымдар мен сөздер сияқты сахналық өнерлерін орындады. Бұл фильмдер «De Forest Phonofilms» туымен шығарылды. Жиынтықта Конча Пикердің қатысуымен түсірілген 11 минуттық «Ертегі Севильядан» қысқаметражды фильмі болды. 2010 жылы осы таспаның көшірмесі АҚШ Конгресі кітапханасынан табылып, қазір сақтауда тұр. Іс-шараға қатысқан сыншылар жаңалықты мақтады, бірақ дыбыс сапасы жалпы алғанда теріс пікірлер алды. Сол маусымда Де Форест өзінің қызметкері Фримен Харрисон Оуэнспен Phonofilm-нің маңызды патенттерінің біріне құқық алу үшін ұзаққа созылған сотқа түсті. Де Форест сотта жеңіске жеткенімен, Оуэнс бүгінде осы саладағы маңызды инноватор ретінде танылған. Келесі жылы Де Форест студиясы алғашқы коммерциялық драмалық фильмді – «Love's Old Sweet Song» фильмін түсірді, ол екі бөліктен тұрады және режиссері Дж. Сарл Доули, ал басты рөлде Уна Меркель ойнады. Алайда, Phonofilm-нің негізгі өнімі түпнұсқа драмалар емес, атақты деректі фильмдер, танымал музыкалық қойылымдар мен комедиялық өнерлер болды. Президент Кальвин Кулидж, опера әншісі Эбби Митчелл және Фил Бейкер, Бен Берни, Эдди Кантор және Оскар Левант сияқты водевиль жұлдыздары фирманың фильмдерінде пайда болды. Голливуд жаңа технологияға күдікпен қарады, тіпті қорқыныш сезінді. 1924 жылдың наурыз айында Photoplay журналының редакторы Джеймс Квирк былай деді: «Доктор Ли Де Форест диалогта сөйлейтін фильмдер жетілдірілді дейді. Кастор майы да солай». Де Форест процесі 1927 жылға дейін АҚШ-та ондаған қысқа Phonofilms үшін қолданыла берді; Ұлыбританияда ол бірнеше жыл бойы қысқа және толық метражды фильмдер үшін Британдық Үнді Фильм Продакшн компаниясы қолданды, бұл компания Британдық Талкинг Пикчерстің еншілес компаниясы болып табылады және Phonofilm активтерінің негізгі бөлігін сатып алды. 1930 жылдың соңына қарай Phonofilm бизнесі таратылды. Еуропада да басқалар фильмдерге дыбыс қоюды жетілдірумен айналысты. 1919 жылы, Де Форест алғашқы патенттерін алған жылы, үш неміс өнертапқышы – Йозеф Энгл (1893–1942), Ханс Вогт (1890–1979) және Джозеф Массоль (1889–1957) Tri Ergon дыбыс жүйесін патенттеді. 1922 жылдың 17 қыркүйегінде Tri Ergon тобы Берлиндегі Альгамбра Кино театрында шақырылған көрермендер алдында дыбысты фильмдердің көрсетілімін ұйымдастырды, оның ішінде «Der Brandstifter» (Өрт қойғыш) атты драмалық фильм де болды. Онжылдықтың соңына қарай Tri Ergon Еуропадағы басым дыбыс жүйесіне айналды. 1923 жылы екі даниялық инженер, Аксель Петерсен мен Арнольд Полсен, дыбысты бейнеленген лентамен қатар жүретін жеке лентаға жазатын жүйені патенттеді. Gaumont компаниясы осы технологияны лицензиялап, Cinéphone деген атпен қысқа мерзімге коммерциялық қолданысқа енгізді. АҚШ-тың бәсекелестігі Phonofilm-ді басып озды. 1925 жылдың қыркүйегінде Де Форест пен Кейстің жұмыс тәртібі бұзылды. Келесі шілдеде Кейс Голливудтың үшінші ірі студиясы Fox Film-ге қосылып, Fox Case Corporation-ды құрды. Кейс пен оның көмекшісі Эрл Спонблдің Movietone деген атпен әзірлеген жүйесі Голливуд киностудиясы басқаратын фильмдердегі дыбыстың алғашқы тиімді технологиясы болды. Келесі жылы Fox Tri Ergon жүйесінің Солтүстік Америкадағы құқықтарын сатып алды, бірақ компания оны Movietone-нан нашар деп тапты және екі жүйені тиімді интеграциялау мүмкін емес болды. 1927 жылы Fox Freeman Owens-тің қызметін пайдаланды, ол синхронды дыбыс фильмдері үшін камералар құрастыруда ерекше тәжірибелі болды.

In 1919, American inventor Lee De Forest was awarded several patents that would lead to the first optical sound on film technology with commercial application. In De Forest's system, the sound track was photographically recorded onto the side of the strip of motion picture film to create a composite, or "married", print. If proper synchronization of sound and picture was achieved in recording, it could be absolutely counted on in playback. Over the next four years, he improved his system with the help of equipment and patents licensed from another American inventor in the field, Theodore Case. At the University of Illinois, Polish born research engineer Joseph Tykociński Tykociner was working independently on a similar process. On June 9, 1922, he gave the first reported U. S. demonstration of a sound on film motion picture to members of the American Institute of Electrical Engineers. As with Lauste and Tigerstedt, Tykociner's system would never be taken advantage of commercially; however, De Forest's soon would. On April 15, 1923, at the New York City's Rivoli Theater, the first commercial screening of motion pictures with sound on film took place. This would become the future standard. It consisted of a set of short films varying in length and featuring some of the most popular stars of the 1920s (including Eddie Cantor, Harry Richman, Sophie Tucker, and George Jessel among others) doing stage performances such as vaudevilles, musical acts, and speeches which accompanied the screening of the silent feature film Bella Donna. All of them were presented under the banner of De Forest Phonofilms. The set included the 11 minute short film From far Seville starring Concha Piquer. In 2010, a copy of the tape was found in the U. S. Library of Congress, where it is currently preserved. Critics attending the event praised the novelty but not the sound quality which received negative reviews in general. That June, De Forest entered into an extended legal battle with an employee, Freeman Harrison Owens, for title to one of the crucial Phonofilm patents. Although De Forest ultimately won the case in the courts, Owens is today recognized as a central innovator in the field. The following year, De Forest's studio released the first commercial dramatic film shot as a talking picture—the two reeler Love's Old Sweet Song, directed by J. Searle Dawley and featuring Una Merkel. However, phonofilm's stock in trade was not original dramas but celebrity documentaries, popular music acts, and comedy performances. President Calvin Coolidge, opera singer Abbie Mitchell, and vaudeville stars such as Phil Baker, Ben Bernie, Eddie Cantor and Oscar Levant appeared in the firm's pictures. Hollywood remained suspicious, even fearful, of the new technology. As Photoplay editor James Quirk put it in March 1924, "Talking pictures are perfected, says Dr. Lee De Forest. So is castor oil." De Forest's process continued to be used through 1927 in the United States for dozens of short Phonofilms; in the UK it was employed a few years longer for both shorts and features by British Sound Film Productions, a subsidiary of British Talking Pictures, which purchased the primary Phonofilm assets. By the end of 1930, the Phonofilm business would be liquidated. In Europe, others were also working on the development of sound on film. In 1919, the same year that DeForest received his first patents in the field, three German inventors, Josef Engl (1893–1942), Hans Vogt (1890–1979), and Joseph Massolle (1889–1957), patented the Tri Ergon sound system. On September 17, 1922, the Tri Ergon group gave a public screening of sound on film productions—including a dramatic talkie, Der Brandstifter (The Arsonist) —before an invited audience at the Alhambra Kino in Berlin. By the end of the decade, Tri Ergon would be the dominant European sound system. In 1923, two Danish engineers, Axel Petersen and Arnold Poulsen, patented a system that recorded sound on a separate filmstrip running parallel with the image reel. Gaumont licensed the technology and briefly put it to commercial use under the name Cinéphone. US competition eclipsed Phonofilm. By September 1925, De Forest and Case's working arrangement had fallen through. The following July, Case joined Fox Film, Hollywood's third largest studio, to found the Fox Case Corporation. The system developed by Case and his assistant, Earl Sponable, given the name Movietone, thus became the first viable sound on film technology controlled by a Hollywood movie studio. The following year, Fox purchased the North American rights to the Tri Ergon system, though the company found it inferior to Movietone and virtually impossible to integrate the two different systems to advantage. In 1927, as well, Fox retained the services of Freeman Owens, who had particular expertise in constructing cameras for synch sound film.

Электронды жазу және күшейту

1913 жылы AT&T компаниясының өндірістік бөлімі Western Electric компаниясы триодты вакуум түтігінің алға басушысы болған de Forest аудионының құқығын сатып алды. Келесі бірнеше жылда олар оны болжауға болатын және сенімді құрылғыға айналдырды, бұл электронды күшейтуді алғаш рет мүмкін етті. Содан кейін Western Electric вакуум түтігін пайдалану салаларын, соның ішінде жазбалы жүйелерді және дыбыс жазу индустриясы үшін электрлік жазу жүйесін әзірлеуге кірісті. 1922 жылдан бастап Western Electric компаниясының ғылыми-зерттеу бөлімі дыбысты дискіге және дыбысты киноға түсіруге арналған синхронды дыбыс жүйелерін жазу технологиясын зерттеуде белсенді жұмыс істей бастады. Дискідегі дыбыс жүйесінде жұмыс істейтін инженерлер Western Electric компаниясының дискіге жаздыру бойынша жинаған тәжірибесіне сүйене алды, соның арқасында бастапқы прогресске оңай қол жеткізді. Басты өзгеріс – дискінің ойнату уақытын арттыру, осылайша ол стандартты 35 мм фильмнің 1000 фут (305 м) катушкасына сәйкес келер еді. Таңдалған конструкция диаметрі шамамен 40 см болатын және 33 1/3 айналымда айналатын дискіні пайдаланды. Ол 11 минут бойы ойнатылуы мүмкін, бұл 90 фут/мин (24 кадр/с) жылдамдықпен 1000 фут фильмді ойнату уақытына тең. Үлкен диаметрінің арқасында, 70 фут/мин (14 дюйм немесе 356 мм/с) болатын ең төменгі ойық жылдамдығы стандартты 10 дюймдік 78 айналымдық коммерциялық дискіге қарағанда аздап төмен болды. 1925 жылы компания жақсартылған электронды дыбыс жүйесін, соның ішінде сезімтал конденсаторлық микрофондар мен резеңке желілік жазғыштарды (жақсы жиілік жауабымен жазу үшін резеңке демпферлік лента қолданылғандықтан осылай аталды) көпшілікке таныстырды. Сол жылдың мамыр айында компания кәсіпкер Уолтер Дж. Ричқа коммерциялық кинофильмдер үшін жүйені пайдалануға лицензия берді; ол Warner Bros. компаниясының жартылай үлесімен Vitagraph компаниясын құрды, бір айдан кейін. 1926 жылдың сәуірінде Warner компаниясы AT&T компаниясымен қайта аталатын Vitaphone операциясы үшін оның кино дыбыс технологиясын пайдалану туралы келісімшартқа қол қойды, бұл келесі айларда Don Juan және оны толықтыратын қысқа фильмдерді өндіруге әкелді. Жыл соңында AT&T/Western Electric компаниясы компанияның киноға байланысты аудио технологиясына құқықтарды басқару үшін лицензиялық бөлім, Electrical Research Products Inc. (ERPI) құрды. Vitaphone әлі де заңды айрықша құқыққа ие болды, бірақ роялти төлемдері тоқтатылғандықтан, құқықтарды тиімді бақылау ERPI қолында болды. 1926 жылдың 31 желтоқсанында Warner компаниясы Fox Case компаниясына Western Electric жүйесін пайдалануға сублицензия берді; сублицензияға алмасу үшін Warner және ERPI екеуі де Fox компаниясының тиісті кірісінің үлесін алды. Үш компанияның патенттері өзара лицензияланды. Қазіргі таңда жоғары сапалы дыбыс жазу және күшейту технологиясы екі Голливуд студиясына қолжетімді болды, олар екі түрлі дыбыс өндіру әдісін ұстанды. Жаңа жыл дыбысты киноның коммерциялық маңызды құрал ретінде пайда болуын көрсететін болады.

In 1913, Western Electric, the manufacturing division of AT&T, acquired the rights to the de Forest audion, the forerunner of the triode vacuum tube. Over the next few years they developed it into a predictable and reliable device that made electronic amplification possible for the first time. Western Electric then branched out into developing uses for the vacuum tube including public address systems and an electrical recording system for the recording industry. Beginning in 1922, the research branch of Western Electric began working intensively on recording technology for both sound on disc and sound on film synchronised sound systems for motion pictures. The engineers working on the sound on disc system were able to draw on expertise that Western Electric already had in electrical disc recording and were thus able to make faster initial progress. The main change required was to increase the playing time of the disc so that it could match that of a standard 1000 feet (305 m) reel of 35 mm film. The chosen design used a disc nearly 16 inches (about 40 cm) in diameter rotating at 33 1/3 rpm. This could play for 11 minutes, the running time of 1000 ft of film at 90 ft/min (24 frames/s). Because of the larger diameter the minimum groove velocity of 70 ft/min (14 inches or 356 mm/s) was only slightly less than that of a standard 10 inch 78 rpm commercial disc. In 1925, the company publicly introduced a greatly improved system of electronic audio, including sensitive condenser microphones and rubber line recorders (named after the use of a rubber damping band for recording with better frequency response onto a wax master disc). That May, the company licensed entrepreneur Walter J. Rich to exploit the system for commercial motion pictures; he founded Vitagraph, in which Warner Bros. acquired a half interest, just one month later. In April 1926, Warners signed a contract with AT&T for exclusive use of its film sound technology for the redubbed Vitaphone operation, leading to the production of Don Juan and its accompanying shorts over the following months. Late in the year, AT&T/Western Electric created a licensing division, Electrical Research Products Inc. (ERPI), to handle rights to the company's film related audio technology. Vitaphone still had legal exclusivity, but having lapsed in its royalty payments, effective control of the rights was in ERPI's hands. On December 31, 1926, Warners granted Fox Case a sublicense for the use of the Western Electric system; in exchange for the sublicense, both Warners and ERPI received a share of Fox's related revenues. The patents of all three concerns were cross licensed. Superior recording and amplification technology was now available to two Hollywood studios, pursuing two very different methods of sound reproduction. The new year would finally see the emergence of sound cinema as a significant commercial medium.

Саяхат

1929 жылы "Projection Engineering" журналында "жаңа RCA Photophone портативті дыбыс және бейне көшіру жүйесі" сипатталған. Австралияда Hoyts және Gilby Talkies Pty., Ltd компаниялары елді мекендерге дыбысты фильмдерді көрсетумен айналысты. Сол жылы White Star Line компаниясы "Majestic" кемесіне дыбысты фильмдерді көрсетуге арналған жабдық орнатты. Алғашқы саяхатында "Show Boat" және "Broadway" фильмдері көрсетілді.

Кино түрінде

"Сөз сөйлейтін фильм ән кітабындай қажет емес". Осы сөзді 1927 жылы орыс формализмінің жетекшісі Виктор Шкловский айтқан. Бір топ адам дыбысты кино өнерімен үйлесімсіз деп есептесе, енді бірі оны шығармашылықтың жаңа саласын ашу деп қарады. Келесі жылы Сергей Эйзенштейн бастаған совет киногерлері бейне мен дыбысты қатар қою, яғни контрапункт әдісі киноны "бұрын-соңды болмаған күшке және мәдени биікке" көтеретінін жариялады. Осындай дыбысты фильм жасау әдісі оны ұлттық нарыққа ғана шектемейді, пьесаларды түсіруде болатын жағдайдан айырмашылығы, кино арқылы жеткізілген идеяның бүкіл әлемде таралуына мүмкіндік береді. Бірақ көрермендердің бір бөлігі үшін дыбыстың енгізілуі осы таралымды тоқтатты: Элизабет С. Гамильтон былай деп жазады: "Сыңыр фильмдер саңырау адамдарға киноға, қоғамдық пікір-таластың бір бөлігіне есту қабілеті бар адамдармен тең қатысуға сирек мүмкіндік берді. Үнді фильмдердің пайда болуы саңырау мен есту қабілеті бар көрермендерді қайта бөліп жіберді". Сумо күресшілерінің бір-біріне бастары тиісіп, қолдарын жерге тигізіп тұрған суреті. Жанында күрес киіміндегі үшінші адам тұр. Артында көпшілік көрермендер қарап тұр. Бұл сурет Андре Базиннің айтуынша, "жаңа өнер түрінің алғашқы табыстарының бірі" болған "Әлемнің әуені" (1929) фильмінен алынған. "Ол бүкіл жерді экранға бейнелер мен дыбыстар мозаикасы түрінде көрсетті". 1929 жылдың 12 наурызында Германияда алғашқы толық метражды дыбысты фильм көрсетілді. Tobis Filmkunst компаниясының алғашқы туындысы драма емес, кеме компаниясының демеушілігімен түсірілген деректі фильм болды: Уолтер Раттманн режиссерлік еткен "Әлемнің әуені". Бұл фильм, сондай-ақ, дыбыс пен бейнені біріктірудің көркемдік мүмкіндіктерін зерттеген алғашқы көркем фильмдердің бірі болды. Ғалым Уильям Морицтің айтуынша, фильм "күрделі, динамикалық, жылдам темпті, әртүрлі елдердің ұқсас мәдени әдеттерін салыстырып көрсетеді, сонымен қатар тамаша оркестрлік музыка мен синхронды дыбыс эффектілеріне толы". Композитор Лу Лихтвельд осы фильмге қатты әсерленген суретшілердің бірі болды: "Әлемнің әуені алғашқы маңызды дыбыстық деректі фильм болды, онда музыкалық және музыкалық емес дыбыстар біртұтас бірлікке біріктірілді және бейне мен дыбыс бірдей күшпен басқарылды". "Әлемнің әуені" голланд авангардист режиссері Жорис Ивенс режиссерлік еткен және Лихтвельд музыкалық сауытын жазған "Philips Radio" (1931) индустриалдық фильміне тікелей әсер етті. Ол фильмнің аудиовизуалды мақсатын былай сипаттады: Абсолюттік музыкадан табиғаттың қарапайым шуларына ауысқан күрделі аудио әлемде фабрика дыбыстарының жартылай музыкалық әсерін беру. Бұл фильмде машинаның қозғалысын музыкамен түсіндіру, машинаның шуы музыкалық фонды басып өту, музыканың өзі деректі фильм болу және машинаның таза дыбысының жеке орындалуы сияқты барлық аралық кезеңдерді табуға болады. Дзига Вертов 1931 жылы "Энтузиазм" және Шаплин жарты онжылдықтан кейін "Заманауи уақыт" фильмдерінде осыған ұқсас тәжірибелер жүргізді. Бірнеше коммерциялық режиссерлер дыбыстың кинодағы әңгіме айтудың ажырамас бөлігі ретінде қолданылуының жолдарын бірден байқады, бұл дыбысты жазудың қарапайым функциясынан асып түсті. "Шантаж" фильмінде Хичкок кейіпкердің монологын өңдеп, "пышақ" сөзі дыбыстың бұлыңғыр ағысынан естіліп, өліме қатысы бар екенін жасыруға тырысатын басты кейіпкердің субъективті әсерін көрсетті. "Парамоунт аплодисменттері" (1929) фильмінде Рубен Мамулиан кадрлардың қашықтығына қарай айналадағы дыбыстың күшін өзгертіп, акустикалық тереңдік иллюзиясын жасады. Бір сәтте Мамулиан көрермендерге бір кейіпкердің әнін екіншісі дұға оқығанда естігісі келді. Режиссердің айтуынша, "Олар бізді ән мен дұғаны бір микрофон мен бір арнаға жаза алмаймыз деді. Сондықтан мен дыбыс режиссеріне: "Неге екі микрофонды, екі арнаны пайдаланып, екі жолды біріктіріп басып шығармаймыз?" дедім". Мұндай әдістер ақырында танымал кино түсірудің стандартты әдісіне айналды. Жазылған дыбыспен ұсынылған жаңа мүмкіндіктерді толық пайдаланған алғашқы коммерциялық фильмдердің бірі - Рене Клер режиссерлік еткен және Tobis компаниясының француз бөлімшесі шығарған "Le Million" болды. 1931 жылдың сәуір айында Парижде және бір айдан кейін Нью-Йоркте көрсетілген фильм сыншылардың да, көпшіліктің де мақұлдығына ие болды. Қарапайым сюжеті бар музыкалық комедия, ол формальді жетістіктерімен, әсіресе дыбыстың әдейі жасалған ерекшелігімен есімде қалады. Ғалым Дональд Крэфтонның айтуынша, "Le Million бізге дыбыстық компоненттің ақталған декорациялар сияқты сонымен бірге жасалған екенін ұмыттырмайды. Ол диалогты әнмен және жұп өлеңдермен ауыстырды. Клер экрандағы және экраннан тыс дыбыстардың арасында қызықтырғыш шатасуларды жасады. Ол, сондай-ақ, асинхронды дыбыс тәжірибелерін жасады, мысалы, пальтоны қуу көрінесінде белгісіз футбол (немесе регби) жанкүйерлерінің шуымен синхронды болды. Бұл және осыған ұқсас техникалар дыбыстық комедиялық фильмнің лексикасына айналды, бірақ олар арнайы эффектілер мен "түс" ретінде, Клердің жеткен жан-жақты, нақты емес дизайнының негізі ретінде емес пайдаланылды. Комедиялық саладан тыс, "Әлемнің әуені" және "Le Million" фильмдеріндегі дыбыспен жасалған батыл тәжірибелер коммерциялық өндірісте сирек кездеседі. Голливуд, әсіресе, дыбысты жанрлық кино жасаудың сенімді жүйесіне енгізді, онда жаңа медианың формальді мүмкіндіктері жұлдыздарды дәріптеу және түсінікті әңгіме айту сияқты дәстүрлі мақсаттарға бағындырылды. 1928 жылы Мошендік өнер академиясының хатшысы Фрэнк Вудс болжағандай, "Болашақтағы дыбысты фильмдер бұрынғы сыңыр драмалардың жалпы бағытын ұстанады. Дыбысты көріністерге басқаша қарау қажет, бірақ әңгіменің жалпы құрылымы бұрынғыдай болады".

"Talking film is as little needed as a singing book." Such was the blunt proclamation of critic Viktor Shklovsky, one of the leaders of the Russian formalist movement, in 1927. While some regarded sound as irreconcilable with film art, others saw it as opening a new field of creative opportunity. The following year, a group of Soviet filmmakers, including Sergei Eisenstein, proclaimed that the use of image and sound in juxtaposition, the so called contrapuntal method, would raise the cinema to " unprecedented power and cultural height. Such a method for constructing the sound film will not confine it to a national market, as must happen with the photographing of plays, but will give a greater possibility than ever before for the circulation throughout the world of a filmically expressed idea." So far as one segment of the audience was concerned, however, the introduction of sound brought a virtual end to such circulation: Elizabeth C. Hamilton writes, "Silent films offered people who were deaf a rare opportunity to participate in a public discourse, cinema, on equal terms with hearing people. The emergence of sound film effectively separated deaf from hearing audience members once again." thumb|right|upright=1.35|alt=Two sumo wrestlers confront each other on a platform, their heads touching and their fists on the ground. To the side, a third man, also in a wrestling outfit, looks on. In the background, a crowd watches.|Image of sumo wrestlers from Melodie der Welt (1929), "one of the initial successes of a new art form", in André Bazin's description. "It flung the whole earth onto the screen in a jigsaw of visual images and sounds." On March 12, 1929, the first feature length talking picture made in Germany had its premiere. The inaugural Tobis Filmkunst production, it was not a drama, but a documentary sponsored by a shipping line: Melodie der Welt (Melody of the World), directed by Walter Ruttmann. This was also perhaps the first feature film anywhere to significantly explore the artistic possibilities of joining the motion picture with recorded sound. As described by scholar William Moritz, the movie is "intricate, dynamic, fast paced juxtapos[ing] similar cultural habits from countries around the world, with a superb orchestral score and many synchronized sound effects." Composer Lou Lichtveld was among a number of contemporary artists struck by the film: "Melodie der Welt became the first important sound documentary, the first in which musical and unmusical sounds were composed into a single unit and in which image and sound are controlled by one and the same impulse." Melodie der Welt was a direct influence on the industrial film Philips Radio (1931), directed by Dutch avant garde filmmaker Joris Ivens and scored by Lichtveld, who described its audiovisual aims:
To render the half musical impressions of factory sounds in a complex audio world that moved from absolute music to the purely documentary noises of nature. In this film every intermediate stage can be found: such as the movement of the machine interpreted by the music, the noises of the machine dominating the musical background, the music itself is the documentary, and those scenes where the pure sound of the machine goes solo. Many similar experiments were pursued by Dziga Vertov in his 1931 Entuziazm and by Chaplin in Modern Times, a half decade later. A few innovative commercial directors immediately saw the ways in which sound could be employed as an integral part of cinematic storytelling, beyond the obvious function of recording speech. In Blackmail, Hitchcock manipulated the reproduction of a character's monologue so the word "knife" would leap out from a blurry stream of sound, reflecting the subjective impression of the protagonist, who is desperate to conceal her involvement in a fatal stabbing. In his first film, the Paramount Applause (1929), Rouben Mamoulian created the illusion of acoustic depth by varying the volume of ambient sound in proportion to the distance of shots. At a certain point, Mamoulian wanted the audience to hear one character singing at the same time as another prays; according to the director, "They said we couldn't record the two things—the song and the prayer—on one mike and one channel. So I said to the sound man, 'Why not use two mikes and two channels and combine the two tracks in printing?'" Such methods would eventually become standard procedure in popular filmmaking. One of the first commercial films to take full advantage of the new opportunities provided by recorded sound was Le Million, directed by René Clair and produced by Tobis's French division. Premiering in Paris in April 1931 and New York a month later, the picture was both a critical and popular success. A musical comedy with a barebones plot, it is memorable for its formal accomplishments, in particular, its emphatically artificial treatment of sound. As described by scholar Donald Crafton,
Le Million never lets us forget that the acoustic component is as much a construction as the whitewashed sets. [It] replaced dialogue with actors singing and talking in rhyming couplets. Clair created teasing confusions between on and off screen sound. He also experimented with asynchronous audio tricks, as in the famous scene in which a chase after a coat is synched to the cheers of an invisible football (or rugby) crowd. These and similar techniques became part of the vocabulary of the sound comedy film, though as special effects and "color", not as the basis for the kind of comprehensive, non naturalistic design achieved by Clair. Outside of the comedic field, the sort of bold play with sound exemplified by Melodie der Welt and Le Million would be pursued very rarely in commercial production. Hollywood, in particular, incorporated sound into a reliable system of genre based moviemaking, in which the formal possibilities of the new medium were subordinated to the traditional goals of star affirmation and straightforward storytelling. As accurately predicted in 1928 by Frank Woods, secretary of the Academy of Motion Picture Arts and Sciences, "The talking pictures of the future will follow the general line of treatment heretofore developed by the silent drama The talking scenes will require different handling, but the general construction of the story will be much the same."