Кіріспе

Калифорния штатындағы тау тізбегі, АҚШ. Қайың таулары (мохаве тілінде Amat 'Achii'ar) Калифорнияның оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Сан-Бернардино округінің солтүстік-шығысында орналасқан. Түрлі-түсті Қайың таулары терең қызыл, қоңыр, күйдірілген сары және сұр түстерден бастап қараға дейін өзгереді. Аймақта көптеген бұлақтар мен ылғалды жерлер кездеседі. Қайың таулары сондай-ақ Ұлттық табиғи ескерткіш болып табылады, оның екі тау бөлігінің құрамы мүлдем бөлек.

География

Калифорния штатының Needles қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 30 миль (48 км) қашықтықта, 95-ші АҚШ тас жолының батысында орналасқан Turtle Mountains, оңтүстік-шығысында Видал тоғысы, батысында Твентин Палмс және оңтүстігінде Блайт қалалары жатыр. Turtle Mountains үлкен Төменгі Колорадо өзені аңғарының бір бөлігі саналады. Бұл тау жотасы Мопа тау жотасымен тікелей байланысты және оның батысында орналасқан. Олар Уорд аңғары мен Ежелгі әйел тауларының шығысында солтүстік-оңтүстік бағытта созылып жатыр. Сонымен қатар, олар Уипл таулары мен Колорадо өзенінің батысында жатыр. Turtle Mountains-тың ең биік нүктесі – Болсон шыңы, теңіз деңгейінен 1290 метр (4231 фут) биіктікте орналасқан. Олардың ерекше табиғи құндылығын мойындау үшін Ұлттық табиғи ескерткіш ретінде тіркелген.

Геология

Ащы таулар – Мария бүгілісі мен итеру белдеуін құрайтын бірнеше жоталардың бірі. Мария бүгілісі мен итеру белдеуі Креттацеу дәуірінде негіздік тау жыныстарын қамтитын, қалың қабықты, солтүстік-оңтүстік бағытындағы қыртыстың қысқаруына ұшырады, одан кейін Миоценде жалпы шығыс-батысқа қарай кең ауқымды қыртыстың кеңеюі болды. Бұл солтүстік-оңтүстік қысқаруы аномалия болып табылады, себебі Солтүстік Американың қалған бөлігіндегі қыртыстың қысқаруы көбінесе шығыс-батысқа бағытталған, ол Батыс Солтүстік Американың астындағы Фаралон плитасының субдукциясынан туындаған шығыс-батыс бағытындағы қысылудың нәтижесі. Солтүстік Американың қалған бөлігінен өзгеше, Мария бүгілісі мен итеру белдеуіндегі деформация Солтүстік Америка кратонының тау жыныстарын, ең әсіресе Гранд-Каньон шөгінді тау жыныстары тізбесін қамтиды.

Жабайы табиғат

1994 жылы АҚШ Конгресі құрған Тортл-Маунтинз жабайы табиғаты кең байдастардан бастап, күшті эрозияға ұшыраған жанартау шыңдары, тік жарлар мен тізгіш тастарға дейін созылады. 177 309 акрлық жабайы аймақты АҚШ Жерді басқару бюросы басқарады және солтүстік жағынан Степледер таулары жабайы табиғатымен шектеседі.

Табиғат тарихы

Turtle Mountains Мохаве шөлінің (Жоғары шөл) және Колорадо шөлінің арасында Сонора шөлінің (Төмен шөл) экологиялық өту аймағында орналасқан, сондықтан өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің жоғары әртүрлілігі бар. Turtle Mountain қатары кейбір түрлер үшін солтүстік немесе оңтүстік "таралу шегі" болып табылады; мысалы, қорғалатын Калифорниялық желкен пальмасы (Washingtonia filifera) Мопа Turtle тауларында таралу аймағының солтүстік шегімен кездеседі. Turtle Mountains Wilderness Area аймағындағы басты өсімдіктер – креозот бұтасы және бур саж (creosote bush bur sage), креозот бұтасымен (Larrea tridentata) және пало верде кактусының бұталы экожүйелері, пало верде ағашымен (Parkinsonia microphylla) бірге. Арналарда Колорадо/Сонора микрофилла ормандары табылады. Бұл ормандарға түтін ағашы (Psorothamnus spinosus), бал месквиті (Prosopis velutina) және мысық тырнағы (Acacia greggii) кіреді. Жануарларға шөл бигхорн қойы, койот, қара құйрықты қоян, жер қаскырлары, кенгуру егеуқұйрықтары, бөденелер, жол жүгірушілер, алтын бүркіттер, далалық сұңқарлар, діңгек жыландары, шөлді бетаға және кесірткелердің бірнеше түрлері жатады.

Демалыс

Бұл жабайы табиғатта жаяу серуендеуге, атпен саяхаттауға, кемпинг жасауға, тас-қиыр тас іздеуге, фотосуретке түсіруге және рюкзакпен саяхаттауға болады. Аймақ тас-қиыр тас іздеушілердің арасында танымал және "Мопа розалары" деп аталатын халцедон үлгілерімен бүкіл елге мәшһүр. Коффин, Мопах және Мохок Спрингс бұлақтарындағы табиғи пальма оазистері - танымал жаяу серуендеу орындары.