Кіріспе

Италиялық композитор

Николо да Перуджа (Николо дель Пропосто, сондай-ақ Николо деп те жазылады. Латын тілінде – Магистер Сере Николаус Препозити де Перуджа) (XIV ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген) – Trecento, «Италиялық ars nova» деп те аталатын музыкалық кезеңнің итальян композиторы. Ол Франческо Ландинидің замандасы және көбінесе Флоренцияда шығармашылықпен айналысқан.

Өмір және мансап

Оның өмірі туралы белгілі мәліметтер аз, тек музыкалық емес дереккөздерден бірнеше өмірбаяндық деректер расталған. Ол Перуджа қаласынан шыққан болуы мүмкін, және ол жердегі "proposto" лауазымындағы адамның ұлы болған деуге болады. 1362 жылы ол Герарделло да Флоренцемен бірге Санта-Тринита монастырына келген қонақ ретінде тіркелген. Оның музыкасынан көрініп тұрғанындай, ол флоренциялық ақын Франко Сакеттимен дос болған, және ол 1360 мен 1375 жылдар аралығында көптеген шығармаларын жазған болуы керек, себебі оның музыкаға салған өлеңдерінің ең ерте және кеш жазылған мерзімі осы жылдарға сәйкес келеді. Ол 1393 жылы лауда орындаушысы ретінде тіркелген Сер Николомен бір адам болуы мүмкін. Оның шығармаларының бірі – "La fiera testa", Флоренцияның 1397 мен 1400 жылдар аралығында Миланмен соғыс кезінде Висконти әулетіне қарсы жазылған болуы мүмкін; сол кезде Николо Перуджада болған деуге болады.

Музыка

Никколоның 41 шығармасы сенімді атрибуциямен сақталған, олардың көпшілігі Сквариалюпи кодексінде, ал қалғандары Тосканадағы дереккөздерден табылды. Бәрі де әншілерге арналған, олардың ішінде 16 мадригал, 21 баллада және 4 качча бар. Мадригалдардың барлығы екі дауысқа арналған, біреуі үш дауысқа жазылған, және барлығы салыстырмалы түрде консервативті стильде, заманауи француздық үлгіге ұшырамаған (соның салдарынан Ландинидің ұқсас туындыларынан өзгеше). Саккеттидің музыкаға қойылған өлеңдерінің тізімінде Никколоның жоғалып кеткен тағы бірнеше шығармаларының атаулары бар. Никколоның ерекшелігі – «ballatae minimae» деп аталатын кішкентай балладалар жанры. Бұл шығармалар өте қысқа, тек бір ғибраттық мәтіл қатарынан тұрады, бұл Ландини сияқты замандас композиторлардың махаббат лирикасынан мүлдем өзгеше.