Кіріспе

Американдық сәулетші Дуайт Хелд Перкинс (26 наурыз 1867 – 2 қараша 1941) – американдық сәулетші және қала құрылысшы.

Ерте өмір

Перкинс Теннесси штатының Мемфис қаласында дүниеге келді және төрт жасында отбасымен Чикагоға көшіп барды. Оның анасы отбасы көшіп келгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң күйеуін жоқтап, жесір қалды. Дуайт әкесі кішкентай шағында қайтыс болды. Перкинс орта мектепте үш ай ғана оқыды, себебі отбасын қаржылық жағынан қолдау үшін жұмыс іздеуге мәжбүр болды. Ол бастапқыда Чикаго мал базарларында, содан кейін Уилок пен Клей архитектуралық фирмасында, ал Фредерик Шок үшін бірнеше ай жұмыс істеді. 1885 жылы Массачусетс технология институтына (МТИ) қабылданды, архитектура мамандығын оқыды. Оның біліміне отбасы досы, Чарльз Хичкок әйелi көмектесті. МТИ-де екі жыл оқығаннан кейін, ол өте білікті болғандықтан үшінші жылға оқытушы болып тағайындалды. Бостонда жүргенде ол Люси Фитчпен танысты, ол 1891 жылдың 18 тамызында оның әйелі болды.

Мансап

Перкинс 1888 жылдың соңында Бостон қаласын қалдырды. 1889 жылдың қаңтар айында Чикагодағы Burnham & Root фирмасында сұхбаттасып, ақпан айының басында жұмысқа орналасты. Ол 5 жыл бойы жұмыс істеп, жауапкершілікті біртіндеп арттырды. 1893 жылдың соңында жеке фирмасын құру үшін кетті. Осы кезеңде Перкинс Lawrence Buck және Frank Lloyd Wright сияқты бірдей ойлы сәулетшілерді біріктірген "The Eighteen" тобымен байланыста болды. 1894 жылдың 1 қаңтарында алғашқы маңызды тапсырысын алғаннан кейін, Daniel Burnhamның көмегімен, Stevens Point, Wisconsin Normal School мектебі үшін кеңсесін ашты. 1894 жылы Steinway Piano компаниясының жаңа ғимаратын жобалау жұмысы тапсырылды. Бұл ғимарат, Steinway Hall, оның кейінгі жұмыстарынан ерекшеленді, көбінесе "Prairie School" архитектуралық стилінде жасалған туындыларынан айырмашылығы бар. Перкинске Charles Hitchcock Hall жобасын жасау мүмкіндігі берілді, себебі ол ғимараттың демеушісі, оның колледж білімін қаржыландыруға көмектескен Charles Hitchcock ханыммен байланыста болды. 1905 жылы Перкинс Чикаго қаласының білім беру кеңесінің бас сәулетшісі болып тағайындалды, мэр Edward F. Dunne бұл шешімді қабылдады. Ол 40 мемлекеттік мектептің дизайнын жасауға жауапты болды. Осы құрылыстардың ішінде Carl Schurz орта мектебі ерекше көзге түсті, ол American Institute of Architects институты тарапынан "оның ең жақсы және ең маңызды жобасы", сонымен қатар "20 ғасыр архитектурасының маңызды үлгісі, Чикаго және Prairie School мектептерінің элементтерін пайдалана отырып" деп сипатталды. Осы лауазымда 5 жыл қызмет еткеннен кейін, ол қабілетсіздік, тиімсіздік және бағынбаушылық айыптарымен айдалып, тек бағынбаушылық айыбы сотта расталды. Дегенмен, оның жұмыстан босатылуының нақты себебі – ол білім беру кеңесінің жемқор мүшелерінің талаптарына мойынсұнудан бас тартқаны, олар оған өз жақтастарына келісімшарт беруді талап еткені болды деп есептеледі. Перкинс кеңестегі қызметімен қатар John L. Hamiltonпен жеке практикасын жүргізіп келді. 1911 жылы William K. Fellows қосылғаннан кейін, Perkins, Fellows & Hamilton фирмасы Чикагоның орталық бөлігінде кеңселермен ашылды. Перкинс 1929 жылы фирмадан шығып, кейін 1933 жылы тастап кеткен Perkins, Chatten, and Hammond компаниясына қосылды. Перкинс 1941 жылы Калифорния штатының Пасадена қаласындағы қыстағы үйіне бара жолда, Нью-Мексико штатының Лордсбург қаласында ми қан кетуінен қайтыс болды. Dwight Perkins фирмасының басқа да жұмыстарының ішінде Lincoln Park Zoo Lion House, Alfred Nobel School және көптеген тұрғын үйлер бар.

Орманды қорғау

Дуайт Перкинс Кук округі Орманды қорғау жүйесін құруға зор ықпал етті. 19 ғасырдың соңында Чикаго және оның айналасындағы аймақ қарқынды өскен кезде, индустрияландыруға асыққандықтан бос кеңістіктер мен демалыс және ойын-сауық мүмкіндіктері көбінесе естен шығарылып, назардан тыс қалды. 20 ғасырдың басындағы Прогрессивтік дәуір реформаторлары табиғатқа қол жеткізуді жақтады, ал қала жоспарлаушылары мен сәулетшілер де осы процеске белсенді қатысты. Перкинс – өнер және қолөнер қозғалысының бір тармағы болған Прейри мектебінің көрнекті өкілі, бұл қолөнерді бағалауға және өнер мен сұлулықты барлық әлеуметтік топ өкілдеріне қолжетімді етуге бағытталған радикалды көркемдік қозғалыс еді. Перкинстің жұмысы осының жарқын мысалы: күнделікті қалалық аймақтардағы тамаша көркемдік сәулеттік шешімдер. Парктер қозғалысы – Чикаго тұрғындарына табиғи сұлулықты танысуға мүмкіндік берудің тағы бір жолы болды. Дуайт Перкинстің ұлы, оның ізімен жүріп, Чикагоның тағы бір көрнекті сәулетшісі атанған Лоуренс Перкинс, әкесінің шығармалары туралы былай деді: «Оның өзінің көзіндегі ең бағалы ескерткіші – орманды қорғау жүйесі». Перкинс 1905 жылғы Метрополитендік парктер жөніндегі баяндаманы бірлесіп жазды, ол орманды қорғау науқанын бастауға серпін берді.

Ғимараттар

ImageBuildingLocationYear BuiltNotesСтивенс Пойнт мемлекеттік орта мектебіСтивенс Пойнт, Висконсин1894Джордж В. Селбимен бірге жобаланған. Қазір Висконсин университетінің Стивенс Пойнт кампусындағы қазіргі әкімшілік ғимараты. Штайнвей залыЧикаго, Иллинойс1896Чарльз Хичкок залыЧикаго, Иллинойс1901Чикаго университетінің жатақханасы. Анамаса қоғамдық кітапханасыАнамаса, Айова1903Двайт Перкинс үйіЭванстон, Иллинойс1904Тилден техникалық орта мектебіЧикаго, Иллинойс1905Уильям Пенн бастауыш мектебіЧикаго, Иллинойс1907Альберт Г. Лейн техникалық орта мектебіЧикаго, Иллинойс1908Шамамен 1934 жылы қиратылып, сол аттас жаңа мектеппен ауыстырылған. Джордж У. Тилтон бастауыш мектебіЧикаго, Иллинойс1908Café BrauerЧикаго, Иллинойс1908Линкольн парк зообағында орналасқан. Чилу университетіЦзинань, Шандун, Қытай1909Перкинс, Феллоуз және Гамильтон жобалаған кампус және ғимараттар. Қазір Шандонг университетінің құрамында. Grover Cleveland Elementary SchoolЧикаго, Иллинойс1909Лайман Трумбулл бастауыш мектебіЧикаго, Иллинойс1909Карл Шурц орта мектебіЧикаго, Иллинойс1910Джеймс Х. Боуэн орта мектебіЧикаго, Иллинойс1910Lion HouseЧикаго, Иллинойс1912Линкольн парк зообағында орналасқан. Бірінші банк ғимаратыОңтүстік Бенд, Индиана1915Солтүстік-батыс мұнараЧикаго, Иллинойс1929Чикагоның Солтүстік жағына жақын орналасқан Чикагоның метрополиттік YMCA ғимараты1931Тексаркана АҚШ пошта кеңсесі және сотыТексаркана, Арканзас1932Witt, Seibert & Halsey компаниясымен бірлесіп салынған.