1985 жылғы "Кейт" дауылы: АҚШ және Кубадағы зардаптары

Кіріспе

3 категориялы Атлантика мұхитындағы дауыл

Кейт дауылы 1985 жылы АҚШ-қа әсер еткен тропикалық циклондардың соңғысы болды. Бұл 1985 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымының он бірінші аталған дауылы, жетінші дауыл және үшінші ірі дауыл болды. 21 қарашада Миссисипи алқабы арқылы өткен суық фронт циклонды солтүстікке, содан кейін солтүстік-шығысқа бұруға себеп болды, ал 22 қарашада Кейт Флорида штатының Мексика жағалауына жақын жерде 2 категориялы минималды дауыл ретінде, 160 км/сағ жылдамдықпен желмен келді. Циклонның Оңтүстік-Шығыс АҚШ жағалауымен қозғалғанда біртіндеп әлсіреуі байқалды, ал Кейт 23 қарашада Солтүстік Каролина жағалауын қалдырғаннан кейін бір күннен соң экстратропикалық циклонға айналды. Кейт Флоридада қараша айында 2022 жылы «Николь» дауылына дейін құрлыққа түскен соңғы дауыл болды. «Кейт» дауылының Кубадағы қаупі 360 000 адамды эвакуациялауға әкелді. Кубадағы қатты жаңбыр көптеген көшкін мен су тасқынына себеп болды, нәтижесінде 10 адам қаза тауып, ауыл шаруашылығына ауыр зиян келтірілді. Дауылдық желдің күші электр желілерінің кең ауқымда бұзылуына, ғимараттардың елеулі зақымдануына және егістіктердің кең ауқымда жойылғандығына әкелді. Зардап шамамен 400 миллион долларды құрады, бұл аралға соңғы ондаған жылдарда келген ең зиянды дауылдардың бірі болды. Дауылдың келуіне дайындық ретінде көптеген дауылдарға қатысты ескертулер мен ескертулер жарияланды. Жүздеген мың тұрғындар эвакуацияланды, Флорида губернаторы Боб Грэм алты округте төтенше жағдай жариялады, бірақ Кейттің салыстырмалы түрде аз әсерінен кейін бұл шешім күшін жойды. Сонымен қатар, көптеген эвакуациялық орталықтар ашылды. Кейт Флорида Панахендл аймағына соққанда, ол 1975 жылы «Элоиз» дауылынан бері сол жерге құрлыққа түскен алғашқы дауыл болды. Су тасқыны мен жаңбырлар устрица өнеркәсібіне қатты нұқсан келтірді, нәтижесінде дауылдан кейін көптеген адамдар жұмыссыз қалды. 160 км/сағ жылдамдықпен соққан желдер ағаштардың құлауына және ғимараттардың зақымдануына себеп болды, ал жел мен жаңбырдың үйлесімі электр бағаналарының құлауына әкелді. Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тың қалған бөлігінде бірнеше сантиметр жаңбыр жауды, бұл кенеттен су тасқынына, жолдардың зақымдануына және ағаштардың кең ауқымда зақымдануына әкелді. Барлығы, «Кейт» дауылынан 15 адам қаза тауып, 700 миллион долларлық зиян келтірілді.

Hurricane Kate was the final in a series of tropical cyclones to impact the United States during 1985. It was the eleventh named storm, seventh hurricane, and third major hurricane of the 1985 Atlantic hurricane season,refn|A major hurricane is a storm that ranks as Category 3 or higher on the Saffir Simpson hurricane wind scale. On November 21, a cold front moving across the Mississippi Valley resulted in a north and eventual northeast turn of the cyclone, and on November 22, Kate came ashore near Mexico Beach, Florida, as a minimal Category 2 hurricane with winds of 100 mph (160 km/h) Gradual weakening ensued as the cyclone moved along the Southeast United States coastline, and Kate transitioned to an extratropical cyclone on November 23, a day after exiting the coastline of North Carolina. Kate was the most recent hurricane to make landfall in Florida during the month of November until Hurricane Nicole in 2022. The threat of Hurricane Kate in Cuba prompted the evacuation of 360,000 people. Heavy rainfall in Cuba caused numerous mudslides and flooding, killing 10 people and leading to severe agriculture damage. Wind gusts over hurricane intensity resulted in widespread power outages, significant building damage, and major crop damage. Damage totaled roughly $400 million, making it the most damaging hurricane to strike the island in many decades. In preparation for the system's arrival, many hurricane watches and warnings were put into effect. Hundreds of thousands of residents were evacuated, and Florida governor Bob Graham declared a state of emergency for six counties; this was later cancelled following the relatively minor impacts of Kate. In addition, many shelters were opened. When Kate struck the Florida Panhandle, it became the first hurricane to make landfall in that location since Hurricane Eloise in 1975. Storm surge and flooding rains destroyed much of the oyster industry, causing many people to lose their jobs in the weeks after the storm. Gusts over 100 mph (160 km/h) contributed to downed trees and building damage, while the combination of wind and rain led to downed power poles. Across the remainder of the southeast United States, several inches of rainfall led to flash flooding, damage to roadways, and major tree damage. Overall, Kate resulted in 15 fatalities and $700 million in damage.

Метеорологиялық тарих

Кейт дауылының қалыптасуына дейін, 1985 жылдың күзінде АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы аймақта жота орналасқан; сонымен қатар, елдің батыс бөлігінде үлкен трог (төмен қысым аймағы) сақталды. Осының салдарынан, қараша айында Мексика шығанағы мен Атлант мұхитының батысындағы ауа райы жағдайы қыркүйек айының соңына тән болды, оның ішінде теңіз бетінің температурасы 81°F (27°C) құрады. 13 қарашада әлсіз тропикалық толқын Кіші Антиль аралдарының солтүстік-шығысындағы трогпен өзара әрекеттесе бастады. Қолайлы жағдайларға байланысты ол біртіндеп ұйымдасты, ал 15 қарашада аймаққа ұшқан "Дауыл аулаушылары" тропикалық циклонның қалыптасып келе жатқанын анықтады. Желдің күші дауылдық деңгейге жеткендіктен, жүйе дереу "Кейт" тропикалық дауылы деп жарияланды, бұл Сан-Хуаннан (Пуэрто-Рико) шамамен 385 км солтүстік-шығысқа орналасқан. Солтүстігінде жотасы бар Кейт қалыптасқаннан кейін батысқа қарай жылжыды, ал дауылдың оңтүстік-батысында төменгі қысым аймағы қалыптасты. Бұл екеуінің үйлесімі Кейтке қарқынды дамуға қолайлы жағдай жасады. 16 қарашада дауыл Багама аралдары арқылы өте бара жатып, дауыл статусына ие болды. Құрлыққа шыққанда Кейттің қысымы және желдің жылдамдығы шамамен болды. Дауыл Кубаның солтүстігінен өтіп бара жатып, анық көрінетін көзі сақталды, ал құрлыққа шыққаннан кейін шамамен 12 сағат өткен соң, Гавананың шығысындағы Мексика шығанағының оңтүстік-шығыс бөлігіне шықты. Келесі 24 сағат ішінде Кейт Флориданың оңтүстік-батыс жағалауында, Ки-Уэсттен шамамен 135 км оңтүстік-батысқа қарай өтіп бара жатып қайта күшейді. 20 қарашада "Дауыл аулаушылары" 200 км/сағ (125 миль/сағ) жылдамдықпен желдерді байқады, ал буй желдің күшті соғуын тіркеді; Осы байқауларға сүйене отырып, Кейттің желдің ең жоғары жылдамдығы 20 қарашада шамамен 1200 UTC-де шамамен жеткені болжамдалды. Құрлыққа шыққаннан кейін Кейт солтүстік-шығысқа қарай жылжып, Джорджия штатына өтті және тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Кейт 22 қараша күні түнгі уақытта Солтүстік Каролинадан Атлант мұхитына шықты. Судың температурасының төмендеуі және желдің бағытының өзгеруі салдарынан дауыл одан әрі әлсіреп, оңтүстік-шығысқа қарай бұрылды. 23 қарашада Кейт Бермуда аралдарының батысында экстратропикалық циклонға айналып, сол күні сағат 1800 UTC-де тарап кетті. Кейттің құрлыққа шығуымен 1985 жылғы маусымда АҚШ-қа алты дауыл соқты, бұл 1886 жылы тіркелген жеті дауылдан бір кем.

Before the formation of Hurricane Kate, a ridge was located across the southeastern United States for much of the autumn of 1985; concurrently, a major trough persisted across the western portion of the country. As a result, weather conditions across the Gulf of Mexico and western Atlantic Ocean in November were more typical of the pattern in late September, including sea surface temperatures of 81 °F (27 °C). On November 13, a weak tropical wave began interacting with a trough to the northeast of the Lesser Antilles. It gradually organized due to the favorable conditions, and on November 15, a Hurricane Hunters flight into the area indicated the development of a tropical cyclone. As gale force winds were already present, the system was immediately declared Tropical Storm Kate, about 240 miles (385 km) northeast of San Juan, Puerto Rico. With a ridge to its north, Kate tracked westward after developing, and an upper level low developed to the southwest of the storm. The combination of the two provided favorable outflow, allowing Kate to quickly intensify. On November 16, the storm attained hurricane status while moving through the southeastern Bahamas. When it moved ashore, Kate had a pressure of and winds of about The hurricane maintained its well defined eye while moving across northern Cuba, and about 12 hours after making landfall, it emerged into the southeastern Gulf of Mexico just east of Havana. Over the next 24 hours, Kate re intensified off the southwest coast of Florida as it passed about 85 mi (135 km) southwest of Key West. On November 20, the Hurricane Hunters observed winds as strong as 125 mph (200 km/h), and a buoy recorded a gust of ; Based on these observations, it was estimated that Kate attained peak winds of about around 1200 UTC on November 20. After landfall, Kate continued to the northeast, crossing into Georgia and weakened into a tropical storm. Kate emerged from North Carolina into the Atlantic Ocean late on November 22. Encountering even colder waters and continued shear, the storm weakened further while turning to the east southeast. On November 23, Kate transitioned into an extratropical cyclone to the west of Bermuda, terminating at 1800 UTC that day. With Kate's landfall, the 1985 season had six hurricanes that struck the United States, only one short of the record seven in 1886.

Дайындықтар

18 қарашада оңтүстік-шығыс және орталық Багама аралдары мен Түркс және Кайкос аралдарындағы аудандарда дауыл туралы ескерту күшіне енді. Солтүстік Пуэрто-Рико және Доминикан Республикасы үшін су тасқыны туралы ескертулер жарияланды. Дауылдың жақындауына байланысты, Кубаның солтүстік-орталық бөлігіндегі 360 000 адам эвакуацияланды. Форт-Лодердейлде мектептер жабылды, ал жылжымалы үйлерде тұратындар эвакуациялауға міндеттелді. 20 қарашада дауыл ең жоғары қарқынына жеткеннен кейін, NHC Луизиана штатының Гранд-Айл қаласынан Флорида штатының Сидар-Ки қаласына дейін дауыл туралы ескерту шығарды. Кейіннен сол күні, ескерту аймағының бір бөлігі Миссисипи штатының Бей-Сент-Луис қаласынан Флорида штатының Сент-Маркс қаласына дейін ескерту деңгейіне көтерілді. Мексика шығанағындағы мұнай платформаларындағы 20 000-ға жуық қызметкер, көбінесе тікұшақтармен эвакуацияланды. Флориданың Панама-Хэндл аймағындағы 100 000-ға жуық адамға губернатор Боб Грэм 13 округте эвакуация туралы бұйрық бергеннен кейін үйлерін тастап кетуге кеңес берілді. Панама-Ситиде 34 баспанада 2 000-ға жуық адам орналасты. Аймақтағы жолдар эвакуацияланғандардың көптігінен қалыптасқан тығырындардан қиындықтарға тап болды. Губернатор Грэм тонаудың алдын алу және эвакуацияға көмектесу үшін Флорида Ұлттық гвардиясының 300 әскерін жұмылдырды. Чиплиде эвакуациядан кейін бір адам стрестен туындаған жүрек талмасынан қайтыс болды. Флоридадан тыс, Луизиана штатының Гранд-Айл қаласынан 2 200-ге жуық адам қашып кетті. Кейт құрлыққа шыққаннан кейін, NHC АҚШ-тың Шығыс жағалауында Флорида штатының Сент-Огюстин қаласынан Вирджиния штатының Чинкотейг қаласына дейін дауыл туралы ескертулер жариялады.

Кариб теңізі және Түркс және Кайкос аралдары

Кейт дауылы Пуэрто-Рико жанында бір қайықты батырып, үш қайықты істен шығарды. Батқан қайықтағы бес адам 17 сағаттан кейін құтқарылды. Пуэрто-Риконың солтүстігіндегі бірнеше үйлер зақымдалып, жүздеген адам эвакуациялауға мәжбүр болды. Доминикан Республикасында, оның ішінде астанасы Санто-Доминго маңында да су тасқыны болды. Кейт Кубаның солтүстігімен жылжығанда, Сагуа-Ла-Грандеде максималды жылдамдығы сағатына 120 шақырымға (75 миль/сағ) дейін жететін күшті желдер тудырды. Варадерода желдің күшті шарпылысы тіркелді, ал Гавана астанасында желдің жылдамдығы болды. Гаванадан тыс жерлерде дауыл қант фабрикаларына және қант қамысы егісіне көп зиян келтірді. Куба бойынша Кейт 10 адамның өмірін алып, шамамен 50 адам жарақаттанды.

Флорида

Кейт Кей-Уэсттің оңтүстік-батысынан өтіп бара жатқанда, онда қатты жел болды, кейбір деректер бойынша желдің күші жоғары болғанмен, Кей-Уэст жауын-шашын мөлшері туралы хабарлады. Күшті жел ағаштарды және электр сымдарын құлатты.

Кейт 1975 жылы «Элоиза» даулынан кейін Флорида Панахендле аймағына құрлыққа түскен алғашқы дауыл болды. Флорида Панахендледе қатты жел соғып, бір торнадо және бірнеше воронка тәрізді бұлт пайда болды. Сан-Блас мүйісінде тұрақты жел соқты, ал желдің күші аймақ бойынша жоғарылап, көптеген жолдар суға батты. Күшті жел көптеген ағаштарды құлатты, ал кейбіреулері жақын орналасқан ғимараттарға құлады. Бір ағаш көлікке құлап, бір адамды қаза қылды және тағы біреуін жарақаттады. Жел сонымен қатар электр тіректерін және сымдарды құлатты. Жалпы, Панахендледе 325 үй толығымен қирады, ал шамамен 500 ғимарат ауыр зақымдарға ұшырады.

Басқа жерлер

Құрғынның салдарынан оңтүстік-шығыс Алабамаға шамамен 25 мм (1 дюйм) жеңіл жаңбыр жауды. Штат бойынша ең көп жауын-шашын Хэмптон қаласында тіркелді. Жаңбырдың салдарынан кенеттен су тасқыны пайда болып, қосалқы жолдар мен көпірлер суға батып кетті. Дауыл ағаштардың бұтақтарын электр желілеріне ұрып, 48 000-ға жуық адамды электр қуатысыз қалдырды. Бофорт қаласында ағаштар құлап, төрт автокөлікті және жылжымалы үйді басып, бір қайықты суға батырып жіберді. Кейт тропикалық циклон ретінде Бермуда аралдарының солтүстігіне қарай жылжыды және аралда желдің күшті соғуына себеп болды. Дауылдан кейін көп ұзамай Леон және Джексон округтерінің полиция бөлімдері түнгі коменданттық сағат жариялады. Франклин округінде екі апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету орталығы ашылды, біреуі Апалачиколада, екіншісі Истпойнтта. 1985 жылдың 3 желтоқсанында АҚШ президенті Рональд Рейган Флориданың жеті округін апат аймағы деп жариялап, оларды федералды көмек алуға құқылы етті. Флориданың Панхендл аймағында кең ауқымда электр қуатының өшірілуіне байланысты электр компаниялары бұзылған желілерді жөндеу үшін қосымша жұмысшыларды шақыртты. Ресми тұлғалар Таллахассиде дауылдың салдарынан болған электр қуатының үзілуіне байланысты коменданттық сағат енгізді, ал 24 қарашада электр қуаты біртіндеп қалпына келтіріліп, жолдар қирағаннан тазартылғаннан кейін коменданттық сағат алынып тасталды. Қалалық полиция қызметкерлері коменданттық сағатты бұзғаны немесе тәртіпсіздік тудырғаны үшін 20 адамды қамауға алды.