Кіріспе

Сүзгілеу әдісі

Көміртекті сүзгілеу – адсорбция арқылы сұйықтықтан ластаушы заттарды жоюға арналған белсендірілген көмір қабатын қолданатын сүзгілеу әдісі.

Механизм

Көміртекті сүзгілеу адсорбция арқылы жұмыс істейді, онда тазартылатын сұйықтықтағы ластаушы заттар көміртекті субстраттың кеуекті құрылымында тұрақтанады. Субстрат көптеген көміртек гранулаларынан тұрады, олардың әрқайсысы өте кеуекті болады. Осының нәтижесінде субстраттың ластаушы заттарды ұстауға болатын үлкен беттік ауданы пайда болады. Сүзгілерде әдетте белсендірілген көмір қолданылады, себебі ол өңделмеген көмірге қарағанда әлдеқайда үлкен беттік ауданына ие. Бір грамм белсендірілген көмірдің беттік ауданы 3000 м² (32000 шаршы футтан) аспайды.

Жалпы қолданылу

Көміртекті сүзгілеу суды тазарту, ауаны сүзгілеу және өнеркәсіптік газды өңдеуде, мысалы, биогаздан силоксандар мен күкірттекті сутегіні алып тастауда қолданылады. Ол сондай-ақ көптеген басқа да қолданыстарда қолданылады, оның ішінде тыныс алу маскаларында, қант қамысын тазартуда, кофеден кофеинді алудың кейбір әдістерінде және құнды металдарды, әсіресе алтынды қайта өңдеуде. Темірқап сүзгілерінде және автомобильдердегі EVAP жүйесінде де қолданылады. Суды сүзгенде, көміртекті сүзгілер хлорды, шөгінді сияқты бөлшектерді, ұшпалы органикалық қосылыстарды (ҰОҚ), дәм мен иісті тиімді түрде жояды. Олар минералдарды, тұздарды және еріген минералдық емес заттарды тиімді түрде алып тастамайды.

Сипаттамалар

Әрбір көміртекті сүзгіге әдетте микрондағы рейтинг беріледі, ол сүзгінің сұйықтықтан қандай өлшемдегі бөлшектерді алып тастай алатынын көрсетеді. Көміртекті сүзгілермен алынып тасталатын бөлшектердің тыптық мөлшері 0,5-ден 50 мкм-ға дейін ауыспалы. Көміртекті сүзгінің тиімділігі оның бөлшек мөлшеріне ғана емес, сонымен қатар сүзгі арқылы сұйықтықтың ағын жылдамдығына да байланысты. Мысалы, егер сұйықтық сүзгі арқылы баяу ағып өтсе, ластанушы заттар сүзгі материалдарымен ұзақ уақыт байланысады, нәтижесінде тазалау дәрежесі артады.