Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы гендерлік жалақы айырмашылығына шолу – АҚШ еңбек нарығындағы ерлер мен әйелдердің табысын салыстыратын көрсеткіш. Әйелдердің орташа жылдық табысы ерлердің орташа табысының шамамен 80% құрайды. Жұмыс істеген сағат саны, таңдалған мамандық, білім деңгейі және жұмыс тәжірибесі ескерілгенде, бұл айырмашылық азаяды, әйелдердің табысы ерлердің табысына шамамен 95% жуық жетеді. Нақты көрсеткіш әртүрлі болуы мүмкін, себебі әр ұйым жалақы айырмашылығын есептеу үшін әртүрлі әдістемелерді қолданады. Айырмашылық салаларға байланысты өзгереді және нәсіл мен жас сияқты факторлардың әсеріне түседі. Гендерлік жалақы айырмашылығының себептері талқыланып жүр, бірақ ең көп таралған түсіндірмелерге "ана болудың салдары", жұмыс істеген сағат саны, таңдалған мамандық, жалақыны келісуге дайындық және гендерлік көзқарас кіреді.
The gender pay gap in the United States is a measure comparing the earnings of men and women in the workforce. The average female annual earnings is around 80% of the average male's. When variables such as hours worked, occupations chosen, and education and job experience are controlled for, the gap diminishes with females earning 95% as much as males. The exact figure varies because different organizations use different methodologies to calculate the gap. The gap varies depending on industry and is influenced by factors such as race and age. The causes of the gender pay gap are debated, but popular explanations include the "motherhood penalty," hours worked, occupation chosen, willingness to negotiate salary, and gender bias.
Статистика
Халық санағы бюросы жылдық табысты, оның ішінде сыйлықтарды да қадағалайды. Еңбек статистикасы бюросы апталық жалақыны қадағалайды, онда сыйлықтар ескерілмейді. 1980 жылы әйелдер еркектерге қарағанда табыстың 60,2 пайызын табады. 1990 жылы – 71,6 пайыз. 2000 жылы – 73,7 пайыз. 2009 жылы – 77,0 пайыз. 2018 жылы – 81,1 пайыз. 2022 жылы Pew Research зерттеу орталығы түзетілмеген айырмашылықтың жалпы жұмыс күшінде 20 жыл бойы шамамен 20-22 пайыз деңгейінде тұрақты болғанын анықтады, бірақ жас жұмысшылар арасында ол біршама қысқарды. Pew сондай-ақ 2021 жылдың соңында COVID-19 пандемиясы бұл айырмашылықты ұлғайтпағанын көрсетті.
Мемлекет бойынша
2016 жылы әйелдердің табысы барлық штаттар мен Колумбия округінде ерлердің табысынан төмен болды. Ұлттық жалақының әйелдер мен ерлер арасындағы қатынасы 81,9% құрады. Юта штаты 69,9% көрсеткішпен ең төмен орында, ал Вермонт штаты 90,2% көрсеткішпен ең жоғары орында тұрды. 2009 жылы он үш сала бойынша қарағанда, ең төменгі көрсеткіш 70,6% құраған «қаржылық қызмет» болды. Ең жоғары көрсеткіш 92,2% құраған «құрылыс» саласы болды. Бұл салалардағы 108 нақты мамандық бойынша қарағанда, ең төменгі табыс «дәрігерлер мен хирургтарда» (64,2%), «бағалы қағаздар, тауарлар және қаржылық қызметтерді сату агенттерінде» (64,5%), «қаржы менеджерлерінде» (66,6%) және «басқа да бизнес операциялары мамандарында» (66,9%) байқалды. Төрт мамандық бойынша әйелдердің табысы ерлерден жоғары болды. Ең төменгі деңгейден жоғары деңгейге дейін олар: «басқа өмір, физика және әлеуметтік ғылымдар бойынша техникалық мамандар» (102,4%), «нандарды пісірушілер» (104,0%), «оқытушылардың көмекшілері» (104,6%) және «асхана және кафе қызметкерлері мен бармендердің көмекшілері» (111,1%) болды. 2009 жылы Bloomberg News Standard & Poor's 500 индексіндегі компанияларды басқаратын 16 әйелдің соңғы қаржы жылындағы орташа табысы 14,2 миллион долларды құрады, бұл ерлердің орташа табысынан 43% артық. Bloomberg News сонымен қатар 2008 жылы S&P 500 компанияларының бас директорлары болғандардың арасында әйелдердің 2009 жылы 19% жалақысы өскені, ал ерлердің жалақысы 5% төмендегенін анықтады. Әйелдердің кәсіби құқықтағы жағдайына қатысты бірнеше зерттеулер Американың ірі заң фирмаларындағы серіктес лауазымдарындағы айырмашылықты көрсетті. Заң факультетін соңғы 20 жылдан бері тең үлесте аяқтаған әйелдерге қарамастан, заң фирмасының серіктестерінің тек 16-19% әйелдерді құрайды. 2016 жылдың 26 тамызында USA Today Forbes басылымына сілтеме жасап, Голливудтағы әйелдер мен ерлердің арасындағы жалақы айырмашылығы орташа жұмыс істейтін әйелдердегіден жоғары екенін, ал ересек әйел жұлдыздар үшін жағдай одан да нашар екенін мәлімдеді. Американдық университет профессорларының қауымдастығының 2018-19 жылғы оқытушылардың еңбекақысына қатысты зерттеуіне сәйкес, толық уақытты қызмет ететін әйелдердің жалақысы ерлерге қарағанда орташа есеппен 81,6% құрады. Бұл айырмашылықтың басты себебі – ерлердің жоғары жалақы алатын оқу орындарында жұмыс істеуі және жоғары лауазымдарда болуы. 2020 жылы технологиялық жұмыс іздеу платформасы Hired жүргізген зерттеуге сәйкес, жалақыны келіссөздер кезінде күтілетін айырмашылықтардың өсуіне байланысты технология саласындағы әйелдер мен ерлердің арасындағы жалақы айырмашылығы артуы мүмкін.
Білім бойынша
Білім алудың жоғары деңгейі әйелдердің жалпы табысын арттырса да, бұл гендерлік жалақы айырмашылығын жоймайды. Әйелдер барлық білім деңгейінде ерлерге қарағанда аз жалақы алады, ал жоғары білімі бар адамдар арасында жалақы айырмашылығы орта мектеп бітірушілерге қарағанда одан да артады. 2006 жылы орта мектепті бітірген әйелдер ерлер тапқан табыстың 69 пайызын алды (әйелдер үшін $29,410, ерлер үшін $42,466), бірақ жоғары бакалавр дәрежесі немесе одан жоғары білімі бар әйелдердің табысы ерлер табысының 66 пайызына дейін төмендеді (әйелдер үшін $59,052, ерлер үшін $88,843). Әйелдер мен ерлер арасындағы жалақы айырмашылығы жасқа байланысты өзгереді, жас әйелдер егде жастағы әйелдерге қарағанда жалақы теңдігіне жақынырақ келеді. Еңбек статистикасы бюросы 2013 жылы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін әйелдердің орташа апталық табысы $706 болса, ерлер үшін бұл көрсеткіш $860 болғанын хабарлады. 35 жастан асқан әйелдер ерлердің табысының 74-80 пайызын алады. Жас жұмысшылар арасында әйелдер мен ерлер арасындағы жалақы айырмашылығы азырақ, 16-24 жас аралығындағы әйелдер сол жастағы ерлердің табысының 88,3 пайызын алады (тиісінше $423 және $479). Квинс колледжінің әлеуметтану профессоры Эндрю Бевериджтің сөзіне сәйкес, 2000-2005 жылдар аралығында жас әйелдер, жиырма жастағы, кейбір ірі қалалық орталықтарда, соның ішінде Даллас (120%), Нью-Йорк (117%), Чикаго, Бостон және Миннеаполис қалаларында ерлерінен көп табыс тапқан. Бұның басты себебі – әйелдердің колледжді ерлерге қарағанда көбірек бітіріп жатыр және олардың көпшілігі ірі қалаларға қарай көшіп бара жатқан сияқты. 2005 жылы Нью-Йоркте жұмыс істейтін 20 жастағы әйелдердің 53 пайызы жоғары білім алған, ал осы жастағы ерлердің арасында бұл көрсеткіш 38 пайызды құрады. Ел бойынша әйелдер тобының жалақысы 2000-2005 жылдар аралығында ерлердің орташа толық жұмыс күнінің жалақысының 89 пайызын құрады. 2008 жылы Reach Advisors компаниясы жариялаған халық санағы бюросының деректерін талдау бойынша, 22 мен 30 жас аралығындағы баласы жоқ жалғыз әйелдер АҚШ-тың көптеген қалаларында ерлерге қарағанда көбірек табыс тапты, олардың табысы орташа есеппен ерлерден 8 пайызға жоғары болды. Бұл өзгеріске жоғары оқу орындарына түсіп, жоғары жалақы алатын жұмыс орындарына өткен әйелдердің санының артуы себеп болып отыр.
Ұрпағы бойынша
АҚШ-та орташа сағаттық жалақы статистикасын қолданып (жұмыс түрінің айырмашылықтарын ескермей), ақ ерлерге шаққанда жалақыдағы ең үлкен айырмашылық латиноамерикан әйелдерінде байқалады (ақ ерлердің сағаттық жалақысының 58% және латиноамерикан ерлердің сағаттық жалақысының 90%), екінші орында қара әйелдер тұр (қара ерлерге қарағанда 65% және 91%), ал ақ әйелдердің жалақы айырмашылығы 82% құрайды. Дегенмен, азиялық әйелдер ақ ерлерге қарағанда 87% жалақы алады, бұл оларды ақ ерлерге қарағанда ең аз жалақы айырмашылығы бар әйелдер тобы етеді. Орташа әйел өмір бойы ақ ерге қарағанда 430 480 долларға аз табыс табады деп күтілуде. Американың жергілікті халықтарының әйелдері өмір бойы 883 040 доллар, қара әйелдер 877 480 доллар, ал латиноамерикан әйелдері 1 007 080 долларға аз табыс табады деп болжануда. Азиялық американдық әйелдердің өмір бойына жалақы дефициті 365 440 долларды құрайды.
Жыныстық жалақы айырмашылығының түсіндірілуі
Кез келген жалақы аралығын білім, жұмыс істеген сағаттар, жұмыс тәжірибесі және мамандық сияқты ерекшеліктердегі айырмашылықтармен, сондай-ақ түсіндірілмейтін бөлікпен – әдетте кемсітушілікке, бақыланбайтын айырмашылықтарға, жеке таңдауларға немесе қосымша әлеуметтік жәрдемақыларға берілген бағаға байланысты жіктеуге болады. Америкада ерлердің жоғары жалақы үшін келіссөздер жүргізуі жиі болатыны осы мәселені түсіндіруге көмектеседі. Карнеги Меллон институтының зерттеуіне сәйкес, жалақыны келіссөздер кезінде ерлердің 83%-ы жоғары жалақы сұраса, әйелдердің 58%-ы ғана осы қадамға барады. Зерттеушілердің айтуынша, жалақыны көтеруді немесе жоғары бастапқы жалақы сұраған әйелдер ерлерге қарағанда осы әрекеттері үшін жазалануы мүмкін. Корнелл университетінің экономистері Франсин Блау мен Лоуренс Кан уақыт өте келе жалақы аралығының жалпы мөлшері азайып, бірақ адам капиталымен түсіндірілмейтін бөлігінің үлесі артып келе жатқанын атап өтті. 1979 және 1995 жылдарға қатысты Ағылшын халық санағының (CPS) деректерін пайдаланып, білім, тәжірибе, жеке ерекшеліктер, ата-ана мәртебесі, қала және аймақ, мамандық, өнеркәсіп, мемлекеттік қызмет және толық емес жұмыс уақытын ескере отырып, Йель университетінің экономика профессоры Джозеф Г. Алтонжи және АҚШ Сауда министрі Ребекка Бланк гендерлік жалақы аралығының тек 27%-ы осындай ерекшеліктердегі айырмашылықтармен түсіндірілетінін анықтады. 1993 жылы Мичиган университетінің құқық мектебінің 1972-1975 жылдар аралығындағы түлектерінің жалақы аралығын зерттеу кезінде ерлер мен әйелдердің мамандығы, жасы, тәжірибесі, білімі, жұмыс тәжірибесі, бала күтімі, орташа жұмыс сағаттары, университеттегі бағалары және басқа факторлар сияқты түсіндіруге болатын факторлармен салыстырылды. Осы факторларды ескергеннен кейін, әйелдерге "ұқсас демографиялық ерекшеліктері, отбасылық жағдайы, жұмыс уақыты және жұмыс тәжірибесі бар" ерлерге төленетін жалақының 81,5%-ы төленді. ҰСАҚ мемлекеттік есеп беру кеңсесінің қызметкерлері жүргізген кең ауқымды зерттеуде гендерлік жалақы аралығының тек адам капиталы факторларымен және "жұмыс үлгілерімен" түсіндірілуі мүмкін екені анықталды. 2003 жылы жарияланған GAO зерттеуі 25 пен 65 жас аралығындағы американдықтардың өкілдік үлгісінен 1983 жылдан 2000 жылға дейінгі деректерге негізделген. Зерттеушілер "жұмыс үлгілерін" бақылады, оның ішінде жұмыс тәжірибесінің жылдары, білімі және жылына жұмыс істейтін сағаттары, сондай-ақ сала, мамандық, нәсіл, некелік жағдайы және жұмыс өтілі арасындағы айырмашылықтар. Осы факторларды ескергенде, 1983-2000 жылдар аралығында әйелдердің жалақысы ерлерге қарағанда орташа есеппен 20%-ға төмен болды. Кейінгі зерттеуде GAO тең мүмкіндіктер жөніндегі комиссия мен Еңбек департаменті "дискриминацияға қарсы заңдарды орындаудағы өнімділігін жақсырақ бақылауы керек" деп тапты. CPS деректерін пайдалана отырып, АҚШ Еңбек бюросының экономисі Стефани Бораас және Уильям және Мэри колледжінің экономика профессоры Уильям Р. Роджерс III 1999 жылы гендерлік жалақы аралығының тек 39%-ы ғана түсіндірілетінін, әйелдердің үлесі, білімі, тәжірибесі, аймағы, Метрополитендік статистикалық аймақтың мөлшері, аз ұлт өкілдерінің мәртебесі, толық емес жұмыспен қамту, некелік жағдайы, кәсіби одаққа қатысуы, мемлекеттік қызмет және өнеркәсіпті ескере отырып анықтады. АҚШ Білім министрлігі жүргізген зерттеулердің деректерін қолданып, Джуди Голдберг Дей мен Кэтрин Хилл 1992-1993 жылдары 9 000-ға жуық және 1999-2000 жылдары 10 000-нан астам жоғары оқу орындарын бітірген түлектерді зерттеді. Зерттеушілер мамандық, сала, аптасына жұмыс істеген сағат, жұмыс орнындағы икемділік, қашықтықтан жұмыс істеу мүмкіндігі, қызметкер бірнеше жұмыс істеген-жұмыспағаны, жұмыс берушідегі еңбек өтілі, отбасылық жағдайы, қызметкердің балалары бар-жоғы және қызметкердің өткен жылы еріктілікпен айналысқаны сияқты көптеген факторларды ескерді. Зерттеу нәтижесінде жалақы теңсіздігі ерте басталып, уақыт өте келе нашарлайтыны анықталды. "Барлық басқа факторларды ескергеннен кейін, жалақы аралығының түсіндірілмейтін бөлігі бітіргеннен кейін бір жыл өткенде 5 пайыз, ал бітіргеннен кейін 10 жыл өткенде 12 пайызды құрайды. Бұл түсіндіруге болмайтын кемшілік дискриминацияның белгісі болып табылады, ол әлі де жұмыс күшіндегі әйелдер үшін маңызды мәселе болып қала береді." 1997 жылы жүргізілген зерттеуде экономистер Франсин Блау мен Лоуренс Кан білім, еңбек нарығындағы тәжірибе және нәсіл сияқты адам капиталының факторларын ескерді, сондай-ақ мамандық, өнеркәсіп және кәсіби одаққа қатысуды бақылады. Барлық факторлар ескерілгенде гендерлік жалақы аралығы айтарлықтай кішірейді, бірақ жалақы аралығының маңызды бөлігі (12%) түсіндірілмей қалды. Джон Макдауэлл, Ларри Сингелл және Джеймс Зилиак жүргізген зерттеу экономика саласындағы профессорлардың қызметке көтерілуін қарастырды және PhD білімінің сапасы, жарияланым өнімділігі, мамандық саласы, беделді департаменттегі қазіргі орналасуы, жасы және PhD-дан кейінгі тәжірибесін ескергенде, әйел экономистердің көмекшіден доцентке және доценттен профессорға көтерілуі әлдеқайда аз екені анықталды, бірақ 1980 жылдары әйелдердің доценттен профессорға көтерілу мүмкіндіктері жақсарғаны туралы да деректер болды. Конгресс бюджеттік кеңсесінің бұрынғы директоры, экономист Джун О'Нилл тәжірибе, білім және жұмыс өтіліне бақылау жасағаннан кейін 8% түсіндірілмейтін жалақы аралығын анықтады. Сонымен қатар, О'Нилл баласы жоқ жас адамдар арасында әйелдердің табысы ерлердің табысына шамамен 98% жететінін анықтады. 2009 жылы Еңбек департаменті үшін CONSAD Research Corporation жүргізген зерттеуде дискриминацияны жоққа шығара отырып, "қазір және, әрине, болашақта байқалатын гендерлік жалақы аралығының қандай бөлігі әйелдер мен ерлерге әлеуметтік жағынан қабылданған негіздерде әртүрлі сыйақы төлеуіне байланысты емес екенін анықтау мүмкін емес, сондықтан оны әйелдерге жасалған ашық дискриминацияға сенімді түрде жатқызуға болмайды" делінді және былай делінді: "Сонымен қатар, практикалық тұрғыдан алғанда, әртүрлі адамдарға төленетін жалақыны анықтайтын факторлардың күрделі үйлесімі дискриминацияның бар екенін анықтау және оны жоюға бағытталған саясатты жасауды кемінде дағдысыз, ал көбінесе мүмкін емес етеді." Бұл қорытынды негізінен Эрик Солберг пен Тереза Логлиннің (1995) зерттеуіне негізделген, олар "кәсіптік таңдау гендерлік жалақы аралығының басты анықтамасы" екенін (дискриминацияға қарамастан) анықтады, өйткені "қосымша жәрдемақыларды ескермейтін кез келген табыс өлшемі нарықтық дискриминацияның болуы, мөлшері, салдары және көзі туралы қате нәтижелерге әкелуі мүмкін." Олар әйелдердің орташа жалақысы ерлердің орташа жалақысынан 87,4% төмен екенін анықтады; алайда, табыс олардың жалпы сыйақы индексімен өлшенгенде (қосымша жәрдемақыларды қамтиды), әйелдер үшін индекстің орташа мәні ерлер үшін орташа мәннен 96,4% құрады. 2010 жылы Catalyst жүргізген зерттеуде, бизнес саласында әйелдерге мүмкіндіктерді кеңейтуге бағытталған коммерциялық емес ұйым, MBA бітірушілерінің мамандық талғамдары, отбасылық жағдайы, жұмыс тәжірибесі, өнеркәсіп және басқа факторларды ескергеннен кейін, ерлер бітірушілері жоғары дәрежелі және жауапты жұмысқа тағайындалуы және MBA бітіргеннен кейінгі алғашқы жұмысында әйелдерге қарағанда орташа есеппен 4 600 доллар көбірек табады. Бұл әйелдердің студенттік қарызын төлеу қабілетіне әсер етеді, өйткені әйелдерге бітіргеннен кейін ерлерге қарағанда аз табыс күтіледі, сондықтан оларға білім алу арзан емес. Бұл қосымша қарыз әйелдердің кірісі аз болғанда одан да қиындық тудырады, өйткені олар студенттік қарызын төлеуде қиындыққа тап болады. 2014 жылы жүргізілген зерттеуде АҚШ-тағы гендерлік жалақы аралығы 1970 жылдан 2010 жылға дейін айтарлықтай азайғаны, негізінен осы кезеңде түсіндірілмейтін бөлігінің азайғаны анықталды. 2018 жылы Чикаго және Стэнфорд университетіндегі экономистер Uber компаниясымен бірлесіп гендерлік жалақы аралығын талдады...
Кеңсіздіктердің көздері
Тәртіптік кемсітушіліктің гендерлік жалақы арасындағы айырмашылықты түсіндіруде қаншалықты үлес қосатынын нақты сандық көрсеткіштермен анықтау қиын, себебі оған әсер ететін көптеген факторлар бар. 2010 жылы АҚШ Конгресінің Бірлескен Экономикалық комитетінің көпшілік бөлімі жасаған зерттеу шолуында, табысқа әсер ететін өлшенетін факторларды ескергенімен де, түсіндіріле алмайтын жалақы айырмашылықтары тұрақты түрде анықталды – бұл гендерлік кемсітушілік сияқты белгісіз немесе өлшенбес факторлардың болуын көрсетеді. Басқа зерттеулер дискриминацияның тікелей дәлелдерін тапты. Мысалы, жұмысқа қабылдау кезінде үміткердің жынысы белгісіз болғанда, жынысы белгілі болғанға қарағанда әйелдерге көбірек жұмыс ұсынылды.
Жұмыс істеген сағат
2014 жылы Еңбек статистикасы бюросының есебінде жұмыс істейтін ерлер жұмыс істеген күндері әйелдерге қарағанда 52 минутқа артық жұмыс істегені, ал бұл айырмашылықтың бір бөлігі әйелдердің толық емес жұмыспен қамтылу мүмкіндігінің жоғары болуымен байланысты екені көрсетілген. «Жұмыстағы биология: Сексуалдық теңдікті қайта қарастыру» кітабында Браун былай деп жазады: «Жұмыс істеген уақыттың жыныстық айырмашылығына байланысты, сағаттық жалақыдағы айырмашылық [ ] жылдық көрсеткіштен гөрі жалақыдағы жыныстық теңсіздіктің жақсы индикаторы болып табылады. Дегенмен, сағаттық жалақының арақатынасы да жыныстық айырмашылықтардың сағаттарға қатысты әсерін толыққанды қамтымайды, себебі көбірек жұмыс істейтін қызметкерлер сағатына көбірек табыс көреді». Алайда, көптеген зерттеулер жұмыс істеген сағаттар сияқты факторлар жалақы айырмашылығының тек бір бөлігін ғана құрайтынын, ал жалақыға әсер ететін көптеген адам капиталы факторларын ескергеннен кейін де айырмашылық толыққанды жойылмайтынын көрсетеді. ЭЫДҰ (2002) әйелдердің жұмыс уақытын азайтып отырғанын анықтады, себебі қазіргі жағдайда «бала тәрбиелеу және басқа да ақысыз үй шаруасы жұмыстарының жауапкершілігі әлі де әйелдер мен ерлер арасында тең бөлінбейді». Білім, жұмыс тәжірибесі және мотивация, мәдени нормалар сияқты «жұмсақ факторларды» ескергенде, жалақы айырмашылығы туралы сөз болғанда ең маңызды фактор – әйелдердің отбасылық мәселелерге байланысты демалысқа шығуы сияқты көрінеді. «Адам капиталы модельдері және гендерлік жалақы айырмашылығы» мақаласында Олсон мынадай мәселені көтеріп, әйелдер бала тәрбиелеу және ақысыз үй шаруасы сияқты отбасылық себептермен жұмыстан демалысқа шығуларына байланысты ерлерге қарағанда аз жалақы алады деген пікір бар, бірақ бұл факторлар олардың мансабындағы жалақысына әсер етпейді деп мәлімдейді. Осы демалыс мерзімінің маңызды айырмашылықты көрсетпеуіне байланысты, жалақы айырмашылығына себеп болуы тиіс емес, егер ол жыныстық дискриминацияға негізделмесе.
Кәсіптік бөліну
Кәсіптік сегрегация – кейбір жұмыс орындарында (мысалы, жүк көлігі жүргізушісі) ерлердің басымдығын, ал басқа жұмыс орындарында (мысалы, бала күтімі қызметкерлері) әйелдердің басымдығын білдіреді. Көптеген зерттеулер көрсеткендей, әйелдер көптеген жұмыс орындарында аз жалақы алады, тіпті жеке және жұмыс орнының ерекшеліктерін ескергенде де. Экономистер Блау мен Кан әйелдердің жалақысы ерлерге қарағанда кәсіптік сегрегацияның азаюына байланысты жақсарғанын айтты. Олар сондай-ақ гендерлік жалақы айырмашылығы шамалы мөлшерде төмендейді және еңбек нарығында әйелдерге қатысты дискриминация азайып бара жатқанын мәлімдеді. 2008 жылы зерттеушілер тобы кәсіптік сегрегацияны және оның ерлер мен әйелдерге тән жұмыстарға тағайындалған жалақыға тигізетін әсерін зерттеді. Олар қатысушылардың ерлер мен әйелдердің атқаратын міндеттері мен жауапкершіліктері бірдей болған кезде, бірақ жұмыс дәстүрлі түрде ерлерге немесе әйелдерге тән салаға жататын үш түрлі жұмыстың әртүрлі жалақымен бағаланатынын тексерді. Зерттеушілер "ерлерге" және "әйелдерге" тән жұмыс орындары арасындағы статистикалық тұрғыдан маңызды жалақы айырмашылықтарын анықтады, бұл кәсіптік стереотиптерден туындаған және әдетте әйелдер атқаратын жұмыстың құнын төмендетуден туындаған гендерлік дискриминацияның жалақыны бөлуге әсер ететінін көрсетеді. Нәтижелер заманауи гендерлік дискриминация туралы теориямен сәйкес келеді. 1996 жылы жүргізілген зерттеу көрсеткендей, егер ақ нәсілді әйел толығымен ерлерден тұратын жұмыс орнынан толығымен әйелдерден тұратын жұмыс орнына ауысса, ол жалақысының 7% -ын жоғалтады. Қара нәсілді әйел осылай істесе, ол жалақысының 19% -ын жоғалтады. Сол жылы тағы бір зерттеуде әйелдер басым жұмыс орындарында жалақы төмен болмаса, әйелдердің орташа сағаттық жалақысы елі бойынша 13,2% -ға артатынын есептеді (еркектердің жалақысы "әйелдер жұмыстарында" жұмыс істейтін еркектердің жалақысын көтеруден кейін 1,1% -ға артады). Көптеген зерттеулер көрсеткендей, жалақы айырмашылығы жұмыс орны мен басқа да адам капиталының көрсеткіштерін ескергеннен кейін азаяды, бірақ толығымен жоғалмайды. 2009 жылы АҚШ-та орта мектептің үздік түлектері арасында жүргізілген зерттеуде әйелдердің орташа жалақысы 74 608 доллар болатын мансапты жоспарлап отырғаны, ал ерлердің орташа жалақысы 97 734 доллар болатын мансапты жоспарлап отырғаны анықталды. Әйелдердің неліктен хирургтер мен инженерлер сияқты жоғары жалақы алатын мамандықтарды ерлерге қарағанда сирек таңдайтынын түсіндіре отырып, New York Times газетіндегі мақала зерттеушінің сөзін келтірді: "Әдеттегі себебі – олар болашақта отбасы мен мансапты қатар алып жүруден қорқады". Алайда, Джерри А. Джейкобс пен Ронни Штайнбергтің 1990 жылғы зерттеулері, сондай-ақ Дженифер Гласстың жеке зерттеулері ерлер басым жұмыс орындарының әйелдер басым жұмыс орындарына қарағанда икемділігі мен дербестігі жоғары екенін көрсетті, бұл адамға, мысалы, ауырған балаға қарау үшін жұмыстан оңай шығуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Хизер Буши ерлердің жұмыс орнында икемділікке көбірек қол жеткізе алатынын және "әйелдер жұмыс пен отбасын жақсы басқаруға икемділік беретінін ескере отырып, аз төлейтін кәсіптерді таңдайды" деген пікірдің миф екенін айтты. 1980-жылдардың деректеріне сүйене отырып, экономистер Блау мен Кан және Вуд және басқалар "еркін таңдау" факторлары маңызды болғанымен, зерттеулер гендерлік табыс айырмашылығының үлкен бөлігін түсіндірусіз қалдыратынын көрсетті. Шелли Коррелл, Майкл Ловаглиа, Маргарет Ших және басқалар, сондай-ақ Клод Стил бұл гендерлік мәртебеге қатысты сенімдердің адамдардың мансапқа қатысты міндеттердегі өздерінің қабілеттерін бағалауына әсер ететінін көрсетті. Коррелл белгілі бір стереотиптердің (мысалы, әйелдердің математикалық қабілеті төмен) әйелдер мен ерлердің өздерінің қабілеттерін (мысалы, математика мен ғылымда) қабылдауына әсер ететінін анықтады, сондықтан ерлер өздерінің тапсырмалық қабілеттерін бірдей деңгейде жұмыс істейтін әйелдерге қарағанда жоғары бағалайды. Бұл "жағымсыз өзін-өзі бағалау" ерлер мен әйелдердің білім алу және мансап құру шешімдерін қалыптастырады. Сонымен қатар, ЭЫДҰ әйелдердің еңбек нарығындағы мінез-құлқына "адамдар үйренген мәдени және әлеуметтік құндылықтар әсер етеді, олар белгілі бір жұмыс пен өмір салтын "еркек" немесе "әйел" деп стереотиптеу арқылы әйелдерді (ал кейде еркектерді) кемсітуші деп саналуы мүмкін". Бұдан басқа, ЭЫДҰ әйелдердің білім алуды таңдауы "кем дегенде, ішінара, олардың [кейбір] жұмыс орындарына қолжетімді емес деген үміттерімен, сондай-ақ қоғамдағы жыныстық стереотиптермен байланысты болуы мүмкін" деп мәлімдеді.
Гендерлік рөлдерді жақтыратын бейімділіктер
Бірнеше авторлар төмен мәртебелі топтардың мүшелері жұсқа байланысты құзыреттеріне қатысты жағымсыз стереотиптер мен қасиеттерге ұшырайды деп санайды. Сол сияқты, зерттеулер жоғары мәртебелі топтардың мүшелері өздерінің құзыреттілігі, қалыптылығы және заңдылығы туралы жағымды баға алуы ықтимал екенін көрсетеді. Дэвид Р. Хекман және оның әріптестері ерлерге клиенттердің қанағаттану деңгейі әйелдерге қарағанда айтарлықтай жоғары екенін анықтады. Клиенттерге қызметкер рөлінде әйел және ер актерлерді көрсеткен видеоны тамашалағандар ер актердің қызметіне 19%-ға көбірек қанағаттанды, сондай-ақ дүкеннің тазалығы мен сыртқы түріне де жақсы баға берді, әйтсе де актерлер бірдей рөл орындады, бірдей сценарийді оқыды және бірдей орында, бірдей бұрыштармен және жарықтандырумен түсірілді. Екінші зерттеуде еркек дәрігерлер әйел дәрігерлерге қарағанда жақынырақ және құзыреттірек деп бағаланғанын анықтады. Олар өздерінің қорытындыларын клиенттік бағалаулардың объективті нәтижелермен сәйкес келмейтінін және оларды жалақы мен мансапты жоғарылату мүмкіндіктерін анықтау үшін сынсыз пайдалануға болмайтынын көрсетеді. Олар клиенттік көзқарастардың әйел қызметкерлердің мансабына кері әсер ететінін айтады. Сол сияқты, Гарвард университетінің экономисі Клаудия Голдин мен Принстон университетінің профессоры Сесилия Рауз жүргізген (2000) зерттеу көрсеткендей, егер үміткерді бағалаушылар оның жынысын көрсе, олар ер адамдарды таңдауға бейім. Егер үміткердің жынысын анықтау мүмкін болмаса, жұмысқа алынған әйелдердің саны айтарлықтай артты. Калифорния университетінің экономика профессоры Дэвид Неймарк және оның әріптестері (1996) жұмысқа алу кезінде әйелдерге қатысты жыныстық дискриминацияның статистикалық дәлелін тапты. Аудиттік зерттеуде бір-біріне сәйкес келетін ер және әйел жұмыс іздеушілерге бірдей резюмелер берілді және олар бірнеше мейрамханада официант ретінде жұмыс істеуге жіберілді. Жоғары бағалы мейрамханаларда әйел үміткердің сұхбатқа шақырылу ықтималдығы еркектерге қарағанда 35 пайыздық тармаққа төмен, ал жұмысқа орналасу ықтималдығы 40 пайыздық тармаққа төмен болды. Қосымша дәлелдер клиенттік көзқарастардың ер адамдарға бейімділігі жұмысқа алудағы дискриминацияға себеп ететінін көрсетеді. Неймарк пікірінше, мұндай жұмысқа алу үлгілері жалақыдағы жыныстық айырмашылықтарға әсер етеді, себебі бейресми зерттеулер жалақының жоғары бағалы мейрамханаларда жоғары екенін көрсетеді.
Ғылымдағы кедергілер
2006 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясы ғылым және инженерия саласындағы әйелдерге академиялық ортадағы "ескірген институттық құрылымдар" мен бейтараптық кедергі келтіретінін анықтады. "Байас пен Тосқауылдардан әрі" есебінде бұрынғы зерттеулердің көптеген нәтижелері санаға сіңбеген, бірақ кең таралған бейтараптық, "кездейсоқ және субъективті" бағалау процестері және "дәстүрлі түрде 'әйел' қамтамасыз ететін жұмыс және отбасылық қолдаудан мүлдем айырылған адамның қиын жағдайда қалуымен" сипатталатын жұмыс ортасы көрсетілген. Сонымен қатар, 1999 жылғы МТИ-дағы профессорлық-оқытушылық құрам туралы есеп жоғары лауазымдағы әйелдерге қатысты ерекше қараушылықтың дәлелдерін ұсынады және бұл жалақыда ғана емес, сонымен қатар орын, марапаттар, ресурстар және сыртқы ұсыныстарға жауап беруде де байқалуы мүмкін екенін көрсетеді, "әйелдер кәсіби жетістіктеріне қарамастан, ер әріптестеріне қарағанда кем бағаланады". Зерттеулер ерлердің жұмысы ғылыми гранттарды қарау кезінде ғылыми сарапшылар тобының объективті бағалауынан гөрі, әйелдердің жұмысына қарағанда сапалырақ деп субъективті түрде қарастырылатынын көрсетті. Нәтижелер әйел ғалымдардың бірдей құрметке ие болуы үшін еркектерге қарағанда кем дегенде екі есе жетістікке жетуі керектігін және грантқа үміткерлердің арасында еркектердің грант алу ықтималдығы әйелдерге қарағанда статистикалық тұрғыдан жоғары екенін көрсетті. Алайда, 2018 жылғы аудиттік зерттеуде грант ұсыныстарында қара нәсілді ерлер, ақ нәсілді ерлер, қара нәсілді әйелдер және ақ нәсілді әйелдердің әдеттегі аттары қолданылып, ғылыми сарапшылардың бейтараптығына ешқандай дәлел табылмады. 2019 жылғы зерттеуде үміткердің жынысы жасырылған жағдайда да ерлер жазған өтініштердің қаржыландырылу ықтималдығы жоғары екені анықталды. Американдық университет профессорларының қауымдастығының 2018–19 жылғы оқытушылардың еңбекақысы туралы сауалнамасы бойынша, толық уақытты әйел оқытушылардың жалақысы еркектерге қарағанда орташа есеппен 81,6% құрады, және бұл айырмашылықтың басты себебі еркектердің жоғары жалақы төленетін мекемелерде және жоғары лауазымдарда болуы. Дегенмен, бұл зерттеулердің нәтижелері басқа зерттеушілер тарапынан күмәнмен қабылданды, себебі ол осы мәселе бойынша басқа зерттеулермен қайшы келеді. Калифорния университетінің Гастингс заң колледжінің көрнекті профессоры Джоан Уильямс оның әдістемесіне қатысты мәселелер көтерді, олардың ойдан шығарылған әйел үміткерлерінің тым білікті болғанын атап өтті. Ал Колумбия университетінің менеджмент профессоры Эрнесто Рубен Уильямс пен Сесидің зерттеулері әдістемелік тұрғыдан дұрыс екенін, ал Венди Уильямс қысқа тізімде әрқашан өте жақсы үміткерлер болатынын мәлімдеді. 2012 жылғы басқа бір зерттеуде екі үміткер де жалақысы төленетін зертхана жетекшісі лауазымына үміткер болған кезде, гипотетикалық еркек үміткерге қатысты елеусіз бейтараптық байқалды. Еркек және әйел факультеттері еркек үміткерді шамамен бірдей дәрежеде жақтырды.
Әйелдерге қарсы бейімділік және рөлдердің сәйкессіздігі
Зерттеулер біліктілікті бағалауда әйелдердің еңбегін кемсітуге бейімділіктің кең таралғандығын көрсетті, әсіресе әйелдерге ерлер басымды рөлдерде қарама-қайшылық жағдай туындайды, бұл олар үшін сәйкессіз. Ұйымдық зерттеулер ерлер мен әйелдердің тең біліктілігін қабылдаудағы бұрмалаушылықтарды зерттейді. Жоғары мәртебелі, ерлер басым жұмыс ортасына кірген әйелдер көбінесе бірдей білікті ерлерге қарағанда қатаң бағаланып, жауыздыққа ұшырайды. "Менеджерді ойласаң – еркек" құбылысы гендерлік стереотиптерді және мәртебелік сенімдерді көрсетеді, олар мәртебелік құндылық пен біліктілікті әйелдерге қарағанда еркектермен байланыстырады. Гендерлік мәртебелік сенімдер ерлер мен әйелдердің өзіне сену деңгейін, олардың жұмысын бағалау мен назар аударуын, сондай-ақ олардың жұмысының нәтижелеріне байланысты қабілеттерін анықтайды. Элис Х. Игли мен Стивен Дж. Карау (2002) "әйелдердің гендерлік рөлі мен көшбасшылық рөлдері арасындағы сәйкессіздік екі түрлі бұрмалаушылыққа әкеледі: (а) әйелдерді көшбасшылық рөлдердің потенциалды иегерлері ретінде ерлерге қарағанда нашар қабылдау және (б) әйелдің орындауында көшбасшылық рөлінің талаптарын орындаушы мінез-құлқыны нашар бағалау. Соның салдары ретінде әйелдерге қарағанда еркек көшбасшыларға және потенциалды көшбасшыларға көзқарас жағымдырақ болады. Басқа салдары әйелдердің көшбасшы болуы мен көшбасшылық лауазымдарда табысқа жетуіне қиындықтар тудырады". Сонымен қатар, зерттеулер көрсеткендей, әйелдердің табысты екені мойндалғанда, олар бірдей табысқа жеткен ерлерге қарағанда аз ұнады және жеке басынан кемсітуге ұшырайды. Ерлі-әйелдік қасиеттерін көрсететін, белсенді әйелдер әйелдік нәзіктік талаптарын бұзушы ретінде қарастырылады және мәртебелік тәртіпті бұзғаны үшін жазаланады. Алайда, 2018 жылы Uber жүргізушілерінің жалақы айырмашылығын талдау көрсеткендей, жұмыс берушілер деңгейінде (келісімшарттар мен алгоритмдер жынысқа қарамастан жасалған) және жолаушылар деңгейінде кемсітушілікке дәлелдер жоқ болғанда сағаттық жалақыда 7% гендерлік айырмашылық бар. Томас Соуэлл өзінің 1984 жылғы "Азаматтық құқықтар" кітабында жалақы айырмашылығының көп бөлігі "көліктің әйнегі" сияқты кемсітушілікке емес, отбасылық жағдайға байланысты екенін айтты. Бірдей сипаттамаға ие ерлер мен әйелдердің табысы (білім, жұмыс, жұмыс уақыты, отбасылық жағдайы) негізінен тең болды. Бұл нәтиже "сексизм" теориясының түсіндірмелеріне сәйкес келмейді. Алайда, бұл әрбір серіктің бала тәрбиесіне салған үлесінің тең емес болуының көрінісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Кейти Янг ерлер мен әкелердің құқықтарын қорғайтын белсенділер әйелдердің ерлерге әкелік және үй шаруасы міндеттерін алуға мүмкіндік бермейтінін айтады. Көптеген батыс елдері осы мәселені теңестіру үшін әкелік демалысқа мүмкіндік береді. Алайда, Швеция сияқты, ата-аналарға гендерге қарамастан 16 айлық жалақымен демалыс берілетін елдерде де әкелер осы 16 айдың шамамен 20% ғана алады және қалған күндерін серіктеріне беруді жөн көреді. Аналық демалысқа қоса, Уолтер Блок пен Уолтер Э. Уильямс неке, жалпы алғанда, аналық демалыстан гөрі әйелдерге еркектерге қарағанда көбірек үй шаруасы жұмысын жүктетеді деп мәлімдейді. Еңбек статистикасы бюросы үйленген әйелдердің жалақысы үйленген еркектердің жалақысынан 75,5% төмен, ал ешқашан үйленбеген әйелдердің жалақысы ешқашан үйленбеген еркектердің жалақысынан 94,2% төмен екенін анықтады. Бір зерттеуде 1980 жылдары гендерлік айырмашылықтың 10%-ы және 1990 жылдары 30%-ы контрацепция құралдарының қолжетімділігінің артуымен байланысты екені есептелді.
Аналық айыппұл және ерлердің некеге тұру сыйлықақысы
Бірнеше зерттеулер аналықтың жалақыға және жұмыс орнындағы өнімділік пен құзыреттілік бағалауларына елеулі үлкен әсер ететінін көрсетті, тіпті білім, жұмыс тәжірибесі, нәсіл, адам толық немесе жартылай жұмыс істейтіндігі және басқа да адам капиталы мен кәсіби айнымалылардың кең ауқымы бойынша статистикалық бақылау жасалғаннан кейін де. ЭЫДҰ "Біріккен Корольдік пен АҚШ-та балалардың әйелдердің жалақысына елеулі әсері бар екенін" көрсететін бұрынғы зерттеулерді растады. Стэнфорд университетінің профессоры Шелли Коррелл және оның әріптестері (2007) солтүстік-шығыстағы ірі қаладағы жұмыс берушілерге 1200-ден астам ойдан шығарылған резюмелерді жіберді және балалы әйелдердің балалы еркектерге қарағанда жұмысқа қабылдану ықтималдығы айтарлықтай төмен екенін, ал жұмысқа қабылданған жағдайда жалақысы да төмен болатынын анықтады. Бұл, тіпті ойдан шығарылған жұмыс іздеушілердің біліктілігі, жұмыс орнындағы өнімділігі және басқа да маңызды сипаттамалары тұрақты болған және тек ата-ана статусы ғана өзгерген жағдайда болды. Аналар қабілеттілік және ұсынылатын бастапқы жалақыны қоса алғанда, көптеген өлшемдер бойынша кемсітілді. Әкелер ата-ана болуы үшін кемсітілмеді, кейде тіпті одан пайда да көрді. Correll және басқалар жүргізген келесі аудиторлық зерттеуде жұмыс берушілердің жұмысқа қабылдау, жоғарылату және жалақы шешімдерін қабылдағанда аналарды кемсітетіні, бірақ әкелерді кемсітпейтіні анықталды. Зерттеушілер басқа зерттеулердің нәтижелерін қарастырып, аналық рөлдің "идеалдық жұмысшы" рөлінің мәдени түсініктерімен қақтығыста екенін және бұл бағалаушылардың аналардың жұмысына азырақ қабілетті және азырақ берілгендігін күтуіне әкелетінін айтады. Әкелер осындай жұмыс орнындағы кемшіліктерге тап болмайды, өйткені жақсы әке болу дегеніміз не екенін түсіну жақсы жұмысшы болу дегенімізбен үйлеспейтін сияқты көрінбейді. Сол сияқты, Fuegen және басқалар бағалаушылар адвокаттық лауазымға үміткерлерді бағалағанда балалы әйелдер баласы жоқ әйелдерге қарағанда жоғары стандарттарға сай екенін анықтады. Әкелер баласы жоқ еркектерге қарағанда айтарлықтай төмен стандарттарға сай болды. Cuddy, Fiske және Glick консультантты ана ретінде сипаттаудың бағалаушыларға оны баласы жоқ деп сипаттағаннан гөрі азырақ қабілетті деп бағалауға әкелетінін көрсетті. Зерттеулер ерлерге "неке артықшылығы" бар екенін көрсетті, еңбек экономистері үйленген ерлердің үйленбеген ерлерге қарағанда жоғары жалақы алатынын жиі хабарлайды және бұл келесі бір немесе бірнеше себептерге байланысты болуы мүмкін деп болжайды: (1) өнімді ерлер көбірек үйленеді (неке артықшылығын іріктеуге байланысты), (2) ерлер некеден кейін өнімдірек болады (мүмкін, ерлердің еңбек нарығындағы мамандануы және әйелдердің отбасылық мамандануы), (3) жұмыс берушілер үйленген ерлерді жақтырады немесе (4) үйленген ерлер табысты ұлғайту үшін этикалық жауапкершілікті сезінеді. Линкольн (2008) толық жұмыспен қамтылған жұмысшылар арасында мамандану гипотезасын қолдамайды. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, бұл артықшылық ерлер әке болғаннан кейін олардың еңбек өмірінде айқын көрінеді. "Әке болу артықшылығы" - бұл ерлер әке болғаннан кейін жалақының артуы. Әкелер баласы жоқ еркек әріптестерінен 4-7% артық жалақы ала алады. Әке болу артықшылығы нәсілге байланысты өзгереді, өйткені ақ әкелер түсті әкелерге қарағанда үлкен дивидендтер алады. Кейбір зерттеулер бұл артықшылық балалы ерлер үшін жоғары екенін көрсетсе, басқалары әке болудың жалақыға ешқандай әсері жоқ екенін көрсетті. Әкелердің жалақысының өсуі мен аналардың төмендеуі екі фактордың өзара байланысының нәтижесі болып табылады. Біріншіден, ата-ана болу ерлерге жұмысқа көбірек уақыт жұмсауға мүмкіндік береді, ал әйелдер жұмыстан көбірек уақытты отбасына жұмсайды. Екіншіден, жұмыс берушілердің қызметкерлердің өнімділігі мен құндылығына деген көзқарасына жыныс әсер етеді, өйткені әкелер өнімдірек болып көрінеді, ал аналар жұмысқа азырақ берілген және осылайша азырақ құнды деп есептеледі.
Ұйымдастырылған жалақыға құқықтағы жыныстық айырмашылықтар
Серж Десмарей мен Джеймс Кертистің айтуынша, «жалақыдағы гендерлік айырмашылық ерлер мен әйелдердің жалақы алуға лайықтығы туралы түсініктердегі гендерлік айырмашылықтармен байланысты». Сол сияқты, Майор және авторлар тобы жалақыға қатысты күтілімдердегі гендерлік айырмашылықтардың нәтижесіне байланысты емес жалақы айырмашылығын әйелдер мен ерлер арасында сақтап қалуда рөл атқарады деп мәлімдейді. Әйелдер мен еркектердің жалақыға деген құқықтарын қабылдауы әртүрлі: ерлер жоғары жалақы алуға лайық екенін жиі сезінеді, ал әйелдердің жалақыға деген құқықтары төмендеу болады. Әйелдердің өзінің төмен құндылығына сенуі және жалақыға деген құқықтарының төмендеуі олардың қоғамдағы төмен статусының көрінісі болып табылады, сондықтан әйелдердің статусы көтерілген кезде олардың жалақыға деген құқығы да артады. Дегенмен, гендерлік мәртебеге қатысты манипуляциялар ерлердің жоғары жалақыға деген құқығына әсер етпейді. Тіпті ерлердің белгілі бір тапсырмадағы мәртебесі төмендетілсе де (мысалы, осы тапсырманы әйелдер ерлерден жақсы орындайды деп айту арқылы), ерлер өздеріне төленетін жалақыны азайта салмайды және өздерінің қабілеттерін жоғары бағалауға тырысады. Ерлердің әйелдерге қарағанда ұқсас жұмыс үшін өзіне жоғары жалақы тағайындауы, олардың әйелдерге қарағанда келіссөздерді жиі бастауының себебі болуы мүмкін. 2010 жылы психолог Мелисса Уильямс және авторлар тобы жүргізген зерттеуде қатысушыларға ерлер мен әйелдердің есімдері жұптап берілді және олардың жалақысын бағалау сұралды. Ерлер және, аз дәрежеде, әйелдер ерлердің жалақысын әйелдерге қарағанда жоғарырақ деп бағалады, бұл жасөспірімдер арасында байқалған ұқсас, бірақ жалпылама нәтижені қайталады. Келесі зерттеуде қатысушылар жұмыс берушілер рөліне енгізіліп, жаңадан жұмысқа алынған ерлер мен әйелдердің қанша жалақы алуға лайық екенін бағалау сұралды. Зерттеушілер ерлердің, әйелдерге қарағанда, автоматты стереотиптік қағидаларға сүйене отырып, жоғары жалақы тағайындайтынын анықтады. Зерттеушілердің пікірінше, ерлердің әйелдерге қарағанда жоғары табыс табатынын байқау, ерлерді (әйелдерге қарағанда көбірек) байлықпен байланыстыратын стереотиптің қалыптасуына әкелді, және осы стереотиптің өзі саналы және санасыз деңгейде жалақы айырмашылығын сақтап қалуға көмектеседі. Мысалы, еркектерге қатысты байлық стереотипі жұмыс берушінің еркек үміткерге ұсынатын алғашқы жалақыға әсер етуі мүмкін, немесе колледжді бітірген әйелдің бірінші жұмысында қандай жалақы сұрауы керектігі туралы интуитивті сезіміне ықпал етуі мүмкін.
Экономика
2012 жылдың қазан айында Америка Университет әйелдер қауымдастығы жүргізген зерттеуде 35 жылдық мансап барысында американдық жоғары білімді әйел, дәл осындай білімі бар еркекке қарағанда шамамен 1,2 миллион долларға аз табыс табады, яғни әйелдер еркектердің әр долларына 83 центтен табыс етеді. Еңбекақыдағы бұл айырмашылықтың салдары әйелдердің өмір бойындағы төмен жалақысы, отбасылардың кірісінің азаюы және АҚШ бойынша кедейліктің өсуіне әкеледі. Егер әйелдер еркектермен теңдес көбірек жәрдемақы алса, жұмыс істейтін әйелдер арасындағы кедейлік деңгейі төмендейді. Сондықтан, әйелдердің жалақысын арттыру арқылы еңбекақыдағы айырмашылықты жою АҚШ экономикасын кем дегенде 3%-ға 4%-ға дейін өсіретін серпінді әсер етеді. Қазіргі таңдағы медициналық көмек алушылардың 70 пайызы және әлеуметтік жәрдемақы алушылардың 80 пайызы – әйелдер, олардың төмен табысы мемлекеттік және штаттық бағдарламаларға қатысу мүмкіндіктерін арттырады. Әйелдердің жұмысқа қатысу деңгейін қазіргі 76%-дан Швециядағыдай 84%-ға дейін арттыру АҚШ еңбек нарығына 5,1 миллион әйелді қосуға мүмкіндік береді, бұл АҚШ экономикасының 3%-ынан 4%-ына дейін өсуге әкеледі.
Зейнетақылар
АҚШ Конгресінің Бірлескен Экономикалық Комитетінің баяндамасына сәйкес, гендерлік жалақы айырмашылығы әйелдердің зейнеткерлік қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді. Америкалықтардың өмірінің соңындағы табыс көздерінің көптегені жұмыс істеген кезеңдегі табысқа тікелей байланысты. Зерттеулер көрсетсе, әйелдер зейнеткерлік жасына келгенде 30%-ға аз қаржы жинақтайды. Америка Прогресі орталығы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін әйелдер мансабының соңына дейін 417 400 доллар көлемінде табысқа қол жеткізе алмайтынын анықтады.
Федералды заңдар
2009 жылы президент Барак Обама Лилли Ледбеттердің әділ төлемдер заңына қол қойды. Бұл заң жұмысшының еңбекақысы кемсітушілікке ұшырағанын білген жағдайларда мерзімді ұзартты, оларға еңбекақы алғаннан кейін алты айдан астам уақыт өткен соң да сотқа шағымдануға және өтемақы алуға мүмкіндік берді. Бұл гендерлік еңбекақының теңсіздігіне қарсы күрескендер үшін жеңіс болып саналды, себебі әйел өмірінің соңында бірдей жұмыс істейтін ерлерге қарағанда аз ақша тапқанын анықтаса, енді соңғы төлемінен бастап алты айдан астам уақыт ішінде талап қоюға және мүмкін, алған жоқ ақшасын алуға құқылы болды.
Халықтық мәдениеттің реакциясы
2015 жылдың сәуір айында Питтсбург қаласының Гарфилд ауданында «76 – 100-ден кем» деген атпен уақытша дүкен жұмыс істеді. Әйелдер жасаған қолөнер бұйымдарын сататын коммерциялық емес бұл дүкен, ерлерден толық баға алса, әйелдерге Пенсильвания штатындағы ерлер мен әйелдер арасындағы жалақы арасындағы айырмашылықты көрсете түсу үшін 24% жеңілдік жасады. Бұл дүкен екі ай бұрын, 87-ші «Оскар» сыйлықтары салтанатында Патрисия Аркетт жалақы айырмашылығы туралы айтқаннан кейін бүкіл елде кеңінен танымал болды. 2015 жылдың қараша айында дүкен операторлары Луизиана штатындағы жалақы айырмашылығын көрсету мақсатында «66<100» деген атпен екінші дүкенін Нью-Орлеан қаласында ашты.
Қоғам қайраткерлерінің реакциясы
Facebook компаниясының операциялық директоры Шерил Сэндберг гендерлік жалақы айырмашылығын жоюды ынталы түрде қолдайды. "Кіріңіз" атты кітабында ол кәсіби әйелдерді мансаптарында белсенді болуға, жалақы айырмашылығын азайту үшін жоғары жалақыға келісуге және бала тәрбиесіне белсенді түрде көмектесетін, қолдау көрсететін серіктерді табуға шақырады, соның арқасында ана болудың салдары азаяды. Ол сондай-ақ LeanIn.Org ұйымының негізін қалаушы, ол #BanBossy және #LeanInTogether хэштегтерін пайдалана отырып, ұлттық әлеуметтік желі кампанияларын жүргізді. Оскар жүлдесінің иегері, американдық актриса Дженифер Лоуренс та гендерлік жалақы айырмашылығы мәселесіне халықаралық назар аударды, осы мәселені қолдайтын Лена Данамның Lenny Letter басылымында жариялаған эссесі арқылы. Эссесінде ол "Американдық құлпынай" фильміндегі әріптестерінен аз төленгенін айтады, бұл факті Sony хакерлік шабуылынан кейін жария болды. Ол өзін "келісімдерге келуде сәтсіздікке ұшырағаны" және ұнақыға ұмтылғаны үшін кінәлайды. Бұл эсседе гендерлік жалақы айырмашылығының барлық салаларда және Голливудтың барлық аймақтарында бар екені көрсетілді. Автор және жақтаушы Кристин Мишель Картер де гендерлік жалақы айырмашылығына қарсы сөз сөйледі, әсіресе қара әйелдердің тең жалақы күніне тоқталып, жұмыс орнындағы нәсілдік және гендерлік теңдікке жету жолы "радикалды шараларды" қажет ететінін мәлімдеді. Forbes журналындағы бағанасында ол қара әйелдердің жұмыс орнында пропорционалды түрде жоғары кедергілерге тап болатынын және гендерлік жалақы айырмашылығын жоюға ұсынылған шешімдерге күмәнмен қарайды.