Кіріспе

1950 жылдардың ортасы – 1980 жылдардың ортасы электр пианиносы

Wurlitzer электронды пианиносы – 1954 жылдан 1983 жылға дейін Wurlitzer компаниясы өндірген және сатқан электр пианино. Дыбыс металл қамысты соққымен ұру арқылы жасалады, ол пикапқа электр тогын жібереді. Ол Rhodes пианиносына ұқсас, бірақ дыбысы ерекше. Бұл аспапты Бенджамин Мисснер ойлап тапқан, ол 1930 жылдардың басынан бері электр пианиноларының түрлі үлгілерімен айналысып келген. Алғашқы Wurlitzer 1954 жылы жасалған, ал өндіріс 1983 жылға дейін жалғасты. Бастапқыда пианино сыныптарда қолдану үшін жоспарланған, сондай-ақ мұғалімдер мен оқушыларға арналған арнайы аспаптар дайындалған. Бірақ ол тікелей эфирдегі концерттерге де бейімделді, оның ішінде қосылатын аяқтары бар сахналық модельдер мен құрастырылған рамасы бар консольдік модельдер де болды. Сахналық аспапты Рей Чарльз, Джо Завинул және Supertramp сияқты көптеген танымал әртістер қолданды. Көптеген электрондық пернетақталар Wurlitzer-дің имитациясын қамтиды. Wurlitzer электромеханикалық аспап болғандықтан, оған кейде күтім қажет, мысалы, қамыстарды қайта реттеу және сынғандарын ауыстыру. Дегенмен, аспаптың механизмдері мен өнімділігі оны жылдар бойы пайдалануға жеткілікті сенімді етеді.

Дыбыс

Бұл аспаптың ресми атауы – Wurlitzer Electronic Piano. Дегенмен, дыбыс электромеханикалық түрде, дәстүрлі фортепиано механизмі арқылы металл қамысты кірпікшемен соғып жасалады. Бұл 170 В тұрақты токпен (DC) жұмыс істейтін электростатикалық қабылдағыш жүйеде электр тогын тудырады. Көптеген Wurlitzer пианинолары 64 ноталық аспаптар болып табылады, олардың клавиатурасы стандартты 88 ноталық пианиноның ең төменгі нотасынан бір октава жоғарыдағы A нотасынан, ең жоғарғы нотасынан бір октава төмендегі C нотасына дейін жетеді. Аспап механикалық сақтайтын педальмен жабдықталған. Онда модельге байланысты бір, екі немесе төрт ішкі динамигі бар, сонымен қатар сыртқы күшейткішке қосылуы мүмкін. Rhodes пианиносымен салыстырғанда, Wurlitzer дыбысы өткір және тісті толқынға жақын, ал Rhodes дыбысы синусоидальды толқынға жақын. Бұл Wurlitzer-ге өткір және күшті дыбыс береді. Жұмсақ ойналғанда дыбысы тәтті және вибрафонға ұқсас болуы мүмкін, Rhodes сияқты естіледі; ал күштірек ойналғанда, әсіресе, "қырсылдаған" деп сипатталатын, сәл бұрмаланған дыбыс шығарады. Уақыт өте келе, әсіресе күшті ойнау кезінде, Wurlitzer қамыстары металдық шаршап, сындырады. Сонымен қатар, қамыс пен қабылдағыш арасындағы кез келген қоқыс қысқа тұйықталуға себеп болып, бұрмалау тудыруы мүмкін.

Тарих

Өнертапқыш Бенджамин Мисснер 1930 жылдардың басында акустикалық шағын рояльді алып, оған электростатикалық иықталғыш жүйесін орнату арқылы күшейтеді. Ол бұл аспапты алғаш рет 1932 жылы көрсетті. Төрт жылдан кейін ол Чикагодағы NAMM конвенциясында пианиноны көрсетті. 1940 жылы Мисснер өзінің пианино дизайнына патент алды, ол АҚШ-тың бірнеше электр пианино модельдерінде қолданылды. 1950 жылдардың басында Мисснер электр пианиноның жаңа түрін ойлап тапты, онда ол сымдарды соққыға ұшыратылатын 6,5 мм болат қамыстармен алмастырды. Бұл акустикалық пианинодағыдай кернеулі сымдарды ұстауға арналған орын қажет болмағандықтан, әлдеқайда кішірек аспап жасауға мүмкіндік берді. Қамыстар жиынтығы қамысқа соққанда ең жақсы гармоникалық жиынтығын шығару үшін мұқият жобаланды. Акустикалық шудың болмауы құлаққаптар арқылы тыныш ойнауға мүмкіндік берді. Жақсартылған модельді Чикагода Пол Ренард пен Говард Холман Wurlitzer үшін бірлесіп жасады. Бірінші модель, 100, 1954 жылдың тамызында Чикагодағы сауда көрмесінде жарияланды, ал өндіріс сол жылдың соңында басталды. 110 және 111 модельдері жақында ғана, ал келесі жылы 112 модельдері ұсынылды. Алғашқы модельдер Миссисипи штатының Коринт қаласындағы шағын зауытта жасалды. 1956 жылдың мамырында Wurlitzer Коринтте электр пианиноларын шығаруға арналған жаңа зауыт ашты. Әртүрлі модельдер 1964 жылға дейін осында өндірілді, содан кейін ол Иллинойс штатының Декальб қаласындағы қосымша зауытқа кеңейтілді. Кейіннен өндіріс Юта штатының Логан қаласына кеңейтілді. 1970 жылдардың соңында музыканттар Wurlitzer орнына цифрлық синтезаторларды қолдана бастағандықтан, пайдалылықты арттыру үшін шығындар қысқартылды. Соңғы модель, 200A, 1983 жылға дейін тоқтатылды. Барлығы шамамен 120 000 аспап өндірілді. 1988 жылдың қазан айында Коринттегі зауыт жабылды. Алдыңғы жылы Wurlitzer-ді сатып алған Baldwin, зауыттың барлық жазбаларын, соның ішінде электр пианиноларының жобаларын жоюды талап етті. Wurlitzer барлардағы және әуесқой музыканттар арасында танымал болды, өйткені ол пианистерге әр концертте бір аспапты пайдалануға мүмкіндік берді, оның орнына концерт алаңында қандай аспап болса, соны пайдаланудың қажеті болмады. Оның салыстырмалы түрде тасымалдануы жаттығулар мен ән жазуға қолайлы құрал болды. Wurlitzer граф Бази, Мариан Макпартленд және Фредерик Двонч сияқты танымал тұлғаларды көрсететін сауда жарнамаларын жариялады. Стив Аллен бірнеше Wurlitzer жарнамаларында түсті және компания үшін жарнамалық альбомдар сериясын жазды.

Модельдер

Wurlitzer электр пианоларының көпшілігі көшіруге ыңғайлы, алынып тасталатын аяқтары және Боуден тросы арқылы жалғанған соққы педалі бар; консоль, "гранд" және "спинет" модельдері тұрақты бекітілген педальмен де шығарылды. Алғашқы модельдердің соққы педальдері аспаптың оң жағынан бекітілді, ал педаль 1956 жылы 112A үлгісінен бастап бірліктің тікелей астына қосыла бастады.

Портативті үлгілер

Ең алғашқы нұсқалары "100" сериясы болды; олардың корпусы боялған талшықты тақтадан жасалған және корпустың артқы жағына орнатылған бір динамик орнатылған. 120-сы 1956 жылы жеңіл корпуспен, жақсартылған қамыс жүйесімен, электромагниттік қорғаныспен және сирек кездесетін сыртқы "тон корпусы" 920 арқылы тремоло эффектісімен ұсынылды. 140-шы модель 1962 жылы шығарылды. Ол енді басқару тақтасында қате түрде "вибрато" деп белгіленген кіріктірілген тремолоны қамтиды. Оның жылдамдығы тұрақты, ал тереңдігі реттелетін болды. 1960 жылдардың басына дейін жасалған модельдерде тек вакуумдық түтіктер схемасы қолданылды; 140 – транзисторлық күшейткіші бар алғашқы модель. 145 үлгісі түтікше күшейткішімен жабдықталған және 140-пен бірдей уақытта өндірілді. 145B, соңғы портативті түтікше моделі, 1965 жылдың соңында тоқтатылды, ал 140B өндірісі жалғасты. Шамамен 8000 140B өндірілді. 146B, кейін 146 деп аталған, қатты күйдегі сыныпқа арналған нұсқасы болды. 1968 жылы бұрынғы ағаш модельдерін алмастырып, пластик қақпақты 200 моделі ұсынылды. Бұл аспап 30 ватттық күшейткіші және ойнаушыға қаратылған екі динамигі бар, әлдеқайда жеңіл (аяқтары мен педалі жоқ) аспап болды. Бұл корпус тіліп, біріктірудің орнына қалыптау арқылы шығындарды қысқартуға көмектесті. 200-де бұрынғы модельдерге қарағанда басқаша пернетақта механизмі және жаңартылған тремоло эффектісі болды. Аспаптың үстіңгі бөлігі артқы жағынан буынды болғандықтан, оны қызмет көрсету және жөндеу оңай болды. Бұл Wurlitzer-дің ең танымал моделіне айналды, шамамен 88 000 дана өндірілді. 200-ші қара, қою "Forest Green", қызыл немесе беже түсте қол жетімді болды. Бұл модель 1974 жылы 200A ретінде жаңартылды және 1983 жылға дейін өндірісте болды. Ол 200-ге тән желілік шуды азайту үшін қамыс пен датчиктердің үстіне жақсартылған қорғаныс ұсынды. Соңғы ұсынылған нұсқасы 1978 жылы 200B болды. Ол сырттан 200A-ға ұқсас болды, бірақ жоғары кернеулі екі батареямен қуаттануға арналған және аспаптағы шуды азайту үшін ішкі күшейткіші немесе динамиктері болмады.

Консоль үлгілері

Вурлитцер пианиносының маңызды рөлі мектептер мен колледждерде студенттік аспап ретінде болды, ал портативті емес консольдік нұсқалары осы мақсат үшін жасалды. Мұғалімде әрбір студентті жеке тыңдау және басқалар естімейтіндей олармен сөйлесу үшін құлаққап пен микрофон болды. Барлық студенттер өз аспаптарының дыбысын құлаққап арқылы тыңдады. 24 жеке студенттік аспапты бір-бірімен қосуға болады. Вурлитцер компаниясының бұрынғы қызметкері Билл Фуллердің айтуынша, 1960 жылдардың соңында немесе 1970 жылдардың басында барлық университеттердің 75%-ы Вурлитцер пианино зертханаларын пайдаланған, ал кейбір мекемелер 2000 жылға дейін жұмыс істеген. Көптеген студенттік модельдер беж немесе ашық жасыл түсті 200 модельге ұқсайды және динамик, құлаққап орны және тұру педалы бар сәйкес тұғырға орнатылған. Тремоло жоқ (бірақ бұрынғы модельдерде бұл мүмкіндік толығымен өшірілген). Кейбір модельдер 206/206А деп белгіленген. Студенттік модельдерге қарағанда мұғалімдерге арналған консольдар – 205V және 207 сирек кездеседі, олар бірнеше монитор/үнді жою қосқыштарымен және кейбір жағдайларда пернетақта арқылы басқарылатын үлкен жарықтандырылған дисплей панелін ("Key Note Visualizer") қосу мүмкіндігімен жабдықталған. Жеке сыныптық консольдар 214/215 сериясы, ал үйге/сахнаға арналған консольдар 203, 203W және 210 сериясы болды. Ерекше, бұрыштық дизайны бар 300 моделі тек 1973 жылдың басында Еуропада қол жетімді болды.

106П

Сирек кездесетін нұсқасы және 64 пернесі жоқ жалғыз белгілі модель – 106P («Pupil» үшін P), пластикалық корпусы бар, басқару құралдары жоқ, бір динамигі және тұрақты педалі жоқ 44 ноталық сынып моделі. 106P портативті клавиатуралық зертхананы құрайтын бүгілетін рамадағы сегіз жиынтық ретінде қолжетімді болды. Олар толық өлшемді мұғалім пианиносына кабель арқылы қосылып, әрбір оқушының пианиносын басқару мүмкіндігін берді. Бұл модель 1970-ші жылдардың басында жасалған және қызғылт немесе беже түсті болған. Phish рок-тобының мүшесі Пейдж Макконнелл қосымша діріл схемасымен жабдықталған өңделген 106P-де ойнайды.

Басқа үлгілер

Өндіріс басталғаннан бері, тұрмыстық қолдануға арналған ағаш корпусты, спинет стиліндегі аз ғана аспаптар жасалды. 700 модельі портативті 120 моделімен бірдей күшейткішке және механизмге ие болды, сонымен қатар төмен жиіліктерді жақсырақ күшейтуге арналған ішкі динамигі болды. 720 модельі 145 түтік модельінің спинет нұсқасы еді. 200A модельінің "Butterfly Baby Grand" деп аталған 270 модельімен үйлесімді нұсқасы болды, ол жартылай дөңгелек пішіндес, жаңғақ түсті ағаш корпусты фортепиано, және көлденең орнатылған 8 дюймдік динамиктердің үстіне бұрышталған екі төртбұрышты қақпаққа ие болды.

Сақтау

Вурлитцердегі ең көп кездесетін техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмысы – бұзылған қамыстарды ауыстыру. Дұрыс дыбыс беру үшін әр қамыстың ұшында қосымша дәнекерлеу материалы болады, оның салмағын дұрыс алу үшін оны сүріп тастау қажет. Қамыстардың бұранда тесіктері созылған, бұл оларды бекіту алдында жиналымда алға-артқа жылжыту арқылы нақты реттеуге мүмкіндік береді. Қосалқы қамыстарды сатып алуға болады немесе оларды басқа, бұзылған аспаптан алуға болады. Тағы бір мәселе – қамыс пен сенсор арасындағы қоқымнан бұрмалау немесе дыбыстың кедір-бүдір болуы. Бұл мәселені шешудің ең оңай жолы – әр клавишаны бірнеше рет басып, кірді жылжыту. Егер бұл көмектеспесе, аспапты ашып, зақымдалған жерге қысылған ауа шашу керек. Керісінше, Вурлитцер фортепианоның механизмін қасақан түрде күрделендіріп жасаған, себебі ол оқыту процесін жеңілдету үшін акустикалық фортепианоға ұқсас болуы тиіс еді. Родс фортепианосындағы молоточектерден айырмашылығы, олар тым көп соққыдан жағымсыз ойықтарға ұшырауы мүмкін, ал Вурлитцердегі механизм 21-ші ғасырға дейін жақсы жұмыс істегені байқалды.

Клондар

Wurlitzer бірнеше заманауи цифрлық пернетақталарда модельделеді, бірақ оның электромеханикалық дыбыс тудыруын синтезделген аспапта модельдеу қиын. Korg SV1 Wurlitzer-ді дәл модельдегені үшін сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Nord Stage құрамына Wurlitzer-дің модельдемесі кіреді. 2012 жылы Arturia Wurlitzer V, түпнұсқа аспаптың виртуалды студиялық технологиясы (VST) бағдарламалық қамтамасын шығарды. Apple компаниясының Logic Pro X бағдарламасында Wurlitzer 200A модельдемесі бар.

Негізгі жаңалықтар

СуретМодель атауы / нөміріӨндірілген жылдарыТүсініктеме 1001954Пилоттық өнім. Егер солай болса, онда 50-ден аспайтын саны ғана жасалған. Тек архивтік маркетингтік фотосуреттерден ғана белгілі. 1101954–1955Тәжірибелік саудаға ұсынылған портативті модель. 1121955–1956Алғашқы сериялық өндірілген портативті Wurlitzer. 112A1956Бұрынғы модельдердегідей жағынан емес, тұрақтандыру педалі аспаптың астына бекітіледі. Жаңадан жасалған Pratt Read механизмі. 1201956–1962Тремолосы бар (сыртқы, қосымша 920 күшейткішінде) алғашқы модель. 140, pre A, A және B нұсқалары.1962–1968Алғашқы қатты күйдегі күшейткішке ие болған модель. Ішкі тремоло ("вибрато") бар алғашқы модель. Механизмді жаңарту. 200 (pre A және A нұсқалары)1968–1983Ең көп таралған модельдер. Пластик қаптамалы. Жеңіл, тасымалданатын, ықшам. Екі динамигі бар. 206/207/214 (pre A және A нұсқалары)1968–1983 Оқушы, оқытушы және жеке "Сабақ бөлмесі" модельдері.

Белгілі пайдаланушылар

Жаз пианині Сун Ра аспапты пайдаланып жазған алғашқы адам болуы мүмкін, 1956 жылы оның "Angels and Demons at Play" альбомына жинақталған синглдері арқылы. Рей Чарльз Wurlitzer-де ойнай бастады, себебі ол концерт алаңындағы фортепианоға емес, портативті аспапты өзімен алып жүруді жөн көрді; оның 1959 жылғы "What'd I Say" хиті 120 модельін ерекше көрсетеді. Джо Завинул Дина Вашингтонға сүйемелдеу үшін Чарльздің Wurlitzer-ін қарыз алды және аспап оған настолько ұнады ki, өзіне де сол үлгіден сатып алды. Ол "Mercy, Mercy, Mercy" әнінде 140B модельін орындады, бұл 1966 жылы Cannonball Adderley Quintet тобымен бірге хит болды. Спунер Олдхэм Арета Франклиннің 1967 жылғы "I Never Loved a Man (The Way I Love You)" синглінде 140B Wurlitzer-ді пайдаланды, әннің барлық бөлігінде қайталанататын рифф орындады, ал Эрл Ван Дайк Марвин Гейдің "I Heard It Through the Grapevine" әнінде осы аспапта ойнады. "Small Faces" тобы "Lazy Sunday" әнінде 140B Wurlitzer-ді қолданды. 1970-ші жылдары британдық Supertramp тобы "The Logical Song", "Goodbye Stranger" және "Dreamer" сияқты әндерде осы аспапты кеңінен пайдаланды. Queen тобының Джон Дикон "You're My Best Friend" хитінде Wurlitzer-де ойнады, ал Pink Floyd тобының Ричард Райт "Money" әнінде орындады. Карпентерлердің алғашқы хиттерінің ерекше дыбысының бір бөлігі Ричард Карпентердің Wurlitzer электронды фортепианосы болды. Эдди Ван Хален 1980 жылы Van Halen тобының "Women and Children First" альбомындағы "And the Cradle Will Rock" әнінде MXR flanger және Marshall күшейткіші арқылы Wurlitzer-ді орындады. Нора Джонс сахнада Wurlitzer-ді жиі пайдаланады. Оның сүйікті моделі – 206 (200-дің студенттік нұсқасы), ол терең қызыл түске боялған.